سرویس تئاتر هنرآنلاین: مهرداد خامنه‌ای کارگردان تئاتر، این روزها علاوه بر اجرای مونولوگی با عنوان "مارکس در سوهو" در خانه موزه استاد عزت‌الله انتظامی، نمایشی دیگر را با عنوان "نمایش هملت در روستای مردوش سفلی" نوشته ایوو برشان که خود او ترجمه آن را انجام داده در باغ‌موزه قصر روی صحنه برده است. مهرداد خامنه‌ای کارگردان نمایش "هملت در روستای مردوش سفلی" در خصوص ویژگی‌های این متن به خبرنگار تئاتر هنرآنلاین، گفت: نمایش "هملت در روستای مردوش سفلی" در سال ۱۹۶۵ میلادی به رشته تحریر درآمد و برای اولین بار در سال ۱۹۷۱ در تئاتر زاگرب به کارگردانی بوژیدار ویولیچ اجرا شد که پس از آن شکل نهایی و کنونی را به خود گرفت. این نمایش به عقیده منتقدین یکی از تأثیرگذارترین آثار نمایشی در تاریخ معاصر ادبیات کرواسی است که از دورویی و فرصت‌طلبی در لباس سیاست سخن می‌گوید.

خامنه‌ای گفت: این اثر یکی از نمایش‌های پرطرفدار در کشورهای اروپای مرکزی به شمار می‌رود که بارها در تئاتر ملی این کشورها روی صحنه رفته است. تأثیر این نمایش در فرهنگ کرواسی به حدی بوده است که عبارت "مردوش سفلی" به‌عنوان نمادی اجتماعی برگرفته از این نمایش به معنای "جهل و بدویت فرهنگی در ناکجاآباد" وارد فرهنگ لغات کرواسی شده است. در حال حاضر این نمایش در تئاترهای ملی زاگرب، سارایوو و بلگراد به‌عنوان رپرتوار ثابت در حال اجرا است. این نمایش همچنین در کشورهای آلمان، سوئد، لهستان و چکسلواکی نیز به روی صحنه رفته است. او با بیان اینکه به‌طورکلی نویسنده‌های اروپای مرکزی کم‌تر شناخته‌شده هستند، درباره نویسنده این نمایشنامه اظهار کرد: ایوو برشان به‌عنوان یکی از نویسندگان برجسته کشور کرواسی و نیز اروپای مرکزی که آثارش به زبان‌های آلمانی، انگلیسی، سوئدی، دانمارکی، روسی و لهستانی ترجمه شده است، برای اولین بار با ترجمه و اجرای "نمایش هملت در روستای مردوش سفلی" به زبان فارسی توسط گروه تئاتر اگزیت، به فارسی‌زبانان معرفی شد. این کارگردان تئاتر با اشاره به چگونگی شکل‌گیری این نمایش افزود: من بیست و پنج سال پیش زمانی که این نمایشنامه را مطالعه می‌کردم علاقه داشتم این نمایشنامه را در ایران به اجرا درآورم. یکی از ویژگی‌های این نمایشنامه این است که طنز خاص آن منطقه از دنیا را به مخاطب نشان می‌دهد اما متأسفانه در کشور ما کم‌تر شناخته‌شده است و مهم‌ترین هدف من این بود که این نوع نگاه به نمایش و داستان‌گویی را بتوانم در اینجا به مخاطبان نشان دهم و این‌گونه شد که تصمیم گرفتم این متن را ترجمه کنم و سعی کردم این ترجمه با توجه به شرایط و موقعیت جامعه ما به شکلی قابل قبول و به‌نوعی با ترجمه اصلی آن متفاوت باشد اما نکات اصلی آن رعایت شده است. خوشحالم که این نمایش الان روی صحنه آمده است و حداقل کاری که گروه نمایش ما توانسته انجام دهد این است که یک نویسنده جدید را به فارسی‌زبانان معرفی کند. او در توضیح موضوع نمایش گفت: زمان این نمایش به زمان بعد از جنگ جهانی دوم، زمانی که پارتیزان‌ها و حزب کمونیست قدرت را به دست می‌گیرند و در سال ۱۹۵۰ در یوگسلاوی سابق اتفاق می‌افتد. داستان نمایش به این ترتیب است در روستایی بنا بر خط و مشی حزبی مردم روستا به این نتیجه می‌رسند که یک نمایشی را روی صحنه ببرند هم‌زمان با این تصمیم زمانی که یکی از این روستاییان به‌طور اتفاقی می‌خواهد محصولات خود را بفروشد، به تئاتر می‌رود و "هملت" را روی صحنه می‌بیند و بعد تصمیم می‌گیرند این نمایش را روی صحنه ببرند تا در جشن و اعیاد ملی خود بتوانند آن را به اجرا درآورند و مسئولیت اجرای آن را هم به عهده معلمی که در آن روستا کار می‌کند می‌گذارند. مسئله درام داستان این است که مسئول حزب اصرار دارد که نمایش آن‌گونه که خود می‌خواهد روی صحنه اجرا شود و بنابراین از "هملت" شکسپیر یک نمایش عجیب‌وغریب می‌سازند که هیچ ربطی به شکسپیر و نمایشنامه "هملت" ندارد، این در حالی است که در کنار این داستان در زندگی روزمره این روستاییان داستان واقعی "هملت" در جریان است بنابراین می‌توان گفت که این نمایش به‌نوعی تئاتر در تئاتر است چون ما از یک‌سو تمرینات مسخره این آدم‌ها را برای اجرا درآوردن نمایشی که هیچ ربطی به نمایش "هملت" ندارد می‌بینیم و از سوی دیگر داستان واقعی "هملت" را می‌بینیم که در زندگی واقعی این روستاییان در حال رخ دادن است. خامنه‌ای در رابطه با فرم و شیوه اجرای این نمایش نیز توضیح داد: سه صحنه این نمایش در داخل سالن و دو صحنه در خارج سالن به‌صورت کاملاً رئال اجرا می‌شود. ما سعی کردیم آن فرمی که به‌نوعی شیوه معتدل رئال سوسیالیسم است را برای تماشاگر ایرانی به اجرا درآوریم، چرا که نویسنده این نمایش متعلق به دورانی است که در آن دوران سبک تئاتری مخصوص خود را داشته‌اند. من هم بر این اساس سعی کردم این سبک را به‌نوعی به تماشاگر ایرانی نشان دهم. این هنرمند در رابطه با انتخاب سالن نیز خاطرنشان کرد: مسئله‌ای که وجود دارد این است که ما برای اجرای این نمایش سعی کردیم سالنی را انتخاب کنیم که هم بتوانیم در داخل سالن اجرا داشته باشیم و هم خارج سالن به همین دلیل باغ‌موزه قصر این امکان را به ما می‌داد که سه صحنه را بتوانیم در تالار فرخی یزدی و در حیاط کناری آن دو صحنه پایانی نمایش را اجرا کنیم. تلاش من بیشتر این بوده است که تئاتر، خود به سمت مردم برود و فقط به فضای تئاتری‌ها محدود نشود. آنچه برای ما مهم است این است که تماشاگران ما از مردم عادی هستند، کسانی که شاید تاکنون هیچ‌وقت تئاتر نرفته‌اند. نمایش " هملت در روستای مردوش سفلی" نوشته ایوو برشان به کارگردانی مهرداد خامنه‌ای از ۱۸ خردادماه تا ۱۷ تیرماه هر شب به‌جز شنبه‌ها ساعت 20:30 در باغ‌موزه قصر روی صحنه می‌رود. آزیتا نورى وفا، ایرج تدین، کیارش لبانى، منصور میرزابابایى، آویشن بیکایى، محمد زراعتى، غزاله کنعان پناه، مهدى یزدى، محمود طباطبایى، فاطمه سعدى، شادى شهریارى و هادى بیلان بازیگرانی هستند که در این نمایش ایفای نقش می‌کنند. انتهای پیام/