سرویس تئاتر هنرآنلاین : پیام فروتن طراح مجرب صحنه تئاتر، سینما و تلویزیون، کتابهایی را در زمینه طراحی صحنه در تئاتر و ساخت ماکت نیز به نگارش درآورده است که در میان آنها کتاب "ده طراح صحنه" آخرین اثر او در عرصه آثار مکتوب است.
پیام فروتن در خصوص دلیل و روند تالیف این کتاب به خبرنگار تئاتر هنرآنلاین گفت: این اثر مجموعهای از "انتشارت ایده" است که هر بار به سراغ ۱۰ چهره مطرح در عرصهای خاص میرود و در این میان مسئولیت بررسی چهرههای طراحی صحنه تئاتر به من واگذار شد. در نتیجه این کتاب در حقیقت حاصل یک پروژه سفارشی است و گمان میکنم کتاب "ده طراح صحنه" دومین کتابی باشد که از این مجموعه به چاپ رسیده است.
او در رابطه با آرشیوهایی که برای تالیف این کتاب از آنها بهره گرفته است، خاطرنشان کرد: بخشی از مشکل تئاتر ایران در حوزه تئوری کمبود منابع است به علاوه اینکه بخش زیادی از تاریخ تئاتر ایران اصولا مستندسازی نشده است یعنی هیچ سند مکتوب چاپ شدهای از آنها وجود ندارد در نتیجه برای طراحان قدیمیتر که تعدادی از آنها نیز همچون مرحوم میرسیف الدین کرمانشاهی و یا مرحوم ناپلئون سروری خیلی سال پیش از دنیا رفتهاند و تقریبا هیچ اثر مکتوبی در مورد آنها وجود ندارد و علاوه بر این در سنت تئاتر قدیم ایران در دهه ۲۰ یا ۳۰ آنچنان سنت عکس گرفتن از اجراها وجود نداشته است، در مورد طراحان قدیمیتر بسیار دچار مشکل بودیم.
فروتن ادامه داد: پیشتر هم یک کتاب در این زمینه به نام "تاریخ صحنه در ایران" توسط محسن صانعی تالیف شده است که در واقع میتوان گفت مستدلترین و تنها منبع مکتوب در خصوص طراحانی بود که ما در خصوص آنها در کتاب "ده طراح صحنه" بحث کردیم که طبیعتا بیشترین استفاده ما هم برای نگارش این کتاب از کتاب "تاریخ صحنه در ایران" بوده است به همین دلیل من در مقدمه کتاب هم ذکر کردم که برای این مجموعه بسیار مرهون کتاب "تاریخ صحنه در ایران" هستیم و حتی کتاب را هم به آقای صانعی تقدیم کردم. اما برای طراحان جدیدتر که در حال حاضر هم مشغول کار هستند با خود آنها در چند جلسه گفتوگو کردیم و عکسهای آنها هم موجود بود و درنتیجه توانستیم گزارش منطقی تری در مورد آنها ارائه دهیم.
مولف کتاب "ده طراح صحنه" همچنین با اشاره به معیارهای انتخاب اسامی طراحان صحنه بیان کرد: البته انتخاب مقداری سخت بود از این جهت که گام اولی که من به نشر ایده پیشنهاد دادم این بود که خودشان این ده نفر را به من معرفی کنند که آنها با این مسئله مخالفت کردند و گفتند؛ اساسا انتخاب من برای نوشتن این کتاب این بوده است که اسامی را من انتخاب کنم. کار بعدی که من انجام دادم این بود که در شبکههای مجازی این موضوع را مطرح کردم و از دوستان تئاتری و غیرتئاتری درخواست کردم پیشنهادات خود را مطرح کنند و در پی آن هم یک سری اسامی دریافت کردم که وقتی آنها را بررسی کردم نام خود را نیز در میان اسامی پیشنهادی دیدم و پیشنهاد دهندگان بسیار تاکید داشتن که من هم در میان اسامی طراحان باشم اما چون به نظرم خیلی جالب نبود کتابی با این عنوان بنویسم که نام خود را هم در میان این اسامی بگنجانم در نتیجه نام خود را از میان این اسامی حذف کردم. نکته دیگر اینکه چون ما طراحان صحنه به نام بسیاری داریم که همچون آقایان ایرج رامین فر، مجیدی میر فخرایی و امیر اثباتی و امثال این عزیزان بیشتر در طراحی سینما فعالیت کردهاند برای این اسامی فیلتری قرار دادم بنابراین این دوستان فیلتر شدند اما در مقدمه از آنها یاد کردم.
این پژوشگر و طراح صحنه در ادامه یادآور شد: یک سری اساتید قدیمیتر هم بودند که در تئاتر لاله زار کار میکردند اما بیشتر دکورساز بودند تا طراح صحنه و من این اسامی را هم حذف کردم و سرانجام به یک سری از اسامی رسیدیم که در نهایت ده فهرست نهایی ما را تشکیل داد.
فروتن در پاسخ به سوالی در خصوص فهرست اولیهای که از میان آنها این طراحان انتخاب شدهاند، گفت: از ابتدا اگر بخواهیم نگاه کنیم تعداد طراحان صحنه بسیار زیاد است و شاید به حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ نفر برسند اما با فیلترهایی که سر راه گذاشتیم کم شد و توانستیم به یک نتیجه قابل قبول برسیم.
این هنرمند با بیان اینکه این کتاب، نگرش تحلیلی و انتقادی برای طراحی صحنه ندارد، توضیح داد: ما زمانی میتوانیم یک مقوله را تحلیل کنیم که کارهای این افراد را دیده باشیم اما طبیعتا برای هنرمند طراح صحنهای که به عنوان مثال در ۸۰ سال پیش کار کرده و حتی عکسی هم از کارهای آنها موجود نیست نمیتوان تحلیل یا انتقادی هم داشت به همین دلیل بیشتر روی جنبه تاریخی زندگی این طراحان کار کردیم.
لازم به یادآوری است کتاب "10 طراح صحنه" نوشته پیام فروتن توسط انتشارات ایده در بیست و هشتمین نمایشگاه کتاب تهران عرضه میشود.
انتهای پیام/