هنرآنلاین: سینا على محمدى، دبیر سرویس فرهنگى هنرى روزنامه جام جم به مناسبت روز خبرنگار، میهمان هنرآنلاین بود؛ گفتنىهاى خواندنى او پیشکش خبرنگاران هنرىست: نقد و امید، لبخند و تلخند... تماشاى هنر ایران از دریچه نگاه یک کارشناس خبره خبر را از دست ندهید:
گروه ۴+۱
١- لطفا بیوگرافى شخصى و شغلىتان؟
سینا علی محمدی هستم متولد بامداد یک جمعه گرم مردادی در شهر حافظ و سعدی. قرار بود مانند خواهرانم پزشک شوم، تجربی خواندم و در دانشگاه علوم پزشکی ایران پذیرفته شدم اما سر از جهان شعر و شاعری درآوردم و حرفهام روزنامه نگاری شد از مجلات شاهد شروع کردم و در ادامه به همکاری با فصلنامه تخصصی شعر پرداختم و مطالبم در روزنامههای مختلف چاپ میشد از جمله این روزنامهها که همکاری موقت یا دائم داشتهام میتوان به آفرینش، رسالت، همشهری و جامجم اشاره کرد که این آخری یعنی جامجم حدود یک دهه است که هر روز مرا به خیابان زیبای میرداماد تهران میکشاند و عادت کردهام به سعی صفا و مروهاش که البته قسمت صفاش بیشتر است!
اوایل مینوشتند سینا علی محمدی شاعر و روزنامهنگار اما به نظرم جای این دو باید عوض شود و در سالهای اخیر بیشتر روزنامه نگار بودهام تا شاعر، چهار کتاب از من منتشر شده است: مجموعه شعر "پاره خط" (تقدیر شده در جایزه کتاب سال دفاع مقدس و برگزیده جایزه گام اول خانه کتاب)، "پشت خط" (مجموعه مقالات درباره شعر دفاع مقدس)، جهانیترین تیتر دنیا (برنده جایزه نخست جشنواره بینالمللی شعر فجر) و مجموعه شعر "صحن علنی" که آخرین کتابم بوده است و دو سال پیش سوره مهر آن را روانه بازار کتاب کرد.
٢- لطفا بیوگرافى سرویستان در روزنامه جام جم را تشریح بفرمایید.
همیشه گفتهام یکی از خوشبختترین دبیران سرویسهای مطبوعات ایرانم، ما ۴+۱ هستیم، همکارانم هر کدام برای خودشان در حوزه تخصصیشان بهترینند و بسیار باسابقه از سجاد روشنی شروع میکنم که سالها با یکدیگر هم حوزهای بودیم او در خبرگزاری فارس کتاب و ادبیات مینوشت من در جامجم و دست تقدیر حالا ما را در کنار هم قرار داده است در یک گروه و البته او در جامجم علاوه بر این دو حوزه صفحات هنرهای تجسمی را هم بخوبی مدیریت میکند، زینب مرتضاییفرد دیگر همکار ماست که مسئولیت دو حوزه موسیقی و تئاتر را بر عهده دارد و بخصوص در حوزه موسیقی بسیار کاربلد و تواناست، علی رستگار فیلمنامهنویس و خبرنگار تخصصی سینمای ماست، مدعیام او باسوادترین خبرنگار حال حاضر مطبوعات ما در حوزه سینماست و کمیل انتظاری که در مقایسه با دیگر اعضای گروه تازه وارد است و با آنکه فلسفه خوانده از میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری مینویسد.
هر روز یک صفحه خبری در حوزه فرهنگ و هنر داریم و یک صفحه فیچر (لایی) که صفحه لایی هر روز به یک حوزه بصورت تخصصی میپردازد، شنبهها (تئاتر و موسیقی)، یکشنبه (سینمای ایران و جهان)، دوشنبه (میراث فرهنگی)، سه شنبه (کتاب)، چهارشنبه (هنرهای تجسمی) و پنج شنبه (ادبیات).
٣- رویکرد و راهبرد کلان کلى سرویستان در زمینه هنر چیست؟
روزنامه جامجم با صاحب امتیازی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران منتشر میشود و به طور طبیعی سیاستهای کلان آن در همان راستاست، از طرفی خود روزنامه هم سالهاست شعارش "روزنامهای برای همه" است.
از هنر متعهد تا صداى مردم، سلبریتىها و استعدادهاى جوان
۴- اگر به عنوان مخاطب به سرویس هنرىتان نگاه کنید، به نظرتان بازتاب کدام جریانهاى هنرى در آن برجستهتر دیده مىشود؟
آنچه همواره بر آن تاکید داشته و داریم برجسته کردن ادبیات و هنر متعهد است، جریان ادبی و هنری که دغدغه مردم و منافع ملی کشور را داشته باشد در صفحات ما طبیعتا بیشتر دیده میشود.
۵- از همین منظر کدام طیف از هنرمندان در سرویستان بیشتر دیده مىشوند؟
در پاسخ به پرسش قبلی نیز توضیح دادم هنرمندی که صدای مردم باشد و در آثارش مفاهیم ارزشمند و محتوای متعهدانه نمود داشته باشد قطعا مورد عنایت بیشتر ما قرار میگیرد.
۶- در انعکاس خبرى، چه قدر توجهتان به سوپراستارها معطوف است؟ سرویس وزینتان چقدر به انعکاس اخبار هنرمندان کمتر شناختهشده مىپردازد؟
روزنامه جامجم همواره روزنامهای مردم محور بوده است و در صفحات فرهنگی خود هم همین رویکرد را دنبال میکند، طبیعتا برخی چهرهها یا به قول غربیها سلبریتیها برای عموم مردم فعالیتهایشان جذاب است حالا اگر همین سلبریتیها فعالیتی در راستای دغدغههای مردم و ارزشهای جامعه دنبال کنند قطعا مورد توجه و محور صفحات ما قرار میگیرند.
معرفی استعدادهای جوان هم یکی دیگر از سرفصلهای ماست به عنوان مثال جام جم تنها روزنامهای بود که به مدت پنج سال هر هفته و به طور منظم صفحهای ویژه "شعر جوان" داشت و بسیاری از شاعرانی که امروز کتاب دارند و برگزیده جایزه و جشنوارهها شدهاند اولین بار صدا و شعرشان از همین صفحه شنیده شد.
در یک ماه اخیر ۵۸ درصدتولیدی ۱۹ درصدپوششی و ۲۳ درصد از منابع دیگر
٧- در مقایسه آمارى آیا در سرویستان براى پوشش خبرى هر یک از حوزههاى سینما، تئاتر، تجسمى، موسیقى، کتاب، ادبیات و... درصد فراوانى خاصى در نظر گرفته شده است؟
اینکه بگویم تمام حوزهها از یک میزان اهمیت برای ما برخوردارند هم غیر واقعی ست و هم غیر حرفهای؛ شما نمیتوانید در یک روزنامه با دایره مخاطب عام به همان اندازه که به گیشه و اکران سینما با همه جاذبههایش میپردازید مثلا به کنگره خاقانی پژوهی هم بپردازید. اما آنچه در تمام حوزهها مورد توجه است رویکرد تحلیلی و تولیدی ماست.
٨- در عمل چه اتفاقى میافتد؟ یعنى حدوداً درصد فراوانى اخبار، گزارشها و تحلیلهایتان در هر یک از حوزههای هنر چگونه است؟ در صورت امکان لطفاً آمارى حدودى بفرمایید.
تا به امروز کار آماری دقیقی انجام ندادهام که بخواهم مانند خیلی از مدیران روی هوا یک عددی بگویم ما خودمان اینکارهایم! ولی تنها آماری که میتوانم ارائه کنم این است که در یک ماه گذشته در صفحه خبری فرهنگ و هنر ۵۸ درصد گزارشها تولیدی خود همکاران گروه بوده است، ۱۹ درصد گزارشهای پوششی و ۲۳ درصد هم از منابع دیگر بهره گرفتهایم.
٩- چه قدر پیش آمده تیتر یک روزنامه جامجم، درباره رویداد هنرى باشد؟
روزنامه ما همان طور که در عنوانش آمده است روزنامهای فرهنگی و اجتماعی است و خوشبختانه بخصوص در دوره جدید که با آمدن آقای دکتر عنادی به عنوان مدیرمسوول همراه بود نگاه به این حوزه در صفحه یک جدیتر شده و بسامد بیشتری دارد، نمونه آخر آن گزارش خوبی بود که درباره ارتباط سینما با صنعت و تولید داخلی گرفته بودیم که تیتر یک روزنامه شد.
خبرنگار هنری دشوارترین مسئولیت در تحریریه را دارد به هزار و یک دلیل
١٠ - در مقام آسیبشناسى صفحات هنرى رسانهها، به چه نکاتى اشاره مىکنید؟
یکم: صفحات فرهنگی معمولا از نظر موقعیت و جانمایی در مقایسه با دیگر صفحات وضعیت خوبی ندارند، یک زمانی اغلب روزنامهها صفحه آخر که یکی از بهترین صفحههاست را به این حوزه اختصاص میدادند اما رفته رفته بیشتر آنها به شکل کشکولی درآمدند و صفحه فرهنگی هم یک جای پرتی قرار گرفت.
دوم: یک تفکر و استراتژی مشخص و بلندمدت به ندرت در این صفحهها دیده میشود.
سوم: خلا خلاقیت در فرم و محتوا و ستونها و ایدههای جذاب را میتوان بخوبی در روزنامهها دید طبیعتا درباره روزنامههای بزرگ و تاثیرگذار و پرشمارگان صحبت میکنم وگرنه روزنامههای کوچک که اگر یک روز خبرنگار ایسنا و فارس و همین هنرآنلاین شما مریض شوند کلا صفحهشان منتشر نمیشود!
چهارم: صفحههای خیلی از روزنامهها جسارت لازم را در نقد ندارند که البته این آخری بیشتر به سیاستهای رسانه و بازگذاشتن دست خبرنگاران از سوی مدیران باز میگردد.
١١- تحلیلتان از موقعیت کنونى خبرنگاران عرصه فرهنگ و هنر چیست؟
خبرنگار فرهنگی و هنری دشوارترین و هم متفاوتترین مسئولیت را در تحریریه دارد به هزار و یک دلیل که هزار و یکمین آن این است که تمام خبرنگاران دیگر حوزهها با کسانی سر و کار دارند که باید پاسخگو باشند فلان مقام شهرداری، فلان مدیر سازمان امور مالیاتی، فلان مسئول وزارت نیرو و اقتصاد، فلان نماینده مجلس، فلان قاضی، فلان ورزشکاری که با پول ملت رفته و دوپینگش درآمده یا فلان مربی و رییس فدراسیونی که با میلیاردها تومان هزینه از بیتالمال تیمش نتیجه نمیگیرد و... اما هیچ خبرنگاری نمیتواند به فلان نویسنده، شاعر، فیلمساز، نقاش و... بگوید تو کتاب نوشتهای، تو فیلم ساختهای، تو نمایشگاه برپا کردهای و باید پاسخگو باشی، هنرمند تمام حرفش را در اثرش میزند و تمام. به این موضوع اضافه کنید که اصولا طرف حسابهای خبرنگاران دیگر از هشت صبح بیدارند اما جماعت قبیله عشق و هنر معمولا تا دو بعدازظهر خواب هستند و غیرقابل دسترس!
وضعیت نامناسب مسائل صنفی مانند امنیت شغلی و حقوق و مزایا و بیمه و... را هم به این موارد بیافزایید که به قول "بامدادِ" شاعر "درد مشترک" است و باید فریادش کرد.
١٢- از منظر صنفى در مقایسه با خبرنگاران سیاسى یا اقتصادى یا ورزشى، موقعیت خبرنگاران هنرى چگونه است؟
پرسش قبلی توضیح دادم! فقط این نکته را اضافه کنم که خبرنگار فرهنگی چشم و چراغ روزنامه است یعنی بهترین قلم و باسوادترین خبرنگار در تحریریه باید او باشد، من همیشه به همکارانم در گروه میگویم اگر یک روز در یک خبر یا گزارش و مصاحبه و یادداشت یک غلط املایی در کار ما باشد فاجعه است، واویلاست، جنایت است، اما برای خبرنگار حوادث و ورزشی و... همین اتفاق نه تنها فاجعه نیست بلکه شاید عادی هم باشد!
ده ویژگى، بدون اتفاق با شکلک خنده!
١٣- لطفاً سه ویژگى بارز یک خبرنگار هنرى حرفهاى را بیان کنید.
یکم: اهل مطالعه بودن (مطالعه در تمام مدیومها منظورم است یعنی شامل تمام حواس انسانی میشود از دیدن و تماشای همراه با تامل تا شنیدن همراه با تعمق)
دوم: ارتباطات خوب و تسلط بر حوزه تخصصی
سوم: بینظمی و خلاقیت (خودم نظم و ترتیب ندارم و معتقدم خبرنگار جماعت را باید در صفحه دید نه پشت میز)
(اینکه ده تا شد!) با شکلک خنده!
١۴- اگر قرار باشد سه راهکار عملى براى ارتقاى سرویس هنرى رسانهها پیشنهاد کنید، چه مواردى را ذکر میکنید؟
همان سه نکتهای که در پرسش قبلی طرح کردم را رعایت کنند کل صفحات روزنامه تکان میخورد!
١۵- سه اتفاق را به عنوان مهمترین رویدادهاى هنرى یک سال اخیر انتخاب بفرمایید.
همیشه گفتهام روزنامه نگار باید نسبیترین آدم جامعهاش باشد، به همین دلیل خیلی اهل به کاربردن صفت تفضیلی (...ترین) برای رویدادها و آدمها نیستم، مرا معاف کنید از این پرسش.
بهترین هدیه روز خبرنگار
١۶- دوست دارید براى روز خبرنگار چه هدیهاى به شما داده شود؟ اگر قرار باشد یک تیتر یک براى خبرنگاران هنرى بزنید، آن چیست؟
هدیه روز خبرنگار: بهتر است بهترین هدیهای که در روز خبرنگار گرفتم را بگویم، زمانی که جناب آقای اشعری ریاست کتابخانه ملی را بر عهده داشتند روز خبرنگار تشریف آوردند روزنامه جامجم و یک جلد کلام الله مجید نفیس و معطر را به خبرنگار کتاب که بنده بودم هدیه دادند جدای از حضور ارزشمندشان که باید الگوی خیلی از مدیران قرار بگیرد آن قرآن اکنون هم بعد از سالها در کتابخانه من هر وقت صفحاتش را باز میکنم عطر دل انگیزی تمام اتاق را پر میکند. دست ایشان درد نکند و خداوند امثالهم را در میان مدیران ما بیافزاید!
تیتر پیشنهادى هم براى خبرنگاران هنرى: "مسافرکشان فرهنگی"
١٧- لطفا جالبتوجهترین خاطرهتان مرتبط با حرفه خبرنگارى هنرى را به عنوان هدیه روز خبرنگار به مخاطبان ما هدیه فرمایید؟
این خاطره همراه با یک اعتراف است و یک عذرخواهی، روزی قرار شد با آیت الله اختری گفتوگویی داشته باشیم و من خودم تصمیم گرفتم این گفتوگو را انجام دهم، گفتوگوی ما با آن آیت الله اختری بود که مدیر مرکز جهانی اهل بیت علیهم السلام هستند (محمد حسن اختری) اما من به اشتباه در مطالعه و جستجوی قبل از گفتوگو، فکر کردم گفتوگو با آیت الله اختری ست که زمانی در مجلس و کمیسیون فرهنگی تشریف دارند (عباسعلی اختری) و اخوی ایشان بودند خواستم گفتوگو را خیلی به خیال خودم متفاوت شروع کنم و از طرفی به مصاحبه شونده این پیام را بدهم که من با مطالعه آمدهام، یادم است ماه مبارک رمضان هم بود گفتم حاج آقا اگر اجازه دهید برگردیم به رمضان سال ۱۳۵۶ شما در زندانهای طاغوت و ساواک... که ایشان گفتند البته آن زمان من زندان نبودم و اخوی بودند، انگار آب سردی روی من ریخته باشند جالب است که آن لحظه تردید کردم اما دقیق متوجه نشدم که چه اشتباهی کردم و بعد از آنکه یک سوال درباره آقازادهاش داشتم که شهید شده است و ایشان گفتند که فرزند اخوی بوده است دیگر فهمیدم که چه سوتی دادهام، خداوند از ما بگذرد و آیت الله اختری بزرگوار هم اگر این مطلب را خواندند ما را حلال کنند. ولی به لطف ایشان و کلام گیرا و سنجیدهشان گفتوگوی خوبی از آب درآمد.
انتهاى پیام.