سرویس تجسمی هنرآنلاین : مدیومِ پوستر، همیشه برای طراحان گرافیک جذاب بوده است. گویی در ناخوداگاه طراحان گرافیک، چارچوب پوستر یادآور قاب نقاشی است که تا به آن میرسند، تمایلات ناب هنریشان بیدار میشود. پوستر اغلب رسانهای مستقل است که به اعتبار خودش معتبر است. این در دیزاین، که اغلب رسانههایش اجزای بههم پیوسته و الزامات کاربری دارند، فرصت مغتنمی است که تمایلات زیباییشناسانهٔ طراح گرافیک، رهاتر از هر قاب دیگری جلوه کند. از این گذشته، پوستر، هر وقت ماهیتا پوستر باشد ــ نه فقط از حیث بزرگی ابعاد و دیوارکوب بودناش ــ در رویدادها، جشنها و جشنوارهها، اجراهای هنری و کارکردهای تبلیغات اجتماعی (Propaganda) مصرف دارد. از این جهت تماشاگر پوستر هم آموخته که از آن توقعی غیر از آگهی داشته باشد. حتی در تبلیغات تجاری (Advertising) هم پوستر وقتی طعم پوستر میدهد که تبلیغ کالا یا خدمت، در سایهٔ پردهای از ایدهپردازی و اندیشمندی، به حاشیه رفته باشد. ماهیت این رسانه در ایران بهدلیل ویژگیها یک کشور در حال توسعه و فاقد تنوع سوژه و رسانه ــ آنطور که در کشورهای صنعتی سراغ داریم ــ معنیهای جدیدی هم بهخود گرفته است. هنوز هم هستند نحلههایی که طراحی را که در کارنامهاش پوستر نداشته باشد، طراح به حساب نمیآورند. گویی طراحی پوستری بالاترین مرتبهٔ اعتبار و پشت بام برج طراحی گرافیک باشد. این مواجههٔ مبالغهآمیز تا جایی پیش رفت که بارها و بارها نمایشگاههای مختلف با سوژههای متنوع راهاندازی شد تا بهانهای باشد برای طراحی پوستر. به این اضافه کنید دهها پوستر خودخواستهٔ طراحان گرافیک که بدون وجود سفارش و سفارشدهندهٔ واقعی، در فضاهای کاغذی و مجازی منتشر شد؛ بلکه به زور هم که شده، حجتی باشد بر مقام طراح بودن! اما حالا "جایزهٔ پوستر زمین سبز" از بسیاری از جهات، واقعی است؛ هم موضوعها دقیقا همانهایی است که دستمایهٔ ایدهپردازی و خلاقیت طراح باشد، هم کارکرد پوسترها واقعا همان کارکردی است که در پوسترهای اجتماعی تجربه کردهایم. این فرصت را "اکسپوی میلان ۲۰۱۵" بهوجود آورد. رویداد اکسپو که بنا به اعلام سازمان ملل متحد، بعد از جام جهانی فوتبال و المپیک، بزرگترین رویداد و گردهمایی جهان است، هر پنج سال یکبار در یکی از شهرهای مستعد کشورهای منتخب برپا میشود. اکسپو، جشنوارهٔ تمدنهاست، با جلوهگری امروز، بالیدن به گذشته و امید به چشماندازهای پیشرو. این ابَرجشنواره به هر کشوری که رفته، تحولی در آن ایجاد کرده و هر بار نقطه عطفی در بشریت و توسعه بهحساب آمده. اینبار، میلان در حالی میزبان اکسپو است که جهان غوطهور در بحران اقتصادی فراگیر، تنشهای قومی، نابودی گونههای حیات زیست، آلودگی هوا، بحران زبالهها و از همه مهمتر، محدودیت منابع آب و غذا، بیش از هر همایش دیگری نیازمند همگرایی است. اکسپوی میلان ۲۰۱۵ با شعار "تغذیهٔ زمین، انرژی برای حیات" پیام مهمی برای سرنوشت همهٔ ما دارد و ایران نیز با شعار "سفرهٔ جهانی، فرهنگ ایرانی"، واکنش دقیقی به شعار نشان داده است. از این جهت "جایزهٔ پوستر زمین سبز" فرصت نابی است که طراحان گرافیک میتوانند با خیال آسوده از اینکه در میدان واقعی و کاربردی طراحی گرافیک و رسانهٔ پوستر ایستادهاند، پوستر بسازند. چرا که علاوه بر نمایشگاهی در تهران و کتابی که میماند، برگزیدهٔ پوسترها در پیادهروی بیرون غرفهٔ ایران، در بهترین موقعیت نقشهٔ اکسپو، شش ماه اکران خواهد شد. چه فرصتی از این بهتر برای یک طراح گرافیک واقعی! شاید طراحی گرافیک ایران در چهارمین سال از دههٔ خمودگی و کم فروغی، جانی تازه بگیرد و پوستی دیگر بیندازد. بیش از هر چیز باید امیدوار بود که در آستانهٔ "واقعی شدن" ایستاده باشیم و از عوالم خیال و مجاز، پایمان را بر زمین واقعیت بگذاریم، آنوقت دیدن پوسترهایی که آرزو میکنم طراحان خلاق و همکاران پیشتاز نشانمان بدهند، دیدنیتر است.
کیانوش غریبپور