سرویس معماری هنرآنلاین : ساخت‌وسازهای مربوط به یک پادگان نظامی در میدان سپاه و در محوطه تاریخی عشرت‌آباد، در حالای همچنان ادامه دارد که به‌مرور بر پیچیده‌تر شدن چگونگی این اقدام و نحوه نظارت بر پروژه‌ای که عرصه را برای این بنای تاریخی شاخص هرروز تنگ‌تر می‌کند، افزوده می‌شود.

با گذشت نزدیک به یک سال از بالا رفتن اسکلت‌های سبزرنگ آهنی در این محوطه، و با وجود حکم‌های توقف از دادگاه‌ها و سازمان‌های مختلف، عملیات ساخت این پروژه همچنان ادامه دارد و تا اینجا به نظر می‌رسد گره کار به‌آسانی بازشدنی نخواهد بود.

تازه‌ترین واکنش‌ها به این موضوع یکی از سوی محمد سالاری، رییس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر تهران صورت گرفته است. او از ارائه‌ نامه شهردار تهران به سرلشکر فیروزآبادی و فرمانده سپاه در رابطه با ساخت‌وساز میدان سپاه خبر داده و بیان کرده؛ ما باید به‌عنوان اعضای شورای شهر انفعال را کنار گذاشته و نسبت به دعوت از مسئولان سپاه، شهرداری، میراث فرهنگی و... برای تعیین تکلیف این بنا دعوت کنیم.

در این شرایط رجبعلی خسروآبادی، مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران، در نامه‌ای به محمدرضا یزدی در مقام معاون حقوقی و امور مجلس سپاه به‌مرور آنچه تا امروز برای "عشرت‌آباد" رخ‌داده، مرور کرده و سعی دارد تااندازه‌ای ابهام‌ها را در خصوص اقدامات سازمان متبوعش در رابطه با حفاظت از این بنای شاخص برطرف کند.

- "عمارت کلاه‌فرنگی "عشرت‌آباد" در سال ۱۳۶۴ به شماره ۶۴۸ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید. در پرونده ثبتی این بنا حریم آن از شمال تا خیابان مجاور ساختمان بهداری لشگر، از شرق تا خیابان پارک موتوری، از جنوب تا خیابان اصلی جنگل و از غرب خط فرضی امتداد خیابانی که در جنوب شرقی باشگاه افراد قرار دارد، اعلام شده است و پس از اعلام مسئولان آن نهاد مبنی بر روزآمد کردن این حریم روی نقشه‌ها و دقیق کردن آن در پنجم خرداد امسال در ابلاغیه شماره "۷۴۶۶/۹۴۲۵۰۰" (پیوست ۱) به نهادهای مربوط برای آگاهی و اقدام ابلاغ شد.

- این عمارت در سال ۱۳۵۵ توسط دفتر فنی حفاظت آثار باستانی به‌طور کامل و شامل کاشی‌کاری، ارسی‌ها، استحکام‌بخشی سقف‌ها و ... مرمت شد. پس از پایان جنگ تحمیلی در سال ۶۷ فرماندهی نیروی هوایی سیاه پاسداران انقلاب اسلامی علیرغم اعتراض سازمان میراث فرهنگی اقدام به احداث ساختمان فرماندهی سپاه در مجاورت این بنای ثبت ملی کرد.

سازمان میراث فرهنگی در سال ۷۶ تا ۷۷ تصمیم به مرمت مجدد بنای عمارت کلاه‌فرنگی گرفت که به دلیل همکاری نکردن نهاد بهره‌بردار تعمیرات نیمه‌کاره رها شد. همچنین در سال ۸۶ طرح مرمت کلاه‌فرنگی "عشرت‌آباد" توسط اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران ارائه که زمینه اجرای آن در تفاهم‌نامه‌ای فراهم شد، اما متأسفانه با این ساخت‌و‌ساز متوقف شد.

- پیرو بازدید ۱۳ دی‌ماه ۱۳۹۲ آقای احمد مسجد جامعی (رئیس وقت شورای اسلامی شهر تهران) از عمارت مذکور، تفاهم‌نامه‌ای بین شورای اسلامی شهر تهران، معاونت هماهنگ‌کننده سپاه محمد رسول‌الله (ص)، شهرداری منطقه ۷ و اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران درزمینهٔ همکاری نهادهای مذکور باهدف انجام پروژه نجات‌بخشی عمارت کلاه‌فرنگی، ارائه طرح مرمت و احیا با کاربری موزه‌ای و همچنین ایجاد مسیر دسترسی بازدید عموم با توجه به قوانین و مقررات سپاه محمد رسول‌الله (ص) از اتوبان شهید صیاد شیرازی منعقد شد (پیوست ۲).

پیرو این تفاهم‌نامه، جلسه‌ای در ۲۷ فروردین سال گذشته با حضور مشاور رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران، نمایندگان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، شورای اسلامی شهر تهران و سازمان زیباسازی تشکیل و برای نجات‌بخشی و مرمت عمارت کلاه‌فرنگی مبلغ پیش‌نیاز به میزان ۳۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال (۳۰ میلیارد ریال) تعیین و قرار شد (پیوست ۳) هر یک از ارگان‌های مرتبط سهم خود را از مبلغ پیش‌نیاز و همچنین محدودیت‌ها، الزامات و پیشنهادات تعیین و اعلام کنند و شهرداری تهران و این سازمان پیش‌بینی لازم را در بودجه سال ۹۳ به عمل آوردند.

- ساخت‌وساز در حریم و فضای مورد تأیید تفاهم‌نامه برای ایجاد در ورودی مسیر دسترسی عمارت کلاه‌فرنگی "عشرت‌آباد" حاکی از هماهنگی نکردن و اطلاع بخش مهندسی آن نهاد از تعهدات سپاه محمد رسول‌الله (ص) است؛ بنابراین امیدواریم با حساسیت عمومی ایجادشده در حفظ عمارت کلاه‌فرنگی عشرت‌آباد، دستور دهید برای رعایت قوانین و مقررات مربوط به‌خصوص رعایت حریم مصوب اقدام مقتضی به عمل آید."

گفتنی است، این بنا در سال ۱۳۴۶ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و مهم‌ترین تعمیرات را در این مجموعه به سال‌های ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۵ مربوط می‌دانند که به‌واسطه‌ی قرار گرفتن در پادگان، دسترسی کارشناسان میراث فرهنگی به آن دشوار بود و این سازمان فقط در سال‌های ۱۳۷۵ و ۱۳۸۱ برای تهیه‌ی نقشه و تعیین حریم کاخ توانست تلاش‌هایی را در این زمینه انجام دهد. البته سازمان میراث فرهنگی از سال ۱۳۷۳ با مسئولان پادگان برای مرمت کاخ مذاکره کرد، ولی مشکلاتی مانند توافق نداشتن سازمان میراث فرهنگی و نیروهای نظامی درباره‌ی تأمین اعتبار، مرمت‌ها را به تأخیر انداخت.

هرچند از همان زمان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری که متولی حفظ و نگهداری آثار تاریخی است در کنار مالک این بنا، مسئولیت حفاظت از این مجموعه را عهده‌دار شد و بنا جزو آثار تاریخی شهر تهران قرار گرفت، اما حالا از همه‌ی خانه‌های کوچک، محوطه و کل مجموعه‌ای که "عشرت‌آباد" نامیده می‌شد، فقط کاخ اصلی باقی‌مانده است.

انتهای پیام/