سرویس تئاتر هنرآنلاین: نمایش "پائیز" به نویسندگی و کارگردانی نادر برهانی‌مرند در سالن استاد ناظرزاده کرمانی تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه است. این نمایش پیش از این برگزیده بهترین متن، بهترین کارگردانی و بهترین بازیگر مرد (امیر جعفری) در بیستمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر در سال 81 بوده است.

تماشاگران که وارد سالن نمایش می‌شوند صدای کلاغ‌ها از دور شنیده می‌شود که نشان از فصل پائیز و خزان دارد. با دیدن نام بازیگرانی چون امیر جعفری و بهرام افشاری این تصور در ذهن ایجاد می‌شود که شاید نمایشی کمدی را شاهد باشیم. اما مضمون نمایش و موقعیتی که کاراکترها در آن قرار دارند کاملا جدی است و ساختار نمایش هم در تعاریف مرسوم کمدی نمی‌گنجد. با این همه اکثر دیالوگ‌ها پر از شیرینی و طنازانه است و در لحظاتی تماشگران را به خنده وا می‌دارد. دلیل آن هم بازی‌ها و دیالوگ‌ها و اشاراتی است که تماشاگر آن را در اواخر دهه 70 و اوایل دهه 80 از نزدیک لمس کرده و تجربه ملموس و آشنایی از آن در ذهن دارد که از زندگی واقعی گرفته شده است. داستان 10 سال پس از پایان یافتن جنگ اتفاق می‌افتد. 10 سال پس 8 سال دفاع مقدس، اما جنگ هنوز در خانه‌ها ادامه دارد. جنگ نگاه‌ها و تعبیرها، جنگ عقاید و نظرها. در اینجا خانواده نمودی کوچک از یک جامعه بزرگ است. همچنان که تا به امروز هم شاهد این جنگ نگاه‌ها و تفکر در جامعه هستیم با این تفاوت که دو طرف جنگ دشمن نیستند و خودی هستند. اینجا هم در" پائیز" جنگی داخلی در میان است جنگی بین دو برادر. دو برادر با نگاه‌های کاملا متفاوت و متضاد. جنگ دشمنانی که عاشقانه یکدیگر را دوست دارند. برادرانی که از یک پوست و گوشت و خون هستند و نمی‌توانند کمر به نابودی هم ببندند. علی (احمد کاوری) از رزمندگان و بسیجیان دوران جنگ است که هنوز در آن دوران باقی مانده است علایق و سلایقش تغییر نکرده. هنوز نوحه گوش می‌دهد، مدام عکس‌های جبهه را نگاه می‌کند همیشه بوی گلاب می‌دهد... جواد برادرش (امیر جعفری) هم تیپ خاص خودش را دارد از آن پیر پسرهای ژاپن رفته که زندگی بی‌قید و بندی دارند. نگاه جواد و علی کاملا متضاد است آنها مدام با هم جدال لفظی دارند. ضمن این که به عنوان دو برادر همدیگر را دوست دارند. علی در دوران جوانی عاشق دختری به نام افسانه بوده است. اما یوسف دوست صمیمی علی به افسانه پیشنهاد ازدواج می‌دهد و علی بدون اینکه حرفی از احساسات خود بزند به نفع رفیق دیرینه کنار می‌کشد. حالا یوسف شهید شده و علی نمی‌داند با افسانه چه کند، تردید دارد و نمی‌تواند از گذشته بیرون بیاید. جواد و خواهرشان پروین (ستاره پسیانی) در تلاشند که این دو را به هم برسانند. اما علی مدام از صحبت کردن با افسانه طفره می‌رود. دکور نمایش کاملا رئالیستی است و زمان نمایش را به خوبی تداعی می‌کند که این خود کمک بسیاری در باورپذیری داستان و خلق فضای واقعی نمایش دارد و تماشاگران را تا آخرین لحظه از نمایش درگیر داستان می‌کند. دیالوگ‌ها، مخصوصا ارتباط جواد با دایی (بهرام افشاری) و مادر (ناهید مسلمی) که به زبان آذری صحبت می‌کند شیرین و طنزگونه است. اما این شیرینی فقط در رویه ظاهری نمایش است و در اعماق حس سردی و جدایی آدم‌ها موج می‌زند. برهانی‌مرند که اجرای این نمایش را به خاطره غرور انگیز دلاوران لشکر 31 عاشورا تقدیم کرده است در برو شور نمایش آورده است: "پائیز درد انسان‌های از هم جدا مانده است مسئله‌ای به قدمت تاریخ و به تازگی انسان..." جواد به پدرشان قول داده تا وقتی علی را داماد نکرده است ازدواج نکند. حالا آنها پیر پسرهایی هستند تنها و مجرد که هیچ کدام نتوانستند خانواده‌ای برای خود تشکیل دهند. یعنی این دو دیدگاه چنان با هم در تضادند که هیچ کدام نتوانستند جامعه ایده‌ال خود را به پا کنند. هر کدام سنگ خود را به سینه می‌زنند و دیگری را قبول ندارند. در صحنه سوم و پایانی، جواد پس از جر و بحث با علی بر سر خواستگاری که برای خواهرشان پروین آمده است. شماره تلفن افسانه را می‌گیرد و گوشی را به زور به علی می‌دهد. علی سیلی‌ای به گوش جواد می‌زند و همچنان سکوت می‌کند. افسانه اما سکوت را می ‌شکند و می‌گوید: ما همه دچار سرگردانی در دره‌های گذشته و امروزیم ..اما میشه بین امروز و گذشته پل زد و میشه توی این دره‌ها معلق نماند. "پائیز" کاری از گروه تئاتر معاصر است که به مدت زمان 80 دقیقه تا 29 اسفند ما ساعت 19:30 در تماشاخانه ایرانشهر به صحنه می‌رود. سارا سالک