سرویس تئاتر هنرآنلاین: معمولأ اجرای ثانویه نمایشی که قبلأ اجرا شده چندان مقبولیت اجرائی ندارد، مگر آن که کارگردان رویکرد تازه و نوینی به اجرای قبلیاش داشته باشد که اجرای فعلی او را به مراتب برتر و نامتمایزتر نشان بدهد. سهراب سلیمی در اجرای جدید نمایش "سهگانه وانیک" یا " احضار، گشایش و اعتراض" اثر" واسلاو هاول" که قبلأ شامل سه موقعیت نمایشی "احضار"، "گشایش" و "اعتراض" بود، بخش" اعتراض" را حذف نموده و در نتیجه مخاطب فقط با دو موقعیت " احضار" و" گشایش" روبهروست؛ حذف بخش سوم به روند کلی اجرا آسیب زده و عملأ آن را ناقص جلوه داده است. سهراب سلیمی در عوض سعی کرده در پایان اجرای بخش "گشایش"، به کمک نور موضعی و میزانسنی که به حضور نویسنده داده و نیز با فرود آوردن پرده سیاه برای پوشاندن زندگی پوشالی زوج متجدد و امروزین، پرسوناژ "نویسنده" را تنهاتر و سرگشتهتر نشان بدهد تا چنین وضعیتی، پایان مناسبی برای هردو موقعیت اول و دوم باشد.
این نمایش به نویسندگی "واسلاو هاول" و کارگردانی سهراب سلیمی بر تنهائی پرسوناژ "نویسنده" و پوچی و بیهودگی پرسوناژهای دیگر تأکید میورزد و در نتیجه، نمایش "پرسوناژ محور" هم است. آدمها عملأ تمثیلی شدهاند و نشانگر دو قطب متضاد و متناقض "پوچی و بیهودگی" و "معنا محوری و باهودگی" اند و به سبب جبر شرائط اجتماعی کنار هم قرار گرفتهاند.
"پرسوناژ" نویسنده "ذهنیات، افکار و اعتقاداتش در راستای ایمان به زندگی و معنای واقعی آن است. او برای حفظ عقیدهاش به دشوارترین کارها و شرائط تن میدهد. سه پرسوناژ دیگر عملأ تمثیل پوچی و بیمعنائی و از خود بیگانگی انسان امروزند. "واسلاو هاول " عملأ در کنار پرسوناژ "نویسنده" قرار گرفته و میتوان گفت که پرسوناژ "نویسنده " در اصل خود "هاول" است.
در این نمایش، دیالوگها و تکرارشان و حالات پرسوناژها اساسأ به نشانههائی تأکیدآمیزتر تبدیل شدهاند، چون هرسه با هم جمع میشوند و خصوصیات ذهنی و روحی و روانی پرسوناژها را برون نمائی میکنند. پرسوناژ "وانیک" که نقشاش را احمد ساعتچیان بازی میکند، به تناسب نویسنده بودنش "درون گرا" و "درون ریز" است و جلوهاش بیشتر به حالاتش، کم حرفیاش و میزان تحملش برای دشواریهاست تا در قبال آن ارزشهایش را حفظ نماید. پرسوناژ "مدیر" اساسأ "حیوان واره" است. این پرسوناژ و پرسوناژ "میشائیل" حین حفظ تفاوتهای محدودشان شباهتهائی به هم دارند و هر دو کاملأ با پرسوناژ "نویسنده" متفاوت و متضادند. این دو پرسوناژ "برون ریز"، "خود اظهار" و "بیفایده" اند . دیالوگهای آنان صرفأ برای گذراندن و تلف کردن وقت و حُقنه کردن زندگی پوشالی شان و انتقال پوچی و بیهودگی آن به دیگران است، ضمن آن که با همین دیالوگها دیگران را تنبیه هم میکنند و در مواردی اساسأ بیمار و سادیستی به نظر میرسند.
نمایش "وانیک؛ "دو گانه " احضار و گشایش" به کارگردانی سهراب سلیمی که هم اکنون در سالن " باران " اجرا میشود، دادهها و داشتههای قابل تأملی دارد که اجرای ثانویه آن را تا حدی روا و مستدل نشان میدهد: طراحی صحنه که توسط " نوید بهتوئی" انجام شده، هنرمندانه و هوشمندانه است، چون فضای لازم برای حرکت و مانور بازیگران ایجاد کرده و همزمان کاربری دکور و ابزار صحنه را هم کاربردیتر و نمایشیتر کرده است. صحنهای که در آن هردو بازیگر مرد بعد از خاتمه نقششان در نمایش " احضار" به پشت پرده سیاه میآیند و در حضور تماشاگران لباسها و چهرهپردازیشان را برای اجرای نقش بعدی در نمایش "گشایش" تغییر میدهند، دقیقأ "آوردن پشت صحنه به روی صحنه و حتی به جلو آن" است و کارکردی "فاصله گذارانه " هم دارد ."رخت آویزهای عروسک نمای مدل مانند " هم که بعدأ به دو طرف صحنه انتقال داده میشوند، تمثیلی از "مترسک وارگی " خود پرسوناژهای نمایش است و از لحاظ طراحی و کارگردانی، ابتکاری خلاقانه و هنرمندانه به شمار میرود.
طراحی صندلی "مدیر" به دلیل وصل کردن یک "شیر" به کناره لبه پشتی آن ، ترفندی " کاریکاتوریکی" است و تا حدی به اجرا آسیب زده، چون صحنه را از واقعگرائی اش بدر آورده و آن را کلأ "ذهنی و انتزاعی" کرده است . باید یادآور شد که دوگانه " احضار و گشایش" در کلیت خود یک نمایش رئالیستی است که با زبان و بیان مدیوم نمایش به اجرا درمیآید و تجریدی و انتزاعی کردن بخشی از آن عملأ نوعی "دستکاری" و "ذهنکاری" سبک و سیاق الزامی متن و اجرا و نادیده گرفتن انسجام و یکپارچگی آن است. در این نمایش یک طنز ضمنی و گاه تلویحی کم رنگ،اما تأثیرگذار در دیالوگها، موقعیتها و حتی در خود پرسوناژ ها وجود دارد .
طراحی لباس خوب و مناسب انجام شده، فقط در لباس پرسوناژ زن به اقتضای نوع ذهنیات و روحیات زنی که در نمایش است، باید تا حدی رنگ قرمز و مخصوصأ رنگ "صورتی" که "رنگ مؤنث" یا "رنگ زنانه " تعریف شده - به کارمیرفت. چهرهپردازی و کاربری ماسک و حرکات موزون و ریتمیک و نیز استفاده از موسیقی مورد نظر که از ریتم و نوائی هشداردهنده و حتی هوشیارکننده برخوردار است و با نوع پرسوناژها و وضعیت آنان هم سنخیت دارد، ستودنی است، چون دادهها و داشتههای درونی آنان را انعکاس داده است.
بازی مناسب و درخور" احمد ساعتچیان" در نقش نویسنده، کماکان یادآور همان بازی زیبای او در اجرای نخستین این نمایش است. بازی "رضا مولائی" به تناسب نقشش بسیار پُرتحرک، گیرا، زیبا و به یادماندنی است. کاربری پرده سیاه جلو صحنه ابتکاری و هوشمندانه است و کارگردان خیلی خوب از آن استفاده کرده است. نور "رها" و مخصوصأ نور "موضعی" در این نمایش به اقتضای مضمون "جدا افتادگی درونی و تنهائی آدمها " کاربرد نمایشی زیبائی دارد و تأویل آمیز هم از کار درآمده است. این طراحی نور برآیند ذهن خلاق "سهراب سلیمی" است. استفاده به جا از ادوات و ابزار صحنه، از جمله درآوردن قفسههای کوچک کتاب از داخل بشکه چوبی که از آن به عنوان صندلی هم استفاده میشود و نیز میز طویل و بزرگ غذا خوری که تأکید مضاعفی برشکم پرستی است و "ورود" همزمان اما جداگانه زن و شوهر نمایش از دو گوشه سمت راست و چپ، همگی نشانگر ابتکارات خلاقانه و هنرمندانه کارگردان در اجرای نمایش محسوب میشود . " سهراب سلیمی" در میزانسن دهی بازیگران و هرچه نمایشیتر کردن موقعیتها و داشتههای صحنه ها کلأ موفق عمل کرده است.