سرویس تجسمی هنرآنلاین : آرش تنهایی با دعوت از سه نسل از هنرمندان معاصر کشورمان، بزرگ‌ترین نمایشگاه خصوصی کیوریت شده را با موضوع "جهان پهلوان تختی" براه انداخته است. در این نمایشگاه شاهد مجموعه آثاری شامل عکس، نقاشی، مجسمه، تصویر سازی، کاریکاتور و هنرهای مفهومی از هنرمندان معاصرپیشکسوت و بنام نسل اول، هنرمندان نسل میانی و هنرمندان جوان ترهستیم. این نمایشگاه دو طبقه از ساختمان جدید گالری "شیرین" را درخیابان سنائی به خود اختصاص داده است و هریک از هنرمندان با برداشتهای شخصی خویش و با استفاده از تکنیک‌ها، شیوه‌ها و بیان بصری خاص خود یا فقط به سوژۀ "پهلوانی" و یا به طور ویژه به موضوع "جهان پهلوان تختی" پرداخته‌اند.

"فریدون آو" اثر خویش را با عنوان "رستم و سهراب" ارائه داده و با استفاده از عکاسی آنالوگ وپرینتی از آن، کُشتی و مبارزۀ دو پهلوان و گلاویز شدنشان با یکدیگر را به تصویر کشیده است. "جمشید حقیقت‌شناس" تصویری از مجسمۀ تختی را در کنار عناصر و نشانه‌های آشنای دیگری از فرهنگ و تمدن اخیر ایرانی در تابلوی نقاشی خود کشیده. تصاویری از کتابهای چاپ سنگی، فیگورنقاشی شدۀ زنی با پوشش دورۀ قاجار، عروسک خیمه شب بازی، قوطی کبریت، کلید، مدال و کبوتر سنگی که بر بازوی جهان پهلوان همچون شاهین سعادت نشسته، از جمله عناصری هستند که در کنار یکدیگر تعریفی جامع از فرهنگ کنونی ایران را در اثر حقیقت‌شناس ارائه می‌دهند. اما "بهمن بروجنی" با شیوۀ نقاشی کُنشی مخصوص خود، چهره‌ای همیشه پیروز از تختی را به تصویر کشیده است. او در میان هیاهوی رنگهای غلیظ و حجم دار، چهرۀ نیم پیدای تختی را شادمان - شاید پس از یکی از پیروزی‌هایش - نقاشی کرده است. "رزیتا شرف جهان" نیز به شیوۀ کاری خود تصویر چاپی از پرترۀ تختی را روی بوم نشانده در حالی که با استفاده از گلدوزی و با نخ‌های سبز رنگ قسمت بالایی بوم و روی چهرۀ تختی را با نقش‌هایی از گل و برگ گیاهی دوخته و آراسته است و انتهای نخ‌ها را فرو ریزان بر بوم‌‌ رها کرده و در بخش پایینی بوم نیز همین کار را اینبار با نخ‌های سرخ رنگ به انجام رسانده و وسط بوم هم از آنِ سفیدی زمینۀ تصویرتختی است تا به این وسیله سه رنگ پرچم ملی کشورمان را یادآور شود. این اثر که همچون تابلوی یادبودی از دوران حضور و بودن تختی و جوانمردی‌ها و قهرمانی‌هایی است که در آن دوران برای کشورمان به ارمغان آورده، به مدالهای آویخته پیروزی نیزمزین شده است ودر کل، تابلویی با حس و حال زنانه را برای یک نمونۀ مردانۀ پهلوانی به رخ کشیده.

"داریوش رادپور" تصویری کاریکاتوری و اغراق شده از تنه‌ای عضلانی و مردانه را در تابلوی خویش تصویر کرده، در حالی که این پیکر تنومند شئی بزرگ و مکعب وار را به بالای سر می‌برد به طوری که کل بخش بالایی صفحه، از جمله چهرۀ خود قهرمان را پوشانده و هویت قهرمان مورد نظر مشخص نیست.

آثار این نمایشگاه در شکل ارائه‌شان و همچنین نوع دیدگاه‌ها بسیار متنوع است و اگر هنرمندان را به مثابۀ نمایندگان پیشرو جامعه‌مان بپنداریم، نشان از رنگین کمانی بودن نگاه‌های فرد فرد مردم یک جامعه نسبت به تمامی مسائل و از جمله شخصیتی ملی و میهنی همچون "جهان پهلوان تختی" دارد. نمونه‌هایی که ارائه شد تنها نشاندهندۀ بخشی از این تنوع است. می‌توان این رویه را ادامه داد و نسبت به تک تک آثار این نمایشگاه قلم فرسایی کرد و به لایه‌های پیدا و پنهانشان رخنه کرد و به نقد دیدگاه‌های هنرمندانشان نشست اما محدودیت نوشتاری و حوصلۀ خوانندگان این مطلب چنین اقدامی را بر نمی‌تابد. به همین منظور در ادامه، با نگاهی کلیتر به دسته بندی هر چند شتابزده آثار می‌پردازیم؛ شتابزده از آن جهت که شاید مواردی درمیان آثار باشند که در دل هیچیک از این دسته‌ها جای نگیرند وچنین نگاهی حقی از آن آثار را برای مطرح شدن ضایع کرده باشد. اما نمایشگاهی با این وسعت چاره‌ای جزدر پیش گرفتن چنین شیوه‌ای باقی نمی‌گذارد و به این وسیله از هنرمندان خارج از محدودۀ دسته بندی‌های ذیل پوزش می‌خواهم. از سویی دیگر، شاید بتوان تعداد این دسته‌ها را جزیی‌تر و کوچک‌تر کرد و تمامی آثار این نمایشگاه را در آن‌ها جای داد اما چنین نگاهی نیز قطعاً فرصتی بیشتر را می‌طلبد و نیاز به بررسی‌های گسترده تردارد که اکنون امکانپذیر نیست.

بعضی از آثار این نمایشگاه فقط در پی ادای دینی به خاطرۀ برجای مانده از تختی، قهرمانی‌ها وجوانمردی‌ها و آخرین نشانه‌های سنتی پهلوانی است که در شخصیت جهان پهلوان تختی خلاصه شده است. این نشانه‌ها اغلب بدون پرداختن به لایه‌های درونی‌تر این شخصیت و تعریف عمیق‌تر پهلوانی فقط به ظاهر این شخصیت، تصاویر برجای مانده از او و پرتره‌ها اشاره دارد و بیشتر آثار این نمایشگاه را به صورت مجسمه، نقاشی، عکس و یا هنر مفهومی در بر می‌گیرد. بخشی از آثار قهرمان پروری را به سخره می‌گیرند وبه دیدۀ انتقاد به آن نگاه کرده‌اند و با توجه به اینکه موضوع نمایشگاه "تختی" است، طبیعی است که تیرهای نقد در این نمایشگاه به سوی او نشانه رود. بعضی از آثار نیز ابهام در شناخت این شخصیتِ نمادین شده را اعلام می‌کنند، گویی افسانه‌ای است که وجودی خارجی نداشته و یا شخصیتی است واقعی اما نه تا این حد بزرگ و گرانقدر و مثال زدنی و به مرور در آن غلو شده و به افسانه مبدل شده است. دسته‌ای از آثار هم فارغ از پرداختن به تختی و شخصیت و پهلوانی‌ها و قهرمانی‌هایش فقط به منش و سنت و اسباب پهلوانی پرداخته و آنرا ملاک اثر خود قرار داده‌اند. بعضی از آثار نیز تختی را در حد تقدس از فرش کشانده و به عرش نشانده‌اند و چهره‌ای قدسی و مانا به او بخشیده‌اند، البته در میان این دست از آثارنگاه‌هایی انتقادی و کنایه وار را هم می‌توان تشخیص داد. در این میان معدودی از آثار هم نه به تختی ونه به مفهوم پهلوانی بلکه به حواشی این نمایشگاه پرداخته‌اند. برخی از آثار این نمایشگاه هم بدون داشتن نشانه‌هایی از عنوان نمایشگاه در فضای دیگری سیر می‌کنند و گویی فقط مفهوم کسب کرده را با آنچه که خود معنا کرده‌اند، ارائه داده‌اند و اینگونه است که مجموعه‌ای از آثارمتنوع دسته‌های مختلف این نمایشگاه در کنار هم تعریفی جامع و کامل از آنچه که فرهنگ ایرانی از "جهان پهلوان تختی" متصور است، ارائه می‌دهد.

این نمایشگاه تا ۲۴ دی از ساعت ۱۱ تا ۱۹ پذیرای علاقه مندان در گالری شیرین به نشانی خیابان کریم‌خان زند، خیابان سنایی، خیابان سیزدهم، شماره ۵ است.

گزارش تصویری مرتبط

انتهای پیام/

مریم نظری