سرویس نمایش هنر آنلاین : نمایش خرمگس در قالبی طنز و گروتسک به بیان مشکلاتی می‌پردازد که در یک جامعه جنگ زده گریبان گیر مردم می‌شود. در این نمایش همه مردان، همچون ردیف طولانی صف سربازان، بی‌هیچ تمیز و تفکیک، مشغول کارند و کارشان جز جنگدن چیز دیگری نیست. همه زنان نیز در پشت سنگر‌ها، بدون شوهر مانده‌اند و در حال نقشه کشیدن‌اند.

در انتظار بیهوده برای به دست آوردن شوهر، برگشتن مرد خانه، به چنگ آوردن خوشبختی، آسایش، قرار و شادی‌اند که سال‌ها است به خاطر جنگی طولانی از یاد‌ها رفته است. آن‌ها سخت برای حفظ ته مانده زنانگیشان می‌کوشند.

مردان، در جنگ‌ها مرده‌اند و آن‌ها که جان به در برده‌اند، با آسیب‌های جدی و پیچیده‌ای رو به رو هستند و به همین دلیل بدون شوهر مانده‌اند و کوشش می‌کنند کسی را برای خود بیابند حتی اگر آن شوهر مردی پیر و از کار افتاده باشد. این وسط اما شخصیت اصلی داستان که پیرمردی مجروح و زخم خورده است، بی‌سر پناه و بی‌خانمان می‌ماند و نمی‌تواند خانواده‌ای برای خود دست و پا کند. او گمان می‌کند حتی به اندازه خرمگس در این دنیا و حتی آن دنیا ارزشی ندارد. این سخن را وقتی به زبان می‌آورد که مرده است و در دنیای بعد از مرگ هم جایی برای او رزرو نشده است.

جنگ در این نمایش به مثابه جنگ دائمی زندگی می‌نماید و نقش مردان و زنان نیز می‌تواند نقش کلیشه‌ای تاریخی زنان و مردان در طول زمان تعبیر گردد. داستان نمایش روایت دختری است که در سر، رویای مردی را می‌بیند که با وی ازدواج کند و از آنجا برود. اما به دلیل اینکه هیچ مردی یافت نمی‌شود و اغلب آن‌ها در جنگ کشته شده‌اند، دختر به مردانی پیر و از کار افتاده و بدون قلب و ریه و حنجره راضی است. او منتظر مردی است که حنجره خود را در جنگ از دست داده است ولی هنوز تنوع طلب است و زنان بسیاری گرد او می‌چرخند.

از سوی دیگر پیرمردی که می‌خواهد ده روز پایان عمرش را با هویتی ساختگی در یک خانواده بگذراند، در داخل جعبه و توسط پیرمردی نامه رسان به خانه باروتی دختر و مادرش آورده می‌شود. او خود را پدر دختر و شوهر زن معرفی می‌کند. مادر که تنها یک روز در کنار شوهرش بوده است اما از وی خاطره‌های بسیاری به یاد دارد و چهل سال است شوهرش را ندیده است، به او مشکوک می‌شود اما تنها به این دلیل اجازه می‌دهد وی نزد آن‌ها بماند که پیرمرد نامه رسان نیز بماند و با دخترش ازدواج کند. اما نامه رسان که قلب سرباز دشمنی را در سینه دارد، تاب ماندن ندارد. قلب سرباز عاشق دختری است که پیرمرد تنها خوابش را می‌بیند و می‌خواهد از مرز بگذرد تا آن دختر را پیدا کند.

ناگهان شوهر زن که پیرمردی خسته و خاک آلود است، جان به در برده از خندق‌ها و سنگر‌ها و با خبر به پایان رسیدن جنگ، به خانه باز می‌گردد و زن با مرور خاطراتش پی به هویت جعلی پیرمرد می‌برد. آن‌ها که از پیدا کردن خانواده سرخورده می‌شوند از آنجا می‌روند و نامه رسان او را برای زنی دیگر، کنار درختی می‌گذارد و خود به مرز می‌رود. پیرمرد در میان برف و یخبندان جان می‌دهد و نامه رسان در هنگام عبور از مرز در حالی که جنگ دوباره آغاز شده است، تیر می‌خورد و در آن دنیا باز با هم رو به رو می‌شوند.

مرد بدون حنجره دختر را یک بار دیگر سر کار گذاشته و او نیز خودش را از بالای برج پایین انداخته و حالا در آن دنیا نامه رسان که قلب اصلی خود را یافته است، با دختر ازدواج می‌کند. اما پیرمرد در آن دنیا نیز جایی ندارد و به زمین بازگردانده می‌شود تا مراقب مادر دختر باشد که حسابی پیر و از کار افتاده شده است. در این نمایش نه زمان تعریف مشخصی می‌یابد و نه مکان. آدم‌ها در یک بستر بی‌زمانی و بی‌مکانی در تلخیِ وقایعی تکراری، با دردهای کهنه شده، جنگی بی‌پایان و شرایطی مضحک و گروتسکی وحشتناک به سر می‌بردند.

کارگردان با ساختن فضا و دکوری سرد، وسایلی محدود و در عین حال خالی از رنگ و شادی، لباس‌هایی نظامی و بشکه‌هایی سبز و جنگی در نماد خانه باروتی، تلخی داستان را به تصویر می‌کشد اما از سوی دیگر طنز کلامی و رفتاری و موقعیت و کاراک‌تر شخصیت‌ها، فضایی هولناک از گروتسکی ناهنجار ایجاد کرده است.

البته نمایش خالی از فضاهای لطیف و احساسی نیز نیست. زمانی که پیرمرد به درختی مصلوب می‌شود و برف سنگین بر سرش فرو می‌بارد و یا لحظه خودکشی دختر که از بالای برج تور عروسی‌اش را به نشانه اندامش به پایین می‌اندازد، تصاویری خیال پردازانه‌ای ایجاد می‌کند که ناگهان خنده تماشاگر را قطع کرده و وی را برای لحظاتی به تامل وا می‌دارد.

جنگ در این نمایش چون خوره به جان آدم‌ها افتاده و دارد کم کم تمام احساسات، رویا‌ها، لطافت‌ها و انسانیت را از آن‌ها می‌رباید و هر لحظه آن‌ها را به موجداتی خسته، فرسوده، نا‌توان و پوچ بدل می‌کند. پوچی بی‌اندازه‌ای که دیگر تژایک نیست و به ‌‌نهایت خود شکلی از مضحکه و کمیک را ایجاد می‌کند. ‌‌نهایت نهیلیسم نه تراژدی که کمدی است و از همین رو است که نمایش‌های پوچگرا و نهلیستی به سمت مضحکه و گروتسک حرکت می‌کنند.

نمایش خرمگس به نویسندگی و کارگردانی علی عابدی در سالن چهار سو به اجرا در آمد.

در این نمایش سوسن مقصودلو، پرستو گلستانی، محمد صادق ملکی، وحید آقا پور و علی فلاحت پیشه به ایفای نقش پرداختند.

انتهای پیام/