سرویس موسیق هنرآنلاین: از صبح چهارشنبه گذشته - اگر اغراق نکنم - بیامان در پی خرید "مستور و مست" آلبوم جدید همایون شجریان بودم. فایل صوتی خلاصهای از چند روز قبل از انتشار، فضای مجازی را پر کرده بود و حس کنجکاوی مرا بیشتر میکرد تا ببینم همایون شجریان این بار چه اثری از خود برای شنیدن دارد. در نهایت و البته به مدد پخش کننده ناشی، این آلبوم در روز موعود و در ساعت ۵ عصر در دسترس عموم قرار گرفت و البته فروش خوبی هم داشته و احتمالا خواهد داشت.
برای بررسی این آلبوم لازم است کمی به عقب برگردیم از زمانی که همایون شجریان دست به آزمون و خطا زد و آثار متاخرش را با فضای متفاوتتر از قبل ارائه داد. در واقع پس از آلبومهای "سیمرغ" و "شوق نامه"، همایون شجریان دست به سبک و سیاق کارش زد و آلبوم "چه آتشها" که برخی از قطعات آن پیش از این نیز منتشر شده بود را روانه گوش مخاطبانش کرد که البته با اقبال زیادی روبه رو نشد و بلادرنگ آلبوم "نه فرشتهام، نه شیطان" با آن هیاهوی عجیب منتشر شد و اگر انصاف را رعایت کنیم باید بگوییم کیفیت کارهایی چون "ناشکیبا" یا "نقش خیال" را نداشت. گرچه در تمامی این آثار تنها چیزی که مشهود است صدای پر قدرت و زیبای شجریان پسر است که نه تنها افت نکرده که به مراتب پختهتر هم شده است اما کار با آهنگسازان مختلف - که در نوع خودش امتیاز محسوب میشود - باعث شده تا همایون شجریان در انتخاب سبک و سیاق خود دچار سردرگمی شود و این سردرگمی را میشود با مقایسه آلبومهای آخر نظیر "نه فرشتهام نه شیطان" و "آرایش غلیظ" به خوبی مشاهده کرد.
اما آلبوم "مستور و مست" را باید یک آزمون و خطای موفق بنامیم. اگر چه نقدهایی به این آلبوم وارد است اما بگذارید از موارد حسن این آلبوم شروع کنم.
مهمترین ویژگی این آلبوم تکنیک خوانندگی آن است. اوج و فرودهای پی در پی و نیافتدن ضربآهنگ قطعات بزرگترین موفقیت این آلبوم به حساب میآید و انصافا بعد از "شوق نامه" همایون شجریان توانسته بار دیگر یک کار سخت را به خوبی اجرا کند.
در بعضی از قطعات این آلبوم فضا سازی به قدری خوب طراحی شده که مخاطب موسیقی سنتی با تنظیم متفاوت قطعه احساس بیگانهای ندارد به عنوان مثال قطعه "خمش باش" این ویژگی را دارد و جزو قطعات شنیدنی این آلبوم به حساب میآید.
یکی از موارد مورد نقد این آلبوم در انتخاب شعر است. اشعاری که بارها و بارها تکرار شدهاند مجددا در این آلبوم تکرار میشوند در صورتی که نوع آهنگسازی ژانو باغومیان این ظرفیت را دارد تا از اشعار کمتر اجرا شده بهره برد و باید اضافه کرد که در بعضی قطعات از اشعاری استفاده شده که اصلا با فضای آن قطعه منطبق نیست مثلا در قطعه "حرم یار" اگر چه کلام به زیبایی اجرا میشود و موسیقی نیز به تنهایی شنیدنی است اما ترکیب این دو عنصر در کنار هم قدری ناموزون است همین اتفاق در اولین قطعه آلبوم نیز افتاده است.
نکته بعدی که باید به آن اشاره کرد حضور بیمحتوای سازهای ایرانی در این آلبوم است، در قطعه "همای اوج سعادت" کمانچه حضور دارد که اگر آن را حذف کنیم هم چیزی از قطعه کم نمیشود و ای کاش آهنگساز کمی جرات میکرد و این آلبوم را بدون حضور سازی از موسیقی ایران ارائه میداد، چرا که این حضور نه تنها به موسیقی ایرانی و ایرانیزه شدن این اثر کمکی نکرده که این حضور کمرنگ را نزد مخاطب به نوعی رفع تکلیف تعبیر خواهد کرد.
به نظرم میآید این همکاری اگر ادامه پیدا کند به طور حتم میتواند اثر قویتر و شنیدنیتر از آنچه امروز منتشر شده است خلق کند. "مستور و مست" یک برخورد اولیه است بین ژانو باغومیان با خوانندهای که دستش از تکنیک بسیار پر است و چناچه فرصتی دوباره پیش آید، باغومیان میتواند استفاده بهتری از صدای همایون شجریان کند.
و اما نکته آخر درباره این آلبوم و پیشنهادی که میشود در کمال احترام به این آهنگساز با ذوق داد این است که اگر قصد ادامه کار در فضای موسیقی شرقی دارد بهتر است بیش از امروز از ظرفیتهای ریتمیک این موسیقی استفاده کند. آلبوم "مستور و مست" اثر قابل احترامی است و برای همایون شجریان آزمون و خطای موفقی به حساب میآید گرچه ممکن است مخاطب عام را جذب خود نکند، اما باید گفت که کار وزینی انجام شده و ادامه این روند میتواند منجر اتفاقات خوب جهانی برای موسیقی ایران شود.
انتهای پیام/
طاها افشین