سرویس موسیقی هنرآنلاین: در طول این سال‌ها آثار موسیقایی زیادی داشتیم که در وصف یکی از ائمه سروده و خوانده شده باشند اما کمتر کاری بوده که بتواند حسابی در دل مردم جا باز کرده و ماندگار شود. در ادامه این گزارش مروری بر آثاری داریم که در وصف امام علی (ع) خوانده شده و هنوز که هنوز است ترانه آن بر سر زبان‌هاست: صدیق تعریف (سریال امام علی ع) گونه موسیقی: تصنیف | آلبوم: موسیقی فیلم امام علی (ع) | خواننده: صدیق تعریف | آهنگساز: فرهاد فخرالدینی | اجرای آواز و تصنیف کُلِ صبحً: عبدالقادر مراغه‌ای مگر می‌شود نادیده گرفت آن دم مسیحایی صدیق تعریف در تیتراژ ابتدایی سریال ماندگار "امام علی‌(ع)" ساخته فرهاد فخرالدینی را؟ عبور کرد از آهنگ کتاب‌های "مقاصد‌الحان" و "جامع‌الحان" عبدالقادر مراغه‌ای که با حروف ابجد نوشته شده است و تاکنون شمار زیادی از پژوهشگران خارجی و داخلی روی آن کار کرده‌اند اما هیچ‌کدام موفق نشدند که شعر و آهنگ این قطعات را با هم تطبیق دهند و این فرهاد فخرالدینی بود که توفیق کشف این کار را با 30 سال پژوهش به دست آورد و گوشه‌ای از آن را در مجموعه "امام علی (ع)" به کار برد. بی‌شک، سرآمد تمامی آثار موسیقایی-مذهبی کار موسیقی فیلم سینمایی امام علی (ع) بود که با آواز عبدالقادر مراغه و تصنیف صدیق تعریف روی ملودی فرهاد فخرالدینی قطعه‌ای ناب به دست آمده بود. فرهاد فخرالدینی درباره ساخت این کار پیش از این گفته است: موسیقی مجموعه تلویزیونی "امام علی (ع)" با تحقیقات و مطالعات بسیار بر اساس موسیقی قدیم ایران و جهان اسلام شکل گرفته است. یکی از آهنگ‌های مهم آن تصنیفی است از عبدالقادر مراغه‌ای که به‌عنوان تیتراژ اول از آن استفاده شده است. در دو قرن اخیر محققین موسیقی اروپا، ترکیه و ایران با مطالعات فراوان نت‌نویسی‌های متعددی از آن را در کتب و رسالات مختلف به چاپ رسانده‌اند. ولی هیچ‌یک از تحقیقات و نت‌نویسی‌های یاد‌شده با وزن واقعی آهنگ و شعر آن منطبق نیست. تا آنکه سرانجام افتخار کشف کامل آن به لطف پروردگار و با کوشش بسیار نصیب اینجانب شد و اینک خوشحالم که چنین یادگار مهمی از موسیقی قدیم ایران را که قدیمی‌ترین آهنگ مستند، با سابقه‌ای حدود ۶۰۰ سال است به هم‌وطنان عزیزم تقدیم داشتم. تاریخ ابیات عربی این تصنیف به صدر اسلام می‌رسد و جالب است که عبدالقادر مراغه‌ای پس از گذشت حدود ۸۰۰ سال از زمان رسول اکرم تا زمان خودش این ابیات را در تصنیفی به کار می‌برد و بیت دوم و سوم آن را نیز به فارسی برمی‌گرداند. علیرضا افتخاری (مولا) گونۀ موسیقی: تصنیف، ردیف دستگاهی | خواننده: علیرضا افتخاری | آهنگساز: فضل‎الله توکل | تنظیم: تهمورس پورناظری | شاعر: حسین منزوی قطعه "مولا" در زمان خودش به خاطر قطعات نخستین فعالیت‎های پاپ افتخاری ساخته شده بود. اما حضور این قطعه با ساختار و محتوای متفاوت باعث تعجب مخاطبان عمومی افتخاری ولذت بردن برخی از مخاطبان این خواننده افتخاری در ابتدای دهه هشتاد شده بود. به‎جز شباهت ساختاری، نکتۀ دیگری هم که در آواز وجود داشت یاعلی گفتن ای هنرمند در پایانِ آواز است. علیرضا افتخاری در وصف ساخت این آهنگ پیش از این گفته است: یک روز در خانه را زدند، رفتم دیدم یک درویشِ آشفتۀ عجیب‌وغریب است. گفتم: سلام، بفرمایید؟. با لحن خاصی گفت: یا علی. بی‌آنکه من دعوتش کنم آمد داخل یک گوشۀ ساختمان دراز کشید. یک‎هفته‎ای پیشِ ما بود. هیچی هم نمی‎گفت. هر کاری داشت فقط یک‎بار با همان لحن می‎گفت: یا علی و من می‎فهمیدم که مثلاً این‎بار منظورش ناهار است. بعد از یک هفته، پا شد یک یا علی دیگر گفت و رفت. همان ایام من آن آواز را ضبط کردم و پایانش با لحن همان درویش گفتم: یا علی. فرمان فتحعلیان (بابا حیدر مدد) گونۀ موسیقی: پاپ | آهنگساز و خواننده: فرمان فتحعلیان | آلبوم: راه عشق | شاعر: سیدعلی عمرانی اگر بحث از موسیقی پاپ و حضرت علی (ع) شود و اسمی از فرمان فتحعلیان نیاید شاید کار درستی نباشد. او کارهای متعددی برای مولا علی (ع) خوانده‎ است. اما "بابا حیدر مدد" معروف‎ترین است. علیرضا عصار (ای کاروان) گونۀ موسیقی: پاپ | تنظیم: فؤاد حجازی | خواننده: سیدعلیرضا عصار و محمد اصفهانی | آلبوم: «کوچ عاشقانه» | شاعر: نعیمی استرآبادی این قطعه با اینکه در آن نامی از امام علی (ع) در آن برده نشده ولی حال و هوای قلندری و عرفانِ علوی دارند. "ای کاروان" یا همان "قدسیان آسمان" از قطعات آلبوم "کوچ عشقانه" است که در زمان خود بسیار گل کرده و بیش از کارها دیگر این خواننده مورد توجه قرار گرفت. این کار بیش از هزاران بار در تلویزیون ملی پخش شده است. محمد اصفهانی (دیده بگشا) گونۀ موسیقی: پاپ | تنظیم و آهنگساز: علیرضا کهن دیری| خواننده: محمد اصفهانی | آلبوم: ماه غریبستان | شاعر: علی معلم آلبوم موسیقی "ماه غریبستان" و قطعه "دیده بگشا" که با صدای محمد اصفهانی با استقبال مخاطبان و علاقه‌مندان مواجه شد این موفقیت را به عقیده آهنگساز این قطعه به این دلیل به دست آورد که آهنگساز بدون هیچ سروصدا و حاشیه‌ای به کار خود پرداخت و سعی کرد خودش باشد. یکی از این ترانه‌ها که اتفاقاً نام آلبوم هم برگرفته از آن بود قطعه "دیده بگشا" با ترانه‌ای از علی معلم و آهنگسازی علیرضا کهن دیری بود که یکی از آثار شاخص این آلبوم نیز محسوب می‌شود. زنده‌یاد ناصر عبدالهی (احمد ثانی) گونۀ موسیقی: پاپ | آلبوم: بوی شرجی | خواننده، آهنگساز، تنظیم و شاعر: ناصر عبداللهی ناصر عبدالهی نیاز به تعریف و تمجید ندارد و کارهای او گویایی همه‌چیز است. این کار تا حدی تحت تأثیر "ماه غریبستان" اصفهانی و شعر "دیده بگشا" علی معلم که سه سال قبل از این آلبوم منتشر شده بود، قرار گرفت، اما بسیار شنیده شد. محسن چاووشی (قراضه‌چین) گونه موسیقی: پاپ | آلبوم: من خود آن سیزدهم | خواننده: محسن چاووشی و حجت اشرف زاده | شاعر: مولانا آقای خاص هم مانند دیگر هنرمندان موسیقی تا امروز کارهای مختلفی را در وصف ائمه اطهار خوانده که از میان این قطعات کاری با نام "کلاغ رو سیاه" درباره امام هشتم و دیگری "قراضه‌چین" برای امام علی سروده بیشتر در مرکز توجه قرار گرفت. انتهای پیام/