به گزارش هنرآنلاین به نقل از میراث فرهنگی دولت ایران با صدور ویزا برای دانیل توماس پاتس فرصتی فراهم کرد تا پروفسور باستانشناسی خاورمیانه در دانشگاه سیدنی با شرکت در سیزدهمین گردهمایی باستانشناسی، نهتنها از مردم ایران بهدلیل استفاده از نام خلیج عربی در پژوهشها و مقالات عربی کشورهای حاشیه خلیجفارس عذرخواهی کند که خواستار ادامه کاوشهای علمی در ایران و جبران اشتباهات گذشته با انتشار کتاب خلیج فارس شود. با این حال همچنان بسیاری از باستانشناسان با عدم حضور در سیزدهمین همایش باستانشناسی اعتراض خود را از حضور پاتس نشان دادند. متولیان میراثفرهنگی و دولت ایران پس از سالها کشمکش بر سر حضور دانیل توماس پاتس در ایران بالاخره موافقت کردند که این باستانشناس آمریکایی دوباره به ایران برگردد و فعالیتهای نیمهتمام علمی خود را از سر گیرد. با این حال پیش از این، پاتس با انتشار نام خلیج عربی واکنش شدید ایرانیان را برانگیخت. واکنشی که مانع حضور پاتس و توقف فعالیتها و کاوشهای عملی او در ایران شد. حالا اما پس از گذشت دو دهه، پاتس بهدعوت متولیان میراثفرهنگی به ایران آمده و در سیزدهمین همایش باستانشناسی ایران شرکت کرده است، باستانشناسان ایرانی اما بدون آنکه از حضور وی احساس رضایت داشته باشند، حضور او را غیرضروری عنوان کردند. این درحالی است که برخی دیگر از باستانشناسان که در این همایش حضور داشتند ورود پاتس به ایران را مثبت ارزیابی کردند. شهریار عدل، باستانشناس،در رابطه با حضور دانیل توماس پاتس در سیزدهمین گردهمایی باستانشناسی میگوید: با اینکه اشتباه گذشته پاتس درخصوص جعل نام خلیجفارس را نمیپذیرم اما عمکلرد هر فرد و میزان خدمت او به جامعه را باید در ترازو گذاشت و پس از آن به نقد و محکوم کردن آن پرداخت. عدل معتقد است، کمتر باستانشناسی بهاندازه پاتس در ایران به بررسی فرهنگ ایرانی پرداخته، این درحالی است که پس از انقلاب بهدلیل موقعیتی که ایران در سیاستهای جهانی داشت باعث شد که بسیاری از باستانشناسان به اجبار جذب کشورهای حاشیه جنوبی خلیجفارس شوند. آنطور که این باستانشناس اعلام میکند، در شرایط فعلی نام خلیجفارس، موضوعی کاملا سیاسی شده و در طول سالهای گذشته تعدادی از کشورها با کوتاهی ایران در زمینه فعالیتهای علمی و جذب باستانشناسان و پژوهشگران از دانشمندان بهعنوان ابزار سیاسی استفاده کردند. در این میان پژوهشگرانی مقاومت و برخی هم همکاری کردند اما این موضوع دلیلی نمیشود که ما این افراد را تحریم کنیم. بهاعتقاد عدل، نام خلیجفارس نیازی به اثبات ندارد. در منابع یونانی 2500 سال پیش از این خلیج بهعنوان خلیج فارس یاده شده و بهنظر میرسد این موضوع یک مساله کاملا تبلیغاتی است. ما میتوانیم با دعوت کسانی چون پاتس به ایران و آغاز پژوهشها و حفاظت از محوطههای تاریخی این حربههای سیاسی و تبلیغاتی را خنثی کنیم. درحالحاضر بندرسیراف بهعنوان بزرگترین بندر جنوبی کشور در معرض تهدید و نابودی قرار گرفته است. این درحالی است که فشار تبلیغاتی درحاشیه جنوبی خلیجفارس شدت گرفته و فعالیت افرادی چون پاتس در ایران میتواند در این زمینه بسیار موثر واقع شود. جعفر مهرکیان یکی دیگر از باستانشناسان است که معقتد است، پاتس از مردم ایران عذرخواهی کرده و قول داده که این اتفاق دیگر تکرار نخواهد شد و ایران نیز میتواند فرصتی فراهم کند تا او به ادامه فعالیتهایش در ایران بپردازد. با این حال مهرکیان معتقد است، از دولت ایران انتظار میرود همانطور که به پاتس اجازه ورود داده میشود به ایرانشناسان دیگری چون رمی بوشارلا که سالها در زمینه ایرانشناسی فعالیتهای بسیاری داشتهاند دعوت شود. حضور پاتس بیاحترامی به جامعه باستانشناسی ایران بود
کوروش محمدخانی، حضور پاتس را مطابق میل باستانشناسان نمیداند. او میگوید: پاتس به ایران آمده است علیرغم میل باستانشناسان، با اینکه این باستانشناس عذرخواهی کرده و قرار است کتاب باستانشناسی خلیجفارس را منتشر کند ولی باید به جامعه باستانشناسی و نظری که نسبت به حضور پاتس در ایران وجود داشت احترام گذاشته میشد. محمدخانی ادامه میدهد، از آنجایی که دولت ایران یک فرصت دوباره به پاتس داده است ما هم احترام میگذاریم اما این موضوع دلیل آن نیست که در کنار پاتس قرار بگیریم.
گفتهای که دانیل پاتس نیز به تایید آن میپردازد و اشاره میکند: از روزی که در همایش باستانشناسی ایران شرکت کردم هیچ باستانشناسی بیادبی و اعتراض نکرد. انتهای پیام/