سرویس سینما هنرآنلاین: سینمای تازه متولد شده، خیلی زود پا گرفت و سراسر جهان را در نوردید. سینما که خود را هنری یگانه و بیرقیب میدید، قدرت خویش را به رخ همه هنرها میکشید. اکثر مردم شیفته آن شده و برای دیدن فیلمها به سالنهای سینما هجوم میآوردند. هنر هفتم آنچنان محبوب و دست نیافتنی بود که حتی به خواب هم نمیدید روزی مقابلش رقیبی جدی و قوی قد علم کند. یکه تازی سینما چند دهه به طول انجامید، اما ناگهان رقیبی سرسخت پا به عرصه نهاد، رقیبی که خیلی زود مقابل سینما قد علم کرد و برای آن شاخ و شانه کشید. سینما، این پدیده نوظهور و عجیب را به هیچ میانگاشت، ولی این نو رسیده که تلویزیون نام داشت، خیلی زود محبوب مردم شد. تلویزیون، هم قابلیت جابجایی داشت، هم مانند سینما فیلم نشان میداد و هم برنامههایی را پخش میکرد که سینما از نمایش آنها عاجز بود. وقتی هم که تکنیک پخش مستقیم به تلویزیون راه یافت، آن را به پدیدهای بیهمتا تبدیل کرد. تلویزیون سینما را رقیب خود نمیدانست، چون به تواناییها و آینده خویش مطمئن بود، اما سینما، تلویزیون را رقیب سرسخت خود میدید، میبیند و خواهد دید.
دیری نپایید که آنتن تلویزیون روی همه پشت بامها نشست و فراگیر شد. این پدیده نوظهور میدانست که برای محبوب باقی ماندن و محبوبیت بیشتر باید فیلمهای داستانی مانند سینما تولید و پخش کند، برای همین زود دست به کار شد و با استفاده از تواناییهای فنی و به کارگیری عوامل سینما، سریالهای مختلف و پربینندهای را تولید و پخش کرد. با این ابتکار، بخش عمدهای از اوقات فراغت مردم را به خود اختصاص داد.
پخش مجموعههای مختلف از تلویزیون، بسیاری از مردم را پای گیرندهها نشاند و آنان را وادار کرد تا پیگیر قسمتهای مختلف این سریالها باشند.
تلویزیون و سریالهای زیبا و گیرای آن، مردم سراسر دنیا و ایران را مجذوب خود کرد. مردم با این سریالها زندگی میکردند. برخی از این مجموعهها آنچنان جذاب و محبوب بودند که مردم وقت خود را با آن تنظیم میکردند، حتی در زمانی که این سریالهای محبوب از تلویزیون پخش میشدند خیابانها از تب و تاب رفت و آمد میافتادند. استقبال مردم از این مجموعهها، دست اندرکاران و هنرمندان تلویزیون را بر آن داشت که از تکنیکها و داستانهای جدید و جذاب استفاده کنند تا بینندگان خود را، در مرحله اول نگه دارند و در مرحله بعد تعداد آنان را افزایش دهند. طولی نکشید که سریالهای تخیلی هم راه خود را به تلویزیون باز کردند. یکی از این سریالهای تخیلی ـ فضایی که تولید و از تلویزیون ایران نیز پخش و محبوب شد، مجموعهای به نام «کهکشان" یا "کهکشانها" بود. "مریخی محبوب من" نیز جزو این گونه فیلمها محسوب میشود که از تلویزیون ایران پیش از انقلاب اسلامی پخش میشد. پرطرفدار بودن سریالهای فضایی، مسوولان و هنرمندان تلویزیون را تشویق کرد تا از این گونه مجموعهها بیشتر ساخته و روی آنتن بفرستند. بیشک معروفترین، پر مخاطبترین و محبوبترین سریالی که با موضوع فضا ساخته شده "سفرهای ستارهای" است که در ایران با نام "پیشتازان فضا" پخش و معروف شد. این سریال در کشورهای مختلف به نمایش در آمد و لقب موفقترین مجموعه تلویزیون همه دورانها را به خود اختصاص داد. مجموعه اول "پیشتازان فضا" بین سالهای 69 ـ 1966 تولید و پخش شد. داستان این فیلم پیرامون سفینه اینتر پرایز است که با هدایت کاپیتان جیمز تی کرک (ویلیام شاتنر) به ماموریتی 5 ساله برای کشف دنیاهای ناشناخته و ارتباط برقرار کردن با تمدنهای فرازمینی فرستاه شده است. ماجراهای این سریال که هر کدام داستان مجزایی را نیز دنبال میکند در قرن بیست و چهارم میلادی رخ میدهند، زمانی که زمین حکومتی فدراسیونی دارد. آنها در فضا به اکتشاف میپردازند و با برخی از ساکنان سیارات دیگر از جمله سیاره ولکان رفت و آمد دارند.
یکی از شخصیتهای اصلی این داستان علاوه بر کاپیتان کرک آقای اسپاک است که نقش آن را لئونارد نیموی فقید که هفته گذشته از دنیا رفت بازی میکند. آقای اسپاک یک ولکان دو رگه است. پدر او (سارک) اهل سیاره ولکان و مادرش (آماندا) از اهالی زمین است. اهالی سیاره ولکان از نظر ظاهری شبیه به انسانها هستند، اما قلب آنان سمت راست بدن قرار دارد، خونشان سبز رنگ و دارای گوشهایی کشیده هستند. تفاوت اصلی اهالی ولکان با ساکنان زمین در نوع احساسات است.
ولکانها مردمی هستند منطقی. آنان هیچ گاه تحت تاثیر احساسات و عواطف قرار نمیگیرند و همیشه رفتارشان نتیجه دریافت منطقی از شرایط است. برای همین آقای اسپاک نمیتواند واکنشهای احساسی اطرافیان را درک کند، این موضوع موجب پدید آمدن ماجراهایی طنز آمیز میشود که برای بیننده جالب است. شخصیت دیگر، اسکاتی افسر فنی سفینه است و مورد علاقه کاپیتان کرک. پزشک سفینه نیز دکتر بونز مک کوی است و از دوستان نزدیک کاپیتان. هیکارو سولو نیز هدایت کننده سفینه است که ملیتی شرقی دارد.
"پیشتازان فضا" در ابتدا براساس داستانهایی از جین رود نبری ساخته میشد. این سریال با 16 مجموعه تلویزیونی در 726 قسمت، 10 فیلم سینمایی، چندین رمان، بازی ویدیویی و کمیک بوک، یکی از موفقترین و به یاد ماندنیترین مجموعههای تاریخ است. هر چند کاراکترهای این سریال، از جمله کاپیتان کرک با نقش آفرینی ویلیام شاتنر، هر کدام از محبوبیتی خاص برخوردارند، اما بیشک محبوبترین شخصیت "پیشتازان فضا" آقای اسپاک با هنرآفرینی لئونارد نیموی فقید است. این هنرپیشه محبوب تلویزیونی با چنان قدرت و مهارتی در این مجموعه بازی کرده است که بینندگان آقای اسپاک را باور کرده و با او زندگی میکنند. سرگذشت او برای مخاطبان مهم است و داستانهایش را دنبال میکنند. با پخش قسمتهای ابتدایی سریال، شاید کسی باور نمیکرد، این مجموعه به چنین موفقیتی دست یابد، اما داستانهای جذاب و بازیهای تاثیرگذار بازیگران، به خصوص لئونارد نیموی این مجموعه را محبوب خاص و عام کرد. پیش از انقلاب اسلامی که پخش آن در تلویزیون ایران آغاز شد، طولی نکشید که جای خود را در خانههای ایرانیان باز کرد. یکی از صحنههایی که در هر قسمت این مجموعه وجود داشت، صحنه انتقال کاراکترها از سفینه اینترپرایز به بیرون و درون آن بود. در این لحظه برای اینکه انتقال صورت بگیرد، کاپیتان کرک یا یکی از شخصیتها میگفت: "اسپاک انرژی" همین جمله کوتاه همواره بین تماشاگران ایرانی، به خصوص نوجوانان و جوانان، در مقاطع مختلف رد و بدل میشد. این نشان از محبوبیت آقای اسپاک میان مخاطبان داشت. کاراکتر آقای اسپاک، چه از لحاظ ظاهری و چه باطنی با بقیه متفاوت بود. این تفاوت او را از بقیه شخصیتها متمایز میکرد. لئونارد نیموی پیش از بازی در "پیشتازان فضا" نیز به خاطر بازی در مجموعه "ماموریت غیرممکن" که در ایران به عنوان "بالاتر از خطر" شناخته میشد در کنار پیتر گریوز برای مخاطبان ایرنی آشنا بود، اما با بازی در نقش آقای اسپاک شهره خاص و عام شد. لئونارد نیموی به گونهای این نقش را بازی کرده است که به جرات میتوان گفت هرکس دیگری این نقش را به عهده میگرفت، نمیتوانست از عهده آن برآید. لئونارد نیموی برای هرچه بهتر بازی کردن کاراکتر آقای اسپاک، 5 روز در هفته و روزی 12 تا 14 ساعت تمرین میکرده است.
در طول ضبط سریال نیز، تمام شنبه و یکشنبه به قالب آقای اسپاک در میآمد. او بیشتر آقای اسپاک بود تا خودش. عصر یکشنبه او کمکم از پیله آقای اسپاک بیرون میآمد و لئونارد نیموی میشد. پیش از بازی در "پیشتازان فضا" در فیلمهای زیادی بازی کرده بود، اما ایفای این نقش، شهرت او را عالمگیر کرد. مردم دیگر او را آقای اسپاک میشناختند، نه لئونارد نیموی. این موضوع او را آزار میداد، اما کمکم خود نیز این حقیقت را باور کرد و با آن کنار آمد. لئونارد نیموی در طول چند دهه، این نقش را در مجموعهها و فیلمهای سینمایی که با موضوع "پیشتازان فضا" بود بازی کرد، یعنی تا زمانی که نفس داشت و میتوانست روی پای خود بند باشد. لئونارد نیموی در گذشته است، اما آقای اسپاک هنوز زنده است و زنده خواهد ماند.
لئونارد نیموی 26 مارس 1931 در بوستون ایالت ماسوچوست آمریکا متولد شد. پدرش صاحب یک آرایشگاه و مادرش خانهدار بود. وی بازیگری را از سن 8 سالگی شروع کرد. اولین نقش جدیاش را در 17 سالگی ایفا کرد. نیموی در دانشگاه کالیفرنیا عکاسی خواند و در کالج بوستون آن را تکمیل کرد. همچنین وی دارای دکترای افتخاری از دانشگاه "انتیک" اوهایو بود.
در 20 سالگی نقشهای کوچکی در فیلمهای "برای یک روز ملکه شدن" و "ریهبالب" بازی کرد. سال 1958 نیز به عنوان بازیگر مهمان در مجموعه "شکار دریایی" نقش آفرینی کرد.
لئونارد نیموی در طول حیات هنری خود، در بیش از 130 فیلم سینمایی و سریال بازی کرد. از جمله سریالهای "بالاتر از خطر"، "دود اسلحه"، "حاشیه" و فیلمهای "هجوم ربایندگان جسد" و "کتلو". لئونارد نیموی از بازیگران پرکار محسوب میشود، اما آنچه نام او را ماندگار کرد بازی در نقش آقای استاک مجموعه موفق "پیشتازان فضا" بود. وی علاوه بر بازیگری، در رشتههای کارگردانی، عکاسی، خوانندگی، ترانه سرایی و شاعری نیز تبحر داشت. او چند دفتر شعر نیز منتشر کرده بود. نیموی، دو کتاب خاطرات نیز به نگارش در آورده، به نامهای "من اسپاک نیستم" و "من اسپاک هستم". این دو کتاب خاطره، نشان دهنده نگاه لئونارد نیموی به شخصیت آقای اسپاک و ماجرای خود با این نقش است. وی سه بار نامزد دریافت جایزه "امی" نیز شده است. سال 1984 نیز کلیپ گروه موسیقی "بنگلس" به نام سفر به لیورپول را کارگردانی کرد.
لئونارد نیموی بازیگری بود چند بعدی که از پس نقشهای مختلف بر میآمد. کاراکتر آقای اسپاک توسط لئونارد نیموی افسانهای شد و در خاطرهها ماندگار ماند.
سرانجام این بازیگر پرکار، به علت انسداد ریوی، جمعه 27 فوریه در بیلایر لسآنجلس در سن 84 سالگی، سوار بر سفینه مرگ از زمین برخاست و در سفری بی بازگشت عازم فضای لایتناهی شد. خداحافظ آقای اسپاک!