سرویس سینمایی هنرآنلاین : سامان سالور سالور فارغالتحصیل رشته کارگردانی سینما از دانشگاه سوره است. نخستین فیلم بلند او "ساکنین سرزمین سکوت" (۱۳۸۲) برنده جایزه فیپرشی شد. ساخته بعدی او "چند کیلو خرما برای مراسم تدفین" (۱۳۸۴) جایزه بخش سینماگران معاصر جشنواره فیلم لوکارنو و بالن طلایی جشنواره سهقاره نانت را دریافت کرد. سالور برای فیلم "سیزده ۵۹" در جشنواره اوکراین برنده جایزه شد. فیلم "ترانه تنهایی تهران" (۱۳۸۷) ساخته او نیز در جشنواره کن 2008 در بخش دو هفته کارگردانان حضور داشت. "تمشک" تازهترین ساخته سالور این روزها در حال اکران است. او از اینکه فیلم "تمشک" در اسفندماه اکران شد و با بیمهریهایی روبرو شد گلهمند است. سالور میگوید دربرابر ناملایمات سینما سکوت نخواهد کرد و اعتقاد دارد وضعیت اکران فیلمها در مناسبتهایی چون نوروز و دیگر فصلها باید مورد بررسی قرار بگیرد. نیکی کریمی، مهدی پاکدل، مهران احمدی و سمیرا حسنپور از بازیگران فیلم "تمشک" هستند که اولین بار سال 1392 در جشنواره فیلم فجر نمایش داده شد. این فیلم درباره یک زوج نابارور (با بازی کریمی و پاکدل) است که تصمیم گرفتهاند از راه اجاره رحم بچهدار شوند.
به بهانه اکران "تمشک" با این کارگردان به گفتوگو نشستهایم که در ادامه میخوانید.
چرا "تمشک "در این ماه پر دغدغه آغاز اکران فیلمهای نوروزی اکران شد؟
نظر شورای صنفی نمایش این بود که این فیلم در این دوره اکران شود، که ما هم پذیرفتیم. میدانستم این زمان برای فیلم نامناسب است. البته قرار بود "تمشک" بعد از جشنواره فیلم فجر در نوبت اکران قرار بگیرد، اما فیلمهای دیگری مقابل فیلم ما قرار گرفتند و به واسطه اینکه این فیلمها مخاطب زیادی دارند، فیلم ما در اسفندماه روی پرده سینماها رفت. برای اکران "تمشک" شرایطی ایجاد شد که باید بین بد و بدتر یکی را انتخاب میکردیم. شورای صنفی به من گفت اگر در این زمان فیلم را اکران نکنید، فیلم باید سال آینده در سرگروه آزاد روی پرده برود. بنابراین مجبور شدیم "تمشک" اکران شود. بعد از ماجراهای پذیرفتن اکران فیلم در این دوره زمانی، بحث فیلمهای نوروزی مطرح شد.
اما فیلمهای نوروزی که هنوز اکران نشدهاند؟
بله اما دو فیلم" تمشک "و" لامپ صد "به کارگردانی سعید آقاخانی با فروش خوبی مواجه شدهاند. خوشبختانه سرگروه فیلمهای ما راضی از فروش هستند. فیلمی که در چنین زمان بدی به لحاظ اکران، خوب هم میفروشد، چرا باید سرگروههای اکران نوروزی را از بیست اسفندماه اعلام کنند و از زمان اکران فیلم ما بزنند. همین مسئله باعث دلخوری عوامل فیلم و به خصوص بنده میشود.
طبق قانون فیلم چند هفته باید اکران عمومی باشد؟
طبق قانون باید به مدت ۴ هفته اکران عمومی شود و بعد از آن کف فروش را بررسی کنند. اگر به حد فروش نرسیده بود، باید سرگروه فیلم را تعویض کند اما اگر فیلمی خوب بفروشد، تکلیف چیست؟ گذشته از این، "تمشک "تبلیغات خوبی هم ندارد. هرچند میدانیم فیلمهای نوروزی همه میلیاردی خواهند شد، اما این به اکران فیلمهای اسفندی کمکی نمیکند و فیلمهای اکرانشده در این ماه طبق معمول با مشکل فروش کم مواجه میشود. به همکارانم توصیه میکنم که فیلمهای خود را در ماه اسفند اکران نکنید. حتی اگر به شما گفتند که بعد از تاریخ این زمان، در زمان دیگری سرگروهی به فیلم تعلق نمیگیرد، باز هم اکران نکنید. میدانید که فیلم بدون سرگروه هم همانند بچه یتیم میماند.
مشکل اکران فیلمها همیشه وجود داشته است. چه طور میشود این مشکل را حل کرد؟
باید در شورای صنفی کسانی تصمیم گیرنده باشند و این شورا را تشکیل بدهند که زیر مجموعه سینما نباشند. اگر من در شورای صنفی باشم، مطمئن باشید به نفع فیلم خودم تصمیم میگیرم. اگر قرار است که شورای نظارتی بر اکران باشد، به نظر من آن شورا باید خارج از سیستم سینما باشد. در شورای صنفی امروز ما، یک پخشکننده است که دو تا فیلم پخش میکند که آن دو فیلم را در بهترین زمانها اکران میکند و اتفاقا آن دو فیلم 11 هفته روی پرده باقی میمانند. اگر همان فیلم پرفروش را در زمان اسفندماه اکران کنید و بیشتر از چهار هفته به آن فیلم فرصت ندهید امکان ندارد با این فروش روبرو شود. اینکه سکوت کنیم مشکلی را حل نمیکند، اما ما متوجه این اتفاقها میشویم.
تبلیغات فیلمها که بر عهده پخشکننده است. وضعیت تبلیغات فیلمها در سینما را چه طور میبینید؟
برنامه تلویزیونی" هفت "برنامهای است که فیلمهای اکران جدید را معرفی میکند و عوامل و بازیگران فیلم را در برنامه میآورند و مصاحبه میکنند. به نوعی تبلیغات کوچکی برای تعدادی از فیلمها است. نه اینکه بعضی فیلمها در همین برنامه یک هفته میزگرد میگذارند، یک هفته سئوال پیامک بر اساس همان فیلم است و هفته بعد هم بازیگران را دعوت میکنند و غیره، پس این گونه برنامهها هم به نفع خود تبلیغ میکنند.
معتقدید فیلمها برای اکران و تبلیغ در تلویزیون شرایط برابری ندارند؟
وقتی فیلمی در تایم بد اکران شود و به فیلمهای ضعیف هیچ کمکی نشود، چه انتظاری میتوان از سینما داشت؟ چرا اکران اسفندماه فیلمها هیچ موقع پویا نبوده است. به عنوان مثال فیلم" روباه "به کارگردانی بهروز افخمی امسال در گروه اکران نوروزی قرار دارد، سال گذشته هم فیلم دیگری از این کارگردان در همین دوره زمانی جز اکرانهای مناسبتی و پرفروش بود. بهترین اکران فصل را چه طور به یک کارگردانی میدهند که فیلمش سال گذشته و امسال هم در بهترین زمان اکران میشود.
از چه زمانی باید مقابل مشکلات اکران فیلمها در زمانهای نامناسب ایستاد؟
به نظر من کسانی باید بنشینند و برای اکران فیلمها درست تصمیم بگیرند. اگر شورای صنفی قوانین درست و محکمی داشته باشد، این اتفاقها نمیافتد. اگر همه فیلمها در زمان مشخصی اکران و بعد از پرده سینما پائین میآمدند، الان برای امثال فیلمهای بنده این محدودیت زمان وجود نداشت که تا 20 اسفندماه فیلمم را که اتفاقا فروش خوبی هم دارد، از اکران بردارند.
اگر سینما را بخش خصوصی اداره کند، باز هم با این مشکلات روبرو هستیم؟ فیلم من نزدیک یک میلیارد هزینه داشته که از این مبلغ حدود ۳۰۰ میلیون تومان به تهیه کننده برگشته است. از این مبلغ چقدر برای فیلم و عوامل باقی میماند؟ پس چه طور میگوییم فیلمهای ما باید سرمایهدار شخصی داشته باشد. سرمایهدار که کار در سینما را انجام نمیدهد؛ چون سودی برایش ندارد، همین پول را بر میدارد و با آن خرید و فروش دلار میکند و سرمایهاش را برای موقعیت دیگری خرج میکند. سرمایهگذار که دغدغه کار فرهنگی ندارد. بررسی سینمای ایران چه در اکران و چه مشکلات دیگر، یک جدیت، مردانگی و همت میخواهد.
چه تصوری از این وضعیت در آینده سینمای ایران دارید؟
خیلی از مواقع ایراد را از کارگردان میگیرند، که فلانی فیلم نفروش ساخته است یا فیلم جشنوارهای و خاص را تحویل سینما داده است و توقع فروش هم دارد و غیره... اما فیلم" تمشک مخاطب عام با آن در ارتباط است. روز گذشته جلسه نشست و بررسی این فیلم بود که حدود دویست تا سیصد نفر دکتر روانشناس فیلم را دیدند و از نگاه جامعهشناسی بررسی کردند. این فیلم لایههای درونی دارد. اگر اکران این فیلم ادامه داشته باشد، مطمئن باشید در شرایطی در باشگاه میلیاردیها قرار خواهد گرفت. هیچ تعادلی در زمان اکران فیلمها وجود ندارد.
البته آقای غلامرضا فرجی سخنگوی شورای صنفی نمایش، گفته بودند که اکران فیلمهای پرفروش ادامه خواهد داشت؟
زمانی که فیلمهای نوروزی میرسند، جایی برای اکران فیلمهای قبلی نمیماند. پیش از این هم چون سرگروهی سینما فرهنگ را برای فیلم "تمشک" در نظر گرفته بودند، دو روز از اکران و فروش این فیلم هم به دلیل نمایش فیلم "محمد (ص) از ما گرفته شد که یک پنجشنبه و جمعه را باید به فیلم ما بدهند که رسما تا تاریخ ۲۵ اسفندماه اکران فیلم ما ادامه دارد. به نظر من باید صنف و یا ارگانی باید تشکیل شود که خارج از این صنف و اهالی سینما باشند. من دوست دارم از پخش کنندهای بپرسم که فیلمی از دومین روز عید فطر اکران شده و حدود 11 هفته در اکران روی پرده باقی مانده، آیا چنین وضعیتی در شورای صنفی نمایش وجود دارد که فیلم به مدت 10 هفته اکران عمومی باشد. به نظر شما این مسائل قانونی است؟ اکران نوروزی هم پشت سر هم تکرار میشوند و بعضی کارگردانها در این مناسبتها ثابت هستند. سرمایه شخصی باید از این سینما برود. چرا که من جوابی به سرمایهگذار فیلمم ندارم. او هم با امیدی این سرمایه را در اختیار میگذارد. تصور کنید بازیگر چهره، قصه مناسب که نامزد بخش فیلمنامه در جشنواره فیلم فجر بوده، چرا به این گونه فیلمها اهمیتی نمیدهند. سرفیلم بنده را بریدند. تقاضا میکنم از مدیران سینما که بگذارند این گونه فیلمها هم در اکران نفس بکشند. شورای صنفی به اکران فیلمهای ماه اسفند لطمه زده است. با این مشکلات شما در هر دورهای هم فیلم ساختهاید...
من تنها کاری که یاد گرفتهام، کار فرهنگی در سینما است. تنها کاری که من در سنما انجام دادهام، انتقال کار فرهنگی است. سیستم کاری ما هم به این صورت است که روی پای خودمان ایستادهایم و حرفمان را زدهایم. برای فیلمنامه" تمشک "خیلی در انتظار پروانه ساخت بودم، چون اولین فیلمی بود که داستان آن درباره رحم اجارهای مطرح شد. دو سال رفتم و آمدم تا در شرایطی فیلم را ساختم که بدون ممیزی اکران عمومی شود. در درجه اول مخاطب فیلمهای ما مردم هستند، اما مدیران سینمایی برای مردم سلیقه تعیین میکنند. امیدوارم این سینمای ضعیف حمایت شود، اما بعضی از مدیران را باید به خدا واگذار کرد.
چه باید کرد؟
قطعا سکوت نمیکنیم. وضعیت اکران فیلمها باید بررسی شود. حالا از سوی شورای عالی سینما میخواهد باشد یا از سوی ارگانهای دیگر. به نظر من باید سه سال اخیر اکران نوروز بررسی شود که کدام کارگردانها فیلم داشتهاند و چه کسانی از این گردونه خارج بودهاند. بعد ببینید چند فیلم مشترک که شامل (سرمایهگذار، پخشکننده، کارگردان و یا تهیهکننده هستند) کنار هم قرار خواهند گرفت و بعد نتیجه را اعلام کنند. از شورای عالی در سینما خبری نیست. فکر میکنم در سینما ما تنها با اسامی بازی میکنیم. خروجی این اسمها برای من کارگردان و یا آن تهیه کننده سینما چیست. صنف تهیهکنندهها 10 شاخه دارد، اما کسی این مشکلات را حل نمیکند.
چه راهی را برای حل مشکلات سینما پیشنهاد میکنید؟
برای رسیدن به این سینما راه سختی را آمدهایم. خیلی از آدمها وقت و زمان خود را عاشقانه و عمر بزرگ خود را صرف این سینما کردند که سینمای ایران در این جایگاه قرار دارد. آدمهای کوچک سینما که به خود اجازه دخالت میدهند باید از سینما دور شوند. خیلیها بدون کارشناسانه در امور سینما دخالت و حکم صادر میکنند. باید در تشکلهای سینمایی پشت هم بایستیم و موفقیت یکدیگر را بینیم چرا که خیلیها هستند که میخواهند از آب گل آلود ماهی بگیرند. در انتها از همه مردم شریف تقاضا میکنم که فیلم" تمشک "را ببینند؛ چرا که هر کسی این فیلم را ببیند فکر میکنم راضی هم از سالن سینما خارج شود. انتهای پیام/ صبا شادور