سرویس تئاتر هنرآنلاین: در این سالهای اخیر حتی در اجرای بزرگان تئاتری، نمایشی به مفهوم تئاتر واقعی و کامل کمتر روی صحنه اجرا شده است که دلیل عمدهاش مسائل اقتصادی حاکم بر تئاتر است و مسائل مهمی مثل دکور و لباس تقریبا از چرخه اجرا حذف شدهاند. نمایش "بیرون پشت در" به مفهوم واقعی یک تئاتر کامل است. موسیقی خوب دارد، دکور صحنه جذاب و پرحجم دارد. گریم، طراحی صحنه و لباس و بازیهای کلاسیک دارد و از همه مهمتر با یک متن کامل و جهان شمول برای اجرا روبه رو هستیم.
چالش بزرگ: ایمان اسکندری کارگردان جوانی است که برای اجرا نمایشش به سراغ متنی سخت به لحاظ اجرایی میرود. متنی که به راحتی میتوانست اسکندری جوان را دربه سمت ناکامی سوق دهد و نتواند جهان اثر را به صورت عینی پیش روی مخاطبانش قرار دهد. اما خوشبختانه کارگردان با دانش و احاطهای که روی متن و دنیایش داشته، توانست از این چالش بزرگ به سلامت عبور کند. متنی که اجرایش برای هر کارگردان بزرگ هم چالش برانگیز است. یکی از مهمترین دلائلی که باعث شد اسکندری در کارش به موفقعیت برسد. تداوم، پشتکار، علاقه و صرف فعل خواستن برای اجرای موفق این نمایشنامه است و در یک پروسه دو ساله با گروه تئاتریش (پراکسیس) دربحت نگارش متن و در بحث آمادهسازی و تمرین ساختار و مهندسی اثر را خلق کرد.
دنیای نمایش: متن نمایش آشکار متعلق به سبک اکسپرسیونسیم آلمان است. سبکی که بعد از شکست آلمان در جنگ جهانی اول و فضای یاسآور و دهشتباری که در فضای آلمان به وجود آمد توسط هنرمندان ادبیات و سینمای آلمان شکل گرفت و بزرگانی مثل فریترز لانگ و رابرت وینه با ساخت آثاری مثل "مطب دکتر کالیاری"، "نوسفراتو" و چند فیلم ماندگار دیگر این سبک را جهانی کردند و دو دهه بعد با مهاجرت برخی از اکسپرسیونیسمها و هنرمندان آلمانی نظیر فریتز لانگ و بیلی وایلدر و فون اشترهایم در سینمای اروپا و امریکا مورد استفاده خیلی از سینماگران در قالب ژانر نوار قرار گرفت. سبکی که تحت تاثیر سیاهی حاکم بر آلمان شکست خورده در جنگ جهانی اول و غلبه قوای پیروز شکل گرفت. در دنیای اکسپرسیونیسمها رنگ قالب سیاهی است. شخصیتها اغلب منزوی، مرموز، تو دارد و روانپریش هستند و در جاهای متروکه مثل قصرها و خانههای ویران در تنهایی و عزلت زندگی میکنند و طغیان ناگهانی انجام میدهند و از همه مهمتر در یک چرخه باطل سرنوشتی به جز مرگ و نیستی ندارند و درگیر یاس، تردید و بدبینی خودشان هستند. بورشرت دقیقا فرزند چنین زمانهای است و فرزند جنگ جهانی اول و سرباز جنگ جهانی دوم است و اثرش مملو از چنین نشانهها و علامتگذاریهایی است. شخصیت اصلی نمایش که انگاری خود بورشرت است. کهنه سربازی به نام بکمان است که خسته و ناامید از جنگ و اسارت در جهنم سرد سیبری به زادگاهش باز میگردد و در آنجا "هیچ" انتظارش را میکشد. نه از زنش خبری است و نه خانه و آینده روشنی پیش رویش متصور است. بهترین علاج ممکن در این فرآیند گام برداشتن به نیستی و رسیدن به جهان پوچ است. راهی که بکمان برمیگزینش. در این راه بکمان با شخصیتها و موقعیتهایی آشنا میشود . اما در آخر همچنان در چرخه بیهودگی و یاس اسیر است و کورسو امیدی انتظارش را نمیکشد. برای هیچ بازمانده جنگی نکته روشنی وجود ندارد. شاید پروسهای که بکمان در طول نمایش آن را طی میکند حالت خلسه و بیهوشی است که بکمان در لحظه غرق شدن در دنیای ذهنیش آن را تجربه میکند و ما با واگویههای یک مرد مرده روبه رویم.
کارگردانی خلاقانه: اسکندری با شناخت درست از ماهیت نمایش و تم اثر استفاده درستی از فضا، صحنه، دکور، بدن بازیگران و گریم و چهره پردازیشان انجام میدهند. نور در خلق جهان نمایش نقش یگانهای بر عهده دارد و در طول اجرا با تاریکی، سیاهی و خفقان و یا نورهای تند موضعی که به درستی بر چهار در نمایش تعبیه شده روبرو هستیم. تا از طریق اگزجره شدن نور تماشاگر با ترس و وهم بکمان همراه شود و خودش را جای او قرار بدهد. پروسهای که بکمان در نمایش طی میکند و با آدمها و موقعیتهای مختلف روبهرو میشود . درست عین گذر از هفت مرحله مختلف است که در فرهنگ اساطیری ما و شخصیت قوی مثل رستم وجود دارد . منتهی جنس آدمها و فضا متفاوت است و در فرهنگ ما گذر این هفت خوان منجربه آگاهی و شناخت حقیقت میشود . اما برای بکمان گذر از این مراحل با هزاران در مرموز عین گذر از لابیرنتهای تو در توی، مرموز و پیچیده است و هیچ حاصل بیشتری به جز سردرگم و خستگی بیشتر ندارد. نکته حائز اهمیت دیگر نمایش استفاده خلاقانه و نوی اسکندری از فیزیک و اندام بازیگرانش به خصوص شخصیت اصلی نمایش (بکمان) است. استیل ایستادن و راه رفتن بازیگران را در صحنه در نظر بگیرد که بر اساس یک مهندسی حساب شده در میزانسنهای دقیق طراحی شدهاند. نوع راه رفتن بکمان در حالات مختلف، استیل پاهایش و در سایر شخصیتها مثل دیگری و یا زن سیاهپوش و یا زن بکمان قرمز پوش و یا حتی فرشته مرگ که سنگین راه میرود و انگاری با به کام کشیدن سربازان و آدمها در جنگ فربه و فربهتر شده است. همه این استیلهای راه رفتن و ایستایی بدن بازیگران درصحنههای مختلف نمایش سوای بحت زیباشناسانهاش که به شدت برای تماشاگر چشم نواز است. موقعیت و جایگاه بازیگر را در صحنه مشخص میکند. انتخاب لباسهای با حالات مختلف و بسته به شخصیتها که عموما فیت تن هستند به انتقال حس صحنه و جایگاهها شخصیتها در نمایش کمک میکند و استفاده از فیزیک به خصوص از نوع چاقش و یا لاغر و نحیفش هم تاکیدی بر کاراکتر آدمها دارد ( مرگ و کلنل ارتش فربه وچاق هستند زیرا از مردم بیگناه و غذاهای رنگین تغذیه کردهاند و کلنل در اوج گرسنگی مردم که حتی نان خالی هم ندارند مغرورانه شراب و خاویار میخورد).
بازی خارقالعاده: توماج دانش بهزادی پیش از بازی در نمایش "بیرون پشت در" بیشتر در نمایشهایی با ویژگی کمدی در قالب تیپ - شخصیت بازیهای معمولی انجام میداد. اما شاه نقش بکمان به او این فرصت را داد که تا توان بازیش را نشان بدهد. بدن آماده و در خدمت نقش، نوع استیل راه رفتن، خندههای عصبیش، رنگ پریدگی و بیروح بودن چهرهاش به خوبی توانست شخصیت بکمان را روی صحنه برای مخاطب قابل باور کند و انرژی که دانش بهزادی برای ایفای این نقش از بدنش خارج میکند موجش را کاملا تماشاگر میگیرد و این انرژی به او هم منتقل میشود. بهزادی با موفقعیت از پس ایفای یک نقش سخت و سنگین برآمده است.
انتهای پیام/