به گزارش هنرآنلاین ، در این جلسه که توسط کانون ملی منتقدان تئاتر و با همکاری مرکز هنرهای نمایشی برگزار شد، جواد روشن از اعضای کانون ملی منتقدان تئاتر ضمن اشاره به عنصر سرگرمی در تئاتر گفت:"نمایش باید تماشاگر را سرگرم کند تا از آن لذت ببرد. همان کاری که نمایش مجلس انتقام‌جویی هملت انجام داد. لذت بردن ممکن است با گریه یا شادی همراه باشد؛ این موضوع مهم نیست بلکه مهم این است که در انتهای نمایش حس خوبی به تماشاگر دست بدهد".

وی در ادامه به سیر کاری حسین جمالی نویسنده و کارگردان نمایش اشاره کرد و افزود:"این نمایش در ادامه آثار قبلی نویسنده و کارگردان قابل بررسی است. نمایش نتیجه و حاصل تجربیات قبلی گروه است و در این مسیر شیوه‌های نمایش ایرانی با آثار کلاسیک دنیا پیوند می‌خورد و شکل جدیدی از آن در صحنه قابل مشاهده است. این نمایش نسبت به آثار قبلی نویسنده و کارگردان پخته‌تر و حرفه‌ای‌تر به‌حساب می‌آید و البته این پختگی ساده به دست نیامده است".

عضو کانون ملی منتقدان تئاتر در بخش دیگری از سخنان خود به روند اقتباس از نمایش شکسپیر در اثر اشاره کرد و گفت: " اقتباس در بخش اجرا بیشتر از متن قابل تشخیص است چراکه هملت نمایشنامه معروفی است و اکثر تماشاگران آن را خوانده‌اند و یا به شکل‌های مختلف از رسانه‌ها آن را تماشاکرده و با محتوا و داستان آن آشنایی دارند. حتی اگر نمایشنامه را نخوانده باشیم هم باز می‌توانیم فاصله اثر شکسپیر تا اجرا را به‌درستی درک کنیم و نیازی به مراجعه به متن اصلی نداریم".

روشن در ادامه به تجزیه‌وتحلیل اجرا پرداخت و گفت:"نمایش در بخش اجرا از دو شیوه نمایش ایرانی که معرکه‌گیری و شبیه‌خوانی است بیشترین استفاده را می‌کند. نمایش با نقالی آغاز می‌شود که در آن موضوع و مسئله نمایش در قالب نقالی بیان می‌شود. شخصیت‌ها نمایش را توضیح می‌دهند که برگرفته از شیوه نمایش‌های ایرانی است. در این شیوه و همچنین در معرکه‌گیری فاصله بین شخصیت‌های نمایشی و اجرا موضوعی است که باید مد نظر قرار گیرد. در نمایش این موضوع به‌خوبی انجام می‌شود."

وی در ادامه به عدم تناسب پاره‌ای لحظات اشاره کرد و افزود:"در برخی مواقع عدم تناسب بین صحنه‌های نمایش وجود دارد که معلوم نیست به‌عمد اتفاق افتاده است یا نه؟ در بخش‌های تراژیک ایجاد فضایی کمدی برای چه منظوری به‌کاررفته است؟ آیا خنده جزئی از ایده‌های پیشنهادی نمایش برای تلطیف فضای نمایش است؟"

منتقد جلسه همچنین گفت:"از شروع نمایش با مدل پیشنهادی نمایش که همان استفاده از مشارکت هر چه بیشتر تماشاگران است مواجه می‌شویم و به این نکته می‌رسیم که قرار است مخاطب همراه و همگام اثر باشد. در تمام طول اجرا، نمایش بر این اصل پافشاری می‌کند و تماشاگر را در بخش‌های مختلف ازجمله آواز خواندن و یا ایستادن برای ادای احترام به درگذشتگان به مشارکت دعوت می‌کند. در نوع دیالوگ‌نویسی هم نمایش پیوند مناسبی بین شیوه اجرایی و گفتار شخصیت‌ها برقرار می‌کند. البته قرار نیست در نمایش تنها یک شکل اجرایی اتفاق بیفتد بلکه اشکال مختلف مد نظر نویسنده و کارگردان است".

روشن در انتهای سخنان خود به لباس بازیگران به‌عنوان یکی از مظاهر اجرا اشاره کرد و گفت:"استفاده از المان‌های ساده و درعین‌حال گویا تماشاگر را به این باور می‌رساند که هملت اثری است که تنها در دوران گذشته نمی‌تواند اتفاق بیفتد بلکه امروز و حتی در آینده هم ماجرای نمایش می‌تواند رخ دهد. این موضوع به‌صراحت در نمایش عنوان می‌شود".

در ادامه جلسه حسین جمالی نویسنده و کارگردان نمایش گفت:"نمایشنامه پنج‌پرده‌ای شکسپیر در اینجا به بیست‌وپنج موقعیت تقسیم شده است که در هر کدام از آن‌ها موضوعی به فراخور ایده‌های نمایش مطرح می‌شود. یکی از مهم‌ترین مسائل در تئاتر وجود عنصر سرگرمی است که متأسفانه در دنیای امروز نمایش کمتر موردتوجه قرار می‌گیرد. برشت اعتقاد دارد که عنصر سرگرمی در تئاتر یکی از موضوعات مهم و اساسی است که نباید مورد غفلت قرار گیرد. اجرای نمایش علاوه بر اینکه باید سرگرم‌کننده باشد، می‌بایست دارای عمق و ریشه لازم جهت کنکاش مسائل مهم زندگی هم باشد."

کارگردان نمایش در ادامه به طنز در نمایش اشاره کرد و افزود:"طنز در نمایش به‌وسیله عدم جاگیری درست موقعیت‌ها در محل‌های مناسب خود به وجود آمده است. به این معنا که چون افراد و موقعیت‌ها در محل‌های خود قرار ندارند، حس کمدی به وجود می‌آید. روش من برای ایجاد طنز این بود وگرنه می‌شد به شکل‌های دیگر هم طنز تولید کرد. کنار هم قرار گرفتن کمدی و تراژدی در نمایش برای ایجاد تضاد است تا طنزی که مد نظر است را بهتر و مؤثرتر نشان بدهیم."

حسین جمالی در بخش دیگری از سخنان خود به ایجاد مشارکت در نمایش اشاره کرد و گفت:"در تمام نمایش‌های مردمی دنیا از قبیل کمدی دل آرته و سیاه‌بازی، مسئله مهم به وجود آوردن مشارکت تماشاگر در صحنه نمایش است. این کار به‌منظور تأثیرگذاری بیشتر بر روی مخاطب انجام می‌شود. در این مدل واکنش مخاطب بر روی بازیگران تأثیر می‌گذارد و اندازه طنز را تعیین می‌کند."

وی سپس به عناصر اجرایی اشاره کرد و افزود:"در این نوع از اجرا قانون صددرصدی وجود ندارد البته این به معنای بی‌قانونی هم نیست. چگونه می‌شود بازیگرانی را برای نمایش ایرانی تربیت کرد؟ بازیگران باید بتوانند سبک‌ها و روش‌های مختلف را تجربه کنند تا در کار خود به پختگی برسند. هیچ‌کدام از شخصیت‌ها در نمایش حذف نشدند بلکه هرکدام نقش خود را بازی و روایت می‌کنند."

جلسه نقد و بررسی نمایش که با حضور علاقه‌مندان به هنر نمایش تشکیل شده بود، در انتها با اظهار نظر حاضرین درباره نمایش پایان یافت.

انتهای پیام/