سرویس تئاتر هنرآنلاین: "کامنت" نمایشی است که می‌خواهد واقعیت‌ها را تحریف کند و اگر اسیدپاشی امری واقع و تلخ است در "کامنت" قرار است که با این تراژدی روزگار ما شوخی شود. فکر می‌کنم ما به اشتباه داریم مسیر را جست وجو می‌کنیم. جوانان تئاتری ما هنوز فرم‌ها را نیاموخته ادعای فرمی متفاوت را دارند. این نامش خلاقیت نیست که هر پیکرۀ نابسامانی را به نام تئاتر تلقی کنیم. تئاتر با 2500 سال سابقه و پیشنیه برای هر رویکردش سند دارد و همین طوری و باری به هر جهت نمی‌شود مدعای ابداع فرمی تاره و زبان و بیانی تازه بود. اینکه بخواهی باز هم خودت را تجربه‌گرا و فرمالیست و آوانگارد هم بشناسانی، باز هم نیاز به دانستن همان پیشینه -با همۀ فراز و نشیب‌هایش، هستیم. خوشحالیم که نسل نویی در راه است که با آزادی بیشتر و با امکانات بیشتر در تئاتر می‌تواند جولان دهد اما باز هم این گونه رفتار کردن بدون ملاحظه و دانستگی امکان ایجاد یک تئاتر را فراهم نمی‌کند. تئاتر همواره با اندیشه و فلسفه همخوان بوده است. دستکم زادگاه فلسفه و تئاتر در یونان باستان عصر طلایی پادشاهی پریکلس چنین جاروجنجالی را به سادگی نمایان می‌کند.

"کامنت" درباره آذر است دختری که به دلیل آب پاشیدن بر صورتش سکته می‌کند و او فکر می‌کند که در این روزهای زیاد شدن اسیدپاشی چنین بلایی گریبانش را گرفته است. حالا حسن متهم به قتل است. جوانی که در شانزده سالگی گرفتار امری سهو شده اما در 21 سالگی امکان اعدامش روز به روز فراهم‌تر خواهد شد. اما حسن دوست دارد زنده بماند حتی اگر این زندگی در حبس ابد و در کنار زندانیان تعریف شده باشد. همۀ این نمایش 70 دقیقه است اما فقط ده دقیقه آخر به امر بازگشایی این ماجرا منجر می‌شود. یعنی ما یک ساعت تمام سرکار هستیم که با چنین وضعیتی گرداننده شویم. این نوع نوشتار اجرایی در مدار هیچ نوع نوشتار نمایشی و ضد نمایشی نمی‌گنجد بنابراین اسمش هر چه باشد دست کم تئاتر نیست.

شاید زیباست که فرمالیسم را تجربه کنیم و انکارش هم بسیار دردناک‌تر است. اما تفاوتی هست بین فرم‌گرایی و فرم زدگی. یکی زیبا و دومی ویرانگر و بسیار زشت است. یکی اصالت خودش را دارد و دومی بی‌ریشه و ریشه زننده است. ما باید بدانیم در کجای هستی و جهان قرار گرفته‌ایم و چگونه داریم در این جهان زیر پا همه چیز را سیر و سیاحت می‌کنیم. آنگاه است که هر نوع فرم و مکتب و سبک و شیوه‌ای به درستی در اختیارمان قرار می‌گیرد. باید بدانیم که جهان یک مسیر به هم پیوسته است و هیچکس ناگهانی و بی‌بوته نیست. برای همین است که در ارجاع به داشته‌های فرهنگی گذشته است که می‌توان اثری هنری خودمان را در این زمانۀ پیش روی خلق کنیم. ما شوربختانه به دنبال خنداندن زیادی مخاطب هستیم و حتی اسم‌های روشنفکرانه هم برایش داریم. اما خنداندن در تئاتر هم شکل زیباترش کمدی است که همۀ انواعش تعاریف درست و منطقی دارند. بنابراین کسی که در صحنه می‌خواهد بخنداند یکی از این چهارچوب‌ها را رعایت می‌کند و حتی اگر بخواهد تلفیق و خلاقانه هم وارد عمل شود این هم ممکن است اما باز هم باید دلالت‌هایش وابسته به همان اصالت‌ها و ریشه‌ها باشد.

باور کنید اسید پاشی و به سکته انداختن و کشتن و مردن آدم‌ها امور خنده‌داری نیستند. چرا باید به چیزی که خنده‌دار نیست خندید؟ آیا این برخورد نمی‌تواند بازتابش معکوس باشد و ما دچار پژواک توهین‌آمیزی باشیم؟ شاید در تئاتر به نام توهین و شوخی با تماشاگر برخوردهای رودررویی با مخاطبان تئاتر شده باشد اما در هیچ موردی توهین نمود نیافته است. تئاتر شقاوت آنتونن آرتو، نمایشنامه توهین به تماشاگر پیتر هانتکه و آوازه‌خوان طاس اوژن یونسکو همیشه به زیبایی توهین و برخورد کرده‌اند و هدف عمده بیداری تماشاگران است.

ما به سالن می‌رویم و به شیوه‌ای روایتی یک مونولوگ یا تک‌گویی را بارها با بازی 5 بازیگر و به شکل پس و پیش شده می‌شنویم. این منظر نه دراماتیک است و نه ضد دراماتیک. ما فقط با سوء تفاهمی به نام تئاتر مواجه می‌شویم. حالا کار هم دانشگاهی است باشد اما جایش اینجایی نیست که دیگر محلی برای آزمون و خطا نخواهد بود. شاید دانشگاه بستر چنین اتفاقی باشد اما در صحنه حرفه‌ای ما باید شاهدی کاری باشیم که در نهایت می‌خواهد تئاتر باشد. اسم و رسم‌هایش هم بماند که در واقع همین‌هاست که ایجادگر یک تئاتر خواهد بود.

نوید محمدزاده، هوتن شکیبا، بهرام افشاری، ستاره پسیانی و بهار کاتوزی بازیگران توانمندی هستند که می‌توانند سر هیچی ما را به تماشای هیچی نگه دارند اما اینان باید بدانند که دیگر باید انتخاب کنند و دانش بازیگر در انتخاب متن نمایان است. نباید تن به هر بازی بدهند که بازیگر در واقع اسباب اصلی هر چه در صحنه اتفاق می‌افتد خواهد بود.

انتهای پیام/

رضا آشفته