سرویس تجسمی هنرآنلاین: در این نمایشگاه 26 اثر در قالب تک اثر و مجموعه آثار از 11 هنرمند به نمایش درآمده است. آرش فتحی یکی از هنرمندان حاضر در نمایشگاه "طبیعت بیجان؟" در بیانیه این نمایشگاه، آورده است: اینگونه استنباط می‌شود که طبیعت بیجان که از ورای قرن‌ها، عمده موضوع تقاشان بنام تاریخ هنر بوده است، در هنر غرب بشارتی غیر از بیجانی را گواه می‌دهد. اما نمی‌توان انکار کرد که در نمونه‌های بسیاری از تاریخ هنر، این موضوع مفهومی فراتر از واژه مذکور را به ذهن متبادر می‌سازد.

در این نمایشگاه که آثار بسیار متنوعی با برداشت‌های شخصی هنرمندان جوان از یک سوژه مشترک را به نمایش گذاشته است؛ هنرمندانی چون حجت اعظم‌پور، محسن انجم‌شعاع، کژال فخری، حسین کرمی، آرش فتحی، شادی سعیدی، سارا صابری فومنی، مصطفی سلطانی، وجید امینی و همچنین امین فخارزاده و آتنا فریدونی حضور دارند.

در حاشیه برگزاری این نمایشگاه که به کوشش امین فخارزاده و آتنا فریدونی پا گرفته است، گفت‌و‌گویی داشتیم با این دو هنرمند جوان و از آنها که سابقه برگزاری نمایشگاه گروهی دیگری را نیز در کارنامه هنری خود دارند، درباره دغدغه‌هایشان و کار گروهی پرسیدیم.

خانم فریدونی، این نمایشگاه پس از چه مدت از نمایشگاه قبلی شما، برگزار می‌شود؟

حدود 6 ماه از نمایشگاه قبلی که با عنوان "کپی‌رایت-‌سلف‌پرتره" برگزار شد، می‌گذرد.

آقای فخارزاده، این زمان کمی برای برگزاری یک نمایشگاه دیگر نیست؟

من فکر می‌کنم که برای اینکه در یک نمایشگاه گروهی شرکت کنیم، خیلی زمان کمی نیست؛ یعنی ما قرار نیست به یک مجموعه فکر کنیم و تمام تفکر هم از خودمان باشد. فکر می‌کنم بخشی از برنامه‌های نمایشگاه‌های اینچنینی را گردآورندگان به عهده دارند و ما هم از ماه ها قبل به موضوع نمایشگاه بعدی و اینکه چطور باشد و به چه شیوه‌ای ادامه پیدا کند، فکر می‌کنیم. ما بلافاصله پس از آن نمایشگاه، موضوع این نمایشگاه را با گروه مطرح کردیم و گروه قرار نبود روی یک مجموعه فکر کند، قرار بود روی تک اثرها متمرکز باشند؛ به این دلیل من فکر نمی کنم که فاصله کمی برای برگزاری این نمایشگاه در نظر گرفته شده باشد.

خانم فریدونی، برآیندتان از نمایشگاه قبلی که برگزار کردید و ظاهرا نخستین نمایشگاه این گروه بود، چه بوده است و آیا این گروه به نقطه نظرات مشترکی رسیده‌اند و در آینده کار را با هم ادامه خواهند داد؟

نمایشگاه قبلی به نسبت مورد استقبال بسیار خوبی قرار گرفت، چه از سوی بازدید‌کنندگان عمومی و چه از سوی هنرمندان و اساتیدی که برای دیدن آن نمایشگاه دعوت شده بودند؛ از نظر کیفی ظاهرا به آن چیزهایی که مدنظرمان بود، نزدیک شده بودیم اما قاعدتا یک اتفاق صد‌در‌صدی نبود و نقص‌هایی هم داشت. چیزی که بیشتر از همه به چشم می‌آمد این بود که اعضای گروه می‌توانستند آثار بیشتری در نمایشگاه داشته باشند، جا داشت که از هر هنرمند شرکت‌کننده 3 یا 4 اثر ارائه شود که در این صورت هم انسجام بیشتری داشت و هم در این تعداد کار به نسبت 1 یا 2 اثر، قدرت دست و تفکر هنرمند بیشتر دیده می‌شود. در نتیجه ما از اتفاقاتی که در نمایشگاه پیش رخ داد یک برداشت کلی داشتیم و سعی کردیم در نمایشگاه حاضر، اشکالات را به حداقل برسانیم؛ هم از نظر کیفی و هم از نظر مسائل جانبی دیگر. در مورد گروه هم باید اضافه کنم که فعلا گروه به فعالیت خود ادامه می‌دهد اما ما تصمیم گرفتیم که اعضای گروه صددرصد ثابت انتخاب نشوند تا امکان این باشد که هم از کمیت کم کرده و به کیفیت اضافه کنیم و هم بتوانیم علاوه بر اعضای ثابتی که داریم، در هر نمایشگاه از حضور یک یا دو هنرمند به صورت متغیر هم استفاده کنیم.

آقای فخارزاده، در این تعداد متمرکزتری که در گروه هستید و کار می‌کنید، چطور به یک خط فکری مشترک می‌رسید و برای برگزاری نمایشگاه برنامه‌ریزی می‌کنید؟

در نمایشگاه قبلی از اتاق فکر استفاده کردیم، به موضوع مشترکی رسیدیم و درباره آن مشورت کردیم اما پس از مدتی به این نتیجه رسیدیم که شاید این درست نباشد که تمام اعضاء درگیر همه جزئیات برگزاری یک نمایشگاه باشند. در نمایشگاه حاضر، موضوع و نحوه برگزاری نمایشگاه را تقریبا از اعضای گروه جدا کردیم و به اتفاق خانم فریدونی، خودمان موضوع را انتخاب کردیم و به گروه انتقال دادیم و بیشتر درباره چگونگی انجام کار جلساتی را برگزار کردیم. در این جلسات خط فکری مشخصی به هنرمندان نمی‌دادیم و تکنیک و سبک آزاد بود، سعی‌مان بر این بود که در آن جلسات بیشتر سوال ایجاد کنیم؛ به عنوان مثال اینکه اصلا نقاشی چیست؟ طبیعت بیجان چیست؟ در نتیجه پاسخ به این سوالات نظراتی مطرح می‌شود که جالب است و باعث شکل‌گیری روند یک نمایشگاه می‌شود.

خانم فریدونی، شما در این زمینه چه توضیحی دارید؟

درست است که خیلی از تصمیم‌ها را من و آقای فخارزاده می‌گیریم اما هر بار که نمایشگاه می‌گذاریم، به صورت منظم از همه اعضا می‌خواهیم که حضور فعال داشته باشند، نظر بدهند و حرف‌شان را بزنند و ما از تفاوت نظرها و دیدگاه‌ها در پیش بردن نمایشگاه‌ها بهره می‌بریم. در ارائه اثر هم کاملا آزاد هستند و ما اعمال سلیقه در فرآیند خلق اثر هنری نداریم، هر چه هست تا پیش از خلق اثر صحبت‌ها شده و در زمان خلق اثر، هنرمند تنها تصمیم‌گیرنده محسوب می‌شود و درباره اندازه و شکل اثر خودش تصمیم می‌گیرد.

آقای فخارزاده، به طور کلی هدف‌تان از شکل‌گیری گروه و گردانندگی آن چیست؟ ما در ایران معاصر، در چند دهه اخیر، خیلی به گروه‌هایی که در زمینه نقاشی با هم ادامه داده باشند، برنمی‌خوریم. گروه‌هایی هستند که فروش‌هایی را برگزار می‌کنند اما معنی گروهی از نقاشان با دغدغه‌های مشترک و یا اصولا کار گروهی را نمی‌دهند. نمایشگاه‌های گروهی که فکری پشتش باشد و استمرار پیدا کند کمتر دیده شده است.

در دانشگاه از ابتدا ما گروه‌های کوچکی داشتیم و به اجبار اساتید چند نفری با هم کار می‌کردیم. این اجبار حداقل برای من در دانشگاه خیلی خوب بود زیرا دوستان خوبی پیدا کردم و دغدغه‌هایی برای‌مان ایجاد می‌شد که بین‌مان مشترک بود؛ به عنوان مثال سوال این بود که چرا هنرمندان معاصر ما به جای اینکه دنبال هنر، تکنیک‌ها و سبک‌های مختلف باشند، بیشتر دنبال این هستند که حرف بزنند؟! وقتی وارد یک نمایشگاه می‌شویم بیشتر حرف‌ها را می‌شنویم و یا می‌بینیم بیش از یک حرف مدنظر یک هنرمند نبوده که آن را هم علنا ابراز کرده است. در ابتدای شکل‌گیری گروه ما، اساتید بارها به من یادآوری کردند که به عنوان مثال "امپرسیونیست" از این گروه‌ها و از این در کافه نشستن‌ها و با هم بودن‌ها شکل گرفته و اگر این افراد کنار هم نبودند شاید اصلا امپرسیونیست شکل نمی‌گرفت. وقتی وارد جامعه هنری شدم دیدم اگر بخواهم به عنوان یک هنرمند نوپا شروع به کار کنم یا باید خیلی حرف بزرگی برای گفتن داشته باشم که هنوز در خودم نمی‌دیدم اینقدر حرف برای گفتن داشته باشم که بتوانم یک نمایشگاه انفرادی برگزار کنم و یا باید وابسته به دست‌های بازار شوم و خودم را مطرح کنم و تمام دغدغه‌هایی را که دارم رها کنم و یا قبل از اینکه به بلوغ هنری برسم، حرف بزنم که از نظر من ضعف بزرگی محسوب می‌شود. در نتیجه تصمیم گرفتم یک گروه را به اتفاق دوستانم شکل دهم که حرف‌های کوچک را در کنار هم بگذاریم و استمرار پیدا کنیم تا این استمرار بتواند آرام‌آرام ما را به بلوغ هنری برساند. وقتی با اساتیدم صحبت می‌کردم می‌گفتند زمان ما گروه‌هایی بودن که به جای نمایشگاه گذاشتن فقط کار می‌کردند و گروه‌های دیگری بودند که به جای کار کردن فقط نمایشگاه می‌گذاشتند؛ آنهایی که فقط نمایشگاه می‌گذاشتند الان فقط نام دارند و آنهایی که نمایشگاه نمی‌گذاشتند الان فقط کار دارند و کمتر اسمی از آنها دیده شنیده می‌شود. ما تلاش می‌کنیم که این گروه استمرار پیدا کند.


خانم فریدونی، شما درباره کار گروهی در هنر چه نظری دارید؟

در تکمیل حرف‌های آقای فخارزاده باید بگویم که ایران کشور تک‌ستاره‌ها است و به عنوان مثال همیشه در ورزش‌های انفرادی موفق است در نتیجه معمولا حرکت‌های گروهی به نتایج خوبی نرسیده است ما در بین هنرمندان قدیمی هنرمندان زیادی داشتیم که برخی از آنها منجر به جریاناتی شدند اما بیشتر از هم پاشیده‌اند اما نکته مهم برای ما استمرار است شاید گروه با همین اعضا پیش نرود اما بسیار برای‌مان مهم است که این کار به شکل گروهی استمرار پیدا کند. خیلی‌ها در همین گروه‌ها سرنخ زندگی خود را پیدا می‌کنند. من خیلی خوشحال می‌شوم وقتی می‌بینم دوستانم با موضوعاتی که ما در گروه مطرح می‌کنیم، جریان خاص خود را ایجاد می‌کنند و آن را از آن خود می‌کنند و از نظر من این یکی از نکات مثبت کار گروهی است.

نمایشگاه "طبیعت بیجان؟" تا 31 مرداد ادامه خواهد داشت و علاقه‌مندان می‌توانند برای دیدن آثار، همه روزه از ساعت 14 تا 21 به نشانی خیابان آیت‌الله طالقانی، خیابان شهید موسوی شمالی، باغ هنر، خانه هنرمندان ایران مراجعه کنند.

انتهای پیام/

فرین روحانیان