سرویس معماری هنرآنلاین: منصور تام سن از کار‌شناسان میراث فرهنگی و طراح نقوش سنتی کار خود را از هنرستان هنرهای زیبای اصفهان آغاز کرد. وی در ابتدا زیر نظر استاد عیسی بهادری نقش قالی را آموخت. تام سن جزو اولین فارغ‌التحصیلان هنرهای زیبای اصفهان است. وی در ادامه کاشی و سفال، تذهیب، مینا کاری و دیگر هنرهای سنتی را نیز در اصفهان و سپس در تهران آموخت و در آموزش و پرورش به کار تدریس پرداخت که تا به امروز کار تدریس را دنبال می‌کند. او متولد اسفندماه است که به مناسب تولد ایشان گپ کوتاهی با وی زدیم که در زیر می‌خوانید.

بعد از ۶۹ سال زندگی چه احساسی درمورد سالروز تولدتان دارید؟

به آدم حس تازگی دست می‌دهد. اسفند هم چون نزدیک عید است، ماه مبارکی است. خوشحالم که در اسفندماه به دنیا آمده‌ام. متولدین اسفندماه آدم‌های آرامی هستند و روحیه ملایمی دارند.

تفسیر شما از دو ماهی نماد اسفندماه چیست؟ آیا نشان از تضاد شخصیتی دارد؟

چرا عشق و محبت نباشد و تضاد باشد؟ ماهی از مهر و محبت و صفا و صمیمت می‌آید. از ماهی چه حیوان دیگری آرام‌تر می‌بیند؟ هیچ اذیت و آزاری ندارد و بهترین خوارک انسان است. ماهی یکی از مهم‌ترین عناصر سفره هفت سین ایرانی‌ها نیز هست.

چطور شد به سمت هنرهای سنتی گرایش پیدا کردید؟

من به صورت اتفاقی وارد این رشته شدم چون گرایشم صنعتی بود و چون هنرستان صنعتی تازه تاسیس شده بود و تق و لق بود رفتم هنرستان هنرهای زیبا و در گرایش فرش ثبت نام کردم. تازه می‌دانید که اصفهان خودش مهد هنرهای سنتی است و آدم را خود به خود به سمت هنرهای سنتی می‌کشاند.

پیش چه کسانی درس خواندید؟

در سن جوانی در فرهنگ و هنر قدیم در کارگاهی استخدام شدم که اساتید مهمی در آنجا بودند. من شاگردی آن‌ها را کردم. در محضر اساتید بزرگ در زمینه‌های مختلف طراحی کار کردم. از شاگردی استاد عیسی بهادری در رشته فرش آغاز شد. در محضر استاد حاج احمد رائز در زمینه مینا، حاج حسین اسلامیان در زمینه تذهیب و نگارگری، استاد رفیعی در زمینه گلیم، استاد محمد طریقی در زمینه طراحی پارچه‌های زری باف و برادران امامی در زمینه منبت و معرق نشسته‌ام. این‌ها که گفتم همه امروز به رحمت خدا رفته‌اند. الان می‌توانم همه این تجارب را در رشته‌های مختلف آموزش بدهم. در هر دانشگاهی یک رشته‌ای را آموزش می‌دهم. مثلا در دانشگاه الزهرا طراحی پارچه و دانشگاه هنر قالی و جهاد دانشگاهی هندسه نقوش درس می‌دهم.

بهار برای شما چه نقشی است؟

در بهارهمه چیز احیا و زنده می‌شود. به وضوح می‌بیند که درختانی که هیچ برگ و گلی نداشتن، سبز می‌شوند و شکوفه می‌دهند. یعنی دو مرتبه زنده می‌شوند. نمی‌توانم خیلی بگویم چه نقشی است چون نقش‌های متنوع هستند و همه از طبیعت می‌آیند. بهار که می‌شود در انسان‌ها هم یک همچین حس و حال زنده شدن و تازه شدن پیدا می‌شود. آدم دم عید حس می‌کند دومرتبه زنده شده است. متولد شده است. دو مرتبه می‌تواند زندگی را از نو شروع کند. خطا‌ها را بررسی کند که من امسال سال نو باید چه کنم و چه نباید بکنم و سعی می‌کند آن‌ها را در برنامه‌هایش بگنجاند تا به اهدافش برسد.

تجربه سال‌ها از شما چه ساخته و اگر بخواهید خودتان را تعریف کنید چه خصوصیتی را به خودتان نسبت می‌دهید؟

من همیشه اولا خدا را شاکرم. از زندگی‌ام راضی هستم و هیچ وقت زیاده خواه نبودم و به آنچه داشتم اکتفا می‌کردم و همیشه سعی در رشد و ترقی خودم می‌کردم. یک ویژگی این است که من دوست دارم چیزهایی را که در این چند سال آموخته‌ام در اختیار دانشجو‌ها بگذارم تا به تعالی برسند. یعنی میل به یاد دادن می‌تواند مرا تعریف کند.

فوت کوزه‌گری را هم دریغ نمی‌کنید؟

بله! حتی فوت کوزه‌گری را هم می‌گویم. آنهایی که با من کار کردند، می‌دانند من عاشقانه آموزش می‌دهم. تمام روز‌هایم پر است و هر روز در یک دانشگاه تدریس می‌کنم. به محروم‌ترین نقطه‌ها هم رفتم. این نبوده که همیشه در تهران بنشینم. دور‌ترین نقطه‌ها مثل اردکان، یزد، کاشان، کرمان، زاهدان و شیراز درس داده‌ام.

بهترین اتفاقی که سال گذشته برایتان افتاده چه بوده است؟

پارسال شب عید بود که خداوند به من یک نوه داد. نوه پسری داشتم ولی نوه دختری نداشتم. درست شب عید که سال تحویل شد، دارای یک نوه دختر شدم.

اسم‌اش چیست؟

حُسنا. خیلی هم دوست‌اش دارم. سه تا نوه دارم، دوتایشان پسر هستند ولی این دختر است و دختر‌ها دلشنین‌تر هستند.

زنده باشد. خب! شما آداب و روسوم شب عید نورزو را همچنان رعایت می‌کنید؟

بله از قدیم این کار را می‌کردیم و الان بچه‌هایم این عقیده را دارند. به خصوص پسر بزرگم اعتقاد دارد. هر سال سبزه می‌اندازد برای همه. برای من، برای مادرش برای مادربزگش. یک عالم سبزه سبز می‌کند.

به عنوان هنرمند چه چیزی عیدی می‌دهید؟

خب من سعی می‌کنم به نزدیکان سکه و پول و این چیز‌ها بدهم. دورتر‌ها را گاهی یک کاری از خودم یادگاری می‌دهم.

از سالی که گذشت راضی بودید؟

من همه را به فال نیک می‌گیرم. بد‌ها را هم به فال نیک می‌گیرم.. همه چیز لطف خدا است.

اگر بخواهید صحبتی با دانشجو‌هایتان بکنید چه می‌گویید؟

می‌گویم تلاش کنند. عاشقانه کار کنند. هنر عشق می‌خواهد. این عشق است که هنر را زنده نگه می‌دارد. حاج حسین اسلامیان می‌گفت: در هنر نه نانی هست و نه آبی، فقط چیزی که هست عشق است و این عشق است که هنرمند را سر پا نگه داشته و نگه می‌دارد و دلگرم می‌کند. هنرمند واقعی فقط عشق دارد و ما هم به‌‌ همان زنده‌ایم.

از روزگارتان راضی هستید؟

بسیار. ممکن است خانواده‌ام درصدی این طور نباشند ولی خب! ما به چیزی که داریم راضی هستیم.

انتهای پیام/