سرویس سینمایی هنرآنلاین: این پرسش اساسی که سینما بیشتر سرگرمی است یا هنر تعدادی از منتقدان را در دو قطب مخالف قرار داده است. گروهی دیگر تمایلات فرهنگی را در اولویت قرار دادهاند و برای گروهی نیز پیشینه، نگاه سیاسی یا زیباییشناختی آثار بیشتر اهمیت دارد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، بیشتر مطبوعات آمریکایی پشت سر درام رمانتیک "کارول" (Carol) به کارگردانی تاد هینز با بازی کیت بلانشت و رونی مارا قرار گرفتهاند که از روی رمان "The Price of Salt" نوشته پاتریشیا هایاسمیت نویسنده آمریکایی ساخته شده است. داستان در دهه 1950 در نیویورک روی میدهد و درباره دوستی یک زن بیست و چند ساله با زنی مسنتر از خودش است. بازی بینقص بلانشت شانس این بازیگر استرالیایی را در جوایز اسکار امسال بالا میبرد. نشریه ونیتی فیر نوشت "کارول" فراتر از انتظار است و به جایی پرقدرت میرسد.
از سوی دیگر بسیاری منتقدان اروپایی تحت تاثیر فیلم ایتالیایی "مادرم" (Mia madre) به کارگردانی نانی مورتی قرار گرفتهاند. این فیلم بحرانهای شخصی و حرفهای یک کارگردان زن سینما را کندوکاو میکند و به لحاظ احساسی بسیار تاثیرگذار است. جان تورتورو، مارگریتا بویی و خود مورتی در "مادرم" بازی میکنند. مجله ایتالیایی پانوراما نوشت: فیلم مورتی هم میتواند تکاندهنده باشد و هم در لحظههایی خندهدار و به نظر میرسد نخل طلا را دریافت کند.
در این بین، یک فیلم هست که منتقدان هر دو گروه به یک اندازه از آن استقبال کردهاند: "آدمکش" (The Assassin) اولین فیلم هو سیائو-سین کارگردان کهنهکار تایوانی پس از هفت سال. داستان در چین قرن نهم روی میدهد، زمانی که حکومت مرکزی توسط قلمروهای شورشی با چالش روبرو شده است. در این بین، یک زن اسرارآمیز سیاهپوش (شو کی) به زادگاه خود فرستاده میشود تا یک نفر را به قتل برساند، اما آدمکش به هدف خود دل میبازد و... منتقدان، زیبایی فیلم و کنترل سیائو-سین بر کار را که مشخصه اوست، تحسین کردند.
مایکل کین (چپ) برای بازی در فیلم "جوانی" یکی از رقبای جدی جایزه بهترین بازیگر مرد است
دو فیلم دیگر نیز از رقبای جدی جایزه اصلی جشنواره کن امسال هستند: "جوانی" (Youth) به کارگردانی پائولو سورنتینو کارگردان ایتالیایی با بازی مایکل کین، هاروی کایتل، ریچل وایس، جین فوندا و پل دانو که فیلمی درباره سالخوردگی است و درام هولوکاستی "پسر شائول" (Son of Saul) از مجارستان.
کین در "جوانی" که داستان آن در یک تفریحگاه شیک در آلپ در سوئیس روی میدهد، نقش یک رهبر ارکستر معروف را بازی میکند که همراه دخترش (با بازی وایس) و دوست فیلمسازش (کایتل) به اینجا آمده است و به تحقیرهای ناشی از سالخوردگی و کبکبه و دبدبه آدمهای معروف فکر میکند. فیلم جدید سورنتینو از نظر سبک شباهت زیادی به "زیبایی بزرگ" فیلم قبلی او دارد که دو سال پیش برنده جایزه اسکار بهترین فیلم خارجیزبان شد.
"پسر شائول" اولین فیلم بلند داستانی لاسلو نمش و تنها فیلم اول بخش مسابقه است. داستان سال 1944 در آشویتس روی میدهد و درباره یک زندانی است که مجبور است جنازه مردم خود را بسوزاند. پیتر برادشاو منتقد گاردین به "پسر شائول" پنج ستاره داد و از آن به عنوان "یک فیلم اولی حیرتانگیز" و "یک فیلم ترسناک از تمرکز و شجاعت فوقالعاده" یاد کرد.
منتقدان اروپایی گفتند فیلمهای آمریکایی به قیمت ارائه یک چشمانداز تازه یا نامعمول، آشکارا در پی رسیدن به پرستیژ اسکار هستند. دیوید الباز از رادیو دانشجویی پاریس به خبرگزاری فرانسه، گفت: بریتانیاییها و آمریکاییها شاید حساسیت بیشتری به ظاهر یک فیلم داشته باشند، اما منتقدان اروپایی با تردید بیشتری به این مسئله نگاه میکنند.
منتقدان فرانسوی به یکی از فیلمهای خود در بخش مسابقه توجه نشان دادهاند: "حد یک مرد" (The Measure of a Man) به کارگردانی استفان بریز که مسئله بیکاری داخلی را مورد توجه قرار میدهد.
در فهرست قوی فیلمهای بخش مسابقه یک فیلم هست که منتقدان به اتفاق به آن تاختهاند: فیلم آمریکایی "دریای درختان" (The Sea of Trees) به کارگردانی گاس ون سنت با بازی متیو مکاناهی. این فیلم درباره یک مرد آمریکایی افسرده است که برای خودکشی راهی اوکیگاهارا معروف به «دریای درختان» میشود که یک جنگل اسرارآمیز پایین کوه فوجی در ژاپن است.
صرف نظر از اینکه منتقدان چه نظری دارند، این داوران بخش مسابقه به ریاست جوئل و ایتن کوئن برادران فیلمساز آمریکایی هستند که برنده جایزه نخل طلا و دیگر جوایز این بخش را انتخاب میکنند. هفت داور دیگر این بخش سوفی مارسو بازیگر فرانسوی، سیهنا میلر بازیگر بریتانیایی، روسی دی پالما بازیگر اسپانیایی، زاویه دولان کارگردان کانادایی، رولیا ترائوره خواننده و ترانهسرای اهل مالی، گییرمو دل تورو کارگردان مکزیکی و جیک جیلنهال بازیگر آمریکایی هستند.
تریلر سفت و سخت "قاتل حرفهای" (Sicario) به کارگردانی دنی ویلنو میتواند برادران کوئن را وسوسه کند. این فیلم با بازی امیلی بلانت، بنیسیو دل تورو و جاش برولین درباره یک مامور افبیآی با دیدگاههای آرمانگرایانه است که مامور میشود رهبر مکزیکی یک کارتل مواد مخدر را در مرز مکزیک به دام بیندازد. مکزیک محل وقوع داستان فیلم برنده اسکار "پیرمردها کشوری ندارند" کوئنها با بازی برولین است.
شاید هم علاقه برادران کوئن به مضامین نامتعارف باعث شود آنها به "خرچنگ" (The Lobster) تازهترین ساخته یورگوس لانتیموس کارگردان یونانی با بازی کالین فارل توجه نشان بدهند. داستان در آینده نزدیک در جایی روی میدهد که آدمهای مجرد باید در 45 روز جفت پیدا کنند، وگرنه به حیوان تبدیل و در طبیعت رها میشوند. ریچل وایس، بن ویشاو و لیا سیدو دیگر بازیگران این فیلم هستند.
دل تورو که علاقهاش به مضامین فانتزی بر کسی پوشیده نیست میتواند به فیلم ایتالیایی "قصه قصهها" (The Tale of Tales) به کارگردانی ماتیو گارونه رای بدهد، فیلمی که با تکیه بر جلوههای ویژه سه قصه پریان سیاه را کنار هم قرار داده و یادآور فیلم "هزارتوی پن" به کارگردانی اوست. دیگر داوران هم میتوانند از نقشآفرینیهای با تانی بازیگران فیلم "جوانی"، حضور شاهکار بلانشت در "کارول" یا فیلم چینی "کوهها شاید حرکت کنند" (Mountains May Depart) ساخته جیا ژانکه تقدیر کنند.
به گواه تاریخ، رای داوران جشنواره قابل پیشبینی نیست، هرچند عشاق کن میتوانند حدس بزنند چه فیلمی برنده جایزه نخل طلا، جایزه بزرگ و جوایز بهترین کارگردان و بازیگران مرد و زن خواهند شد.
گاهی اوقات مانند سال 2004 که مستند ضدبوش "فارنهایت 911" جایزه نخل طلا را برد، سیاست پیروز میشود. هرچند امسال به نظر میرسد این شایستگیها و ویژگیهای رقباست که معیار انتخاب برندههای بخش مسابقه است.
علی افتخاری