سرویس سینمایی هنرآنلاین: در هر دوره از سینمای ایران مسائلی باب و تبدیل به فیلم میشود و در تاریخ سینما باقی میماند. این روند تقریبا در کارنامه همه فیلمسازان سینما رخ داده است ؛ از فیلمسازان مهم و تاثیرگذار تا کسانی که تنها با یک و یا دو فیلم خوب در سینما، نامشان ماندگار شد.
در نیمه دوم دهه هفتاد که تنور فیلمها داغ شده بود و هر فیلمی که با مضمون خاصی روی پرده میآمد، سریع مورد توجه و بر سر زبانها قرار میگرفت، فیلم" سیاوش "به کارگردانی سامان مقدم ساخته شد. اولین تجربه کارگردانی که با توجه به آنچه برای داستان فیلم خود انتخاب کرده بود، فیلماش مورد توجه و استقبال مخاطبان قرار گرفت.
"سیاوش "که داستان یک نوازنده معروف را روایت میکند با اتفاقات دوم خرداد همزمان و در گیشه موفق بود.
اگر بخواهیم به قبلتر از کارنامه مقدم برگردیم، باید فیلمهای مسعود کیمیایی را به خاطر بیاوریم. نام مقدم برای اولین بار به عنوان منشی صحنه و یکی از اعضای گروه کارگردانی" ردپای گرگ "در عنوان بندی این فیلم درج شد. سه همکاری مقدم با کیمیایی در" ردپای گرگ "و بعد در" ضیافت "و" سلطان "به عنوان دستیار و برنامه ریز راه او را برای ورود به سینمای حرفهای هموارتر کرد.
اما این همه ماجرا نبود؛ چرا که مقدم با توجه به شرایط روز جامعه و نگاه عامه پسند او در سینما فیلمهای خود را یکی پس از دیگری با درآنچه در سر میپرورانید، راهی پرده سینما میکرد. بعد از فیلم" سیاوش "بود که فیلم" پارتی "توسط این کارگردان جوان سینما ساخته شد. فاصله فیلم" سیاوش "تا" پارتی "تنها دو سال به طول انجامید.
فیلمی که حالا کارگردان آن دست روی موضوعی حساستر از فیلم قبلی خود گذاشته و با اولین سکانس که از آغاز یک مهمانی دختر و پسری است، فیلم در دل یک ماجرای سیاسی و در میان یک گروه جوان پیش میرود. انتخاب بازیگر در هر دو فیلم سامان مقدم نشان از شناخت او نسبت به سینمایی است که میتواند حالا بعد از مدتها تاثیرگذار باشد.
این موضوع را میتوان تقریبا در تمام فیلمهای این کارگردان سینما مشاهده کرد. اتفاقا فیلم" پارتی "نگاهی به مقوله سیاست و جوانهای مطبوعاتی بود که کمتر درسینمای ایران به آن پرداخته شده بود. اگر چه حذف و اضافه چند سکانس فیلم باعث شد تا در شرایط حاکم بر سینمای آن روزها، پروانه نمایش صادر شود.
بعد از فیلم" پارتی "حالا وقتی نام مقدم در سینما به زبانها میآمد، همه از آن کارگردان جوان و جسوری صحبت میکردند که بیشتر از فیلم" سیاوش "نام فیلم" پارتی "او را میشناختند.
شاید جسارت در ساخت فیلم" پارتی "باعث شد تا این کارگردان فیلمی کمدی موزیکال با تم مخالفتهای سیاسی را برای فیلم بعدی خود انتخاب کند. در همان روزها زمزمه ساخته شدن فیلم" مکس "در میان منتقدان و اهالی سینما که فیلمنامه آن را فلان فرد مشهور و طنز نویس سینما نوشته است، باز هم بر سر زبانها افتاد.
همان دوره بود که فضای هجو شوخیهای سیاسی در دهه ۸۰ به اوج خود رسیده بود و از گوشه و کنار سیاست با مطبوعات و آزادیهای فردی در موسیقی محفل صحبت عدهای بود. اگر چه فاصله بین" پارتی "تا ساخته شدن فیلم" مکس "سه سال به طول انجامید اما این فیلم هم با اصلاحیات و کلی ممیزی برای اکران عمومی در شرایط نامساعدی آماده شد. فیلمی که پیمان قاسم خانی نویسنده آن شد و دراکران بر خلاف تصور، آنچنان که باید مورد توجه واقع نشد. "مکس" که تابستان سال ۸۴ در روزهای پایانی مدیریت جعفر صانعیمقدم بعد از مدتی انتظار پروانه نمایش دریافت کرد، مدتها در نوبت نمایش ماند تا آنکه در سال ۸۵ بالاخره در فرصتی کوتاه روی پرده رفت.
بعد از فیلم" مکس "و حواشی که برای آن رخ داد، فیلم خنثی اما خوش ریتم و ساخت " کافه ستاره "ساخته شد." کافه ستاره "با الهام از داستان سه زن پیش میرفت که هر کدام در قالب اپیزودهای جداگانه روایت گر داستانهای زنجیروار از عاشقی را در پی داشت. فیلمنامه را پیمان معادی نوشته بود، اما آنچه از کارگردانی مقدم در این فیلم میدیدیم، دست مایه همان نشانههای قبلیاش در زمینه کارگردانی بود. فیلمی که خیلی از منتقدان روایت آن را سرد میدانند.
گفتن از فیلم" صدسال به این سالها "هم که اکران عمومی نشد، چه فایدهای میتواند داشته باشد. فیلمی که بازی کلیدی فاطمه معتمدآریا با عدم اکران آن دیده نشد و هنوز هم خبری از اکران عمومی این فیلم بعد از هشت سال از زمان ساخت آن نیست.
درهمین فاصله فیلم نه چندان موفق" یک عاشقانه ساده "با داستانی متفاوت و نگاهی خاص نسبت به آثار قبلی کارگردان سینما ساخته شد؛ فیلمی خنثی که حتی در اکران عمومی هم نتوانست توجه مخاطب سینما را به خود جلب کند." یک عاشقانه ساده "را امیر عربی نوشته بود.
داستان "یه عاشقانه ساده" تکراری و خستهکننده است و پایانبندی کاملاً بیمنطق فیلم، تیر خلاصی است که آن را یک فیلم کاملا معمولی جلوه میدهد. گفته میشود که طرح اولیه فیلم که "باگت" نام داشته، یک داستان کاملا کمدی بوده که کمترین ربط ممکن را به فیلم کنونی داشته اس که اعلام شده است. سامان مقدم در هنگام فیلمبرداری تشخیص داد که داستان کنونی فیلم میبایست جایگزین داستان "باگت" شود. اینکه فیلمی در حین فیلمبرداری دچار تغییرات بنیادین شود، از آن دسته اتفاقاتی است که فقط در سینمای ایران رخ میدهد.
بعد از فیلم "یک عاشقانه ساده" فیلم "نهنگ عنبر" تازهترین اثر این کارگردان ساخته شده است. این فیلم که از چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت به اکران عمومی در آمده، داستانی را در برمیگیرد که در آن تمی طنز از دهههای پیشین سینما نهفته است. طبق معمول حواشی زیادی زمان رسیدن این فیلم به جشنواره فجر سال گذشته شنیده شد که اتفاقا همان حواشی هم منجر به اطلاعیهای از سوی کارگردان به حضور نداشتن این فیلم در جشنواره شد.
مقدم در همان روزهای جشنواره یادداشتی را برای عدم نمایش فیلم در جشنواره فجر منتشر کرد و این فیلم خود را علاوه بر بیحاشیهترین فیلم کارنامهاش، یکی از کارهای خوب خود در عرصه سینما نامید.
مقدم در همان روزها گفت: با توجه به پیگیریهای مداوم دوستان و همکاران عزیز سینمایی و مطبوعات مبنی بر انتظارشان برای دیدن فیلم سینمایی "نهنگ عنبر" در جشنواره فیلم فجر لازم میدانیم با احترام و تشکر به اطلاع میرسانیم که "گروه سازنده فیلم سینمایی نهنگ عنبر" ترجیح میدهد نسخه کامل نهنگ عنبر را با حساسیت و دقت فنی و کیفی بیشتر برای اکران عمومی آماده نماید.
حالا سه ماه بعد از برگزاری سی و سومین جشنواره فیلم فجر، این فیلم در گروه سینما کوروش روی پرده رفته است که به نظر میرسد با تیزر طنز آن مورد توجه و استقبال مخاطبان قرار بگیرد.
انتهای پیام/
صبا شادور