سرویس تجسمی هنرآنلاین: سالار جرجانى سالهاست کیش را براى زندگى برگزیده است؛ او متولد ۱۳۵۹ شمیران است؛ رشته تحصیلی و نیز کارش معماریست؛ نقاشى را در محیط خانواده هنرىاش خودآموخته فراگرفته و اینک مامن تنهایىها و خلوت اوست؛ خارج از فضای هنری، غواصی و گذراندن دورههای افسری و فرماندهی کشتی را تجربه کرده که ردپاى آنها را مىتوان در آثارش دید.
او که این روزها در رشته معماری انرژی، مقطع فوق لیسانس در دانشگاه تهران در حال تحصیل است، نخستین نمایشگاه انفرادى خود را در نگارخانه جرجانى برپا کرد؛ "خطها نگاهم مىکنند" عنوان این مجموعه بود که شامل حدود ٣٠ نقاشى و تصویرسازى بود؛ آثارى که تاکید بسیارى بر "چشم" دارند و لبریز از فیگورهایست که خودشان نیز تحت تاثیر این چشمها هستند.
گویا پیشترها روى دستمال کاغذى نقاشى مىکردید؟
بله؛ روزگارى بسیار پیش از این، بدون آنکه قصد نقاشی کشیدن داشته باشم روی دستمال کاغذی طرح میزدم. از یک زمانی به بعد متوجه شدم که دوستانم این دستمالها را جمع میکنند و برای خودشان نگه میدارند، همان دوستان پس از مدتی به من پیشنهاد دادند که به شکلی جدیتر روی کاغذ کار کنم و آن چیزی که الان هست حاصل ادامه همان طرح زدنهاست.
به این ترتیب نقاشی را خودآموخته فرا گرفتهاید؟
اگر دوره دیدن به معنای آموزش آکادمیک یا شرکت در یک کلاس آموزشی خاص باشد نه من دوره ندیدهام، اما من از کودکى شاهد نقاشی کشیدن عمو و پدرم بودهام و همین اتمسفر و نیز با دقت نگاه کردن به دستان آنها و اینکه چگونه کار میکنند برای من بهترین آموزش محسوب میشد؛ در سراسر زندگى، نقاشی بخشی از وجود من بود و هست و اکنون تصمیم گرفتم به این بخش از وجودم بیشتر از گذشته بها دهم. حاصل نخستین تلاش سازمان یافتهام در زمینه نقاشی نیز همین آثاری است که در نخستین نمایشگاهم در گالری جرجانی در معرض دید عموم قرار گرفت
کارهای شما با تصویرسازی به نوعی پیوند دارد، خودتان خواستید که کارهایتان رنگ و بویی از تصویرسازی داشته باشد یا به طور کلی نقاشی برای شما به همین شکل است؟
این موضوع به ابزار کار من باز میگردد. کار با ماژیک یک سری محدودیتها و یک سری ظرفیتها به کار من میدهد. یک معمار باید بتواند با یک مداد همه کارش را انجام بدهد و به همین دلیل من ناخودآگاه باید خط بکشم. نمیدانم چند نفر با ماژیک نقاشى میکنند ولی شاید بد نیست که به ماژیک دوباره نگاه شود چون ابزار قابل توجهی است. ماژیک مرا در فضایی بین تصویرگری و نقاشی قرار میدهد و به همین دلیل این حال و هوا در کار من به وجود آمده است.
کار با ماژیک چه ویژگیهایی برای شما دارد؟
یک فرایند سهل و ممتنع است؛ ماژیک خیلی نرم و شفاف است، شما هنگام کار با ماژیک نیازی به تلاش بیش از اندازه ندارید میتوانید بسیار راحت و با کمترین فشار روى کاغذ به مقصود خود برسید. در عین حال ماژیک متریال پاک نشدنى است لذا در کار با آن باید مراقب باشید که همه خطوطتان به درستى رسم مى شود و عنصر فى البداهگى در آن قدرت مى یابد؛ این نکته را هم نمى توان نادیده گرفت که ماژیک آشناى دیرین همه ماست، به هرحال هر یک از ما در دوران کودکى و نوجوانى تجربه کار با آن را داریم و همین حس نوستالژى را در بیننده آثار تشدید مى کند و چه بسا با اثر همذات پندارى بیشترى هم بکند.
حالا به جاست بپرسم در نقاشى احساس بهترى دارید یا معمارى؟
بدون تردید در نقاشى احساس آزادی میکنم. در معماری به هیچ و جه این آزادی و آسایش خاطر را ندارم. در نقاشی انگار نفس میکشم زیرا به راحتی میتوانم آن چیزهایی که دوست دارم را با قلمم به کاغذ منتقل کنم.
رنگها در کار شما قابل توجه هستند، این رنگها از کجا میآیند؟
البته من کارهای بدون رنگ هم دارم و اتفاقا طیف وسیعى از کارهایم همان کارهایی است که رنگ کمترى در آنها وجود دارد. اما براى این مجموعه خاص و بنا به معناهایى که در پىاش بودم تصمیم گرفتم رنگ هاى بیشترى را به کارم وارد کنم. وقتی رنگ به کارهایم پاى گذاشت، تغییرم داد. رنگ در عین حال که کارم را وارد فضای جدید کرد.
فیگورهایى از پرنده، ماهى... آبى دریا و آسمان... دارید الهام این پرسوناژها از کجاست؟
غواصی و کشتیرانی مى کنم، به علاوه در کیش هم زندگی میکنم به همین دلیل دریا برای من عنصری بسیار ملموس است و همه اینها را با تمام وجود حس میکنم. از طرفی به دلیل آنکه مجبورم مدام میان کیش - تهران در سفر باشم، زیاد از هواپیما استفاده میکنم. لذا پرواز هم به شکلى در زندگی روزمره من بسیار نقش دارد. به همین دلایل این المانها حضورى تعیین کننده در آثارم یافتهاند.
فیگورهای کوچکترتان که در نهایت به انسان ختم شدهاند چگونه شکل گرفتهاند؟
این فیگورها از ابتدا دارای دو شخصیت بودند بخشی ماهی را تداعی میکردند و تعداد دیگری دارای عناصری از پرندهها بودند. البته بعدها دوستانی گفتند چرا صرفا پرنده یا ماهی کار نمیکنی؟ این کارها را دوست دارم و برایم مثل نوعی کلاژ است، هر لایه آن شکل خاصی دارد و گرچه ممکن است در نگاه اول متوجه نشویم اما اگر دقیقتر نگاه کنیم شاید ما به ازاى خارجى یافتنشان دشوار نباشد..
یکی دیگر از نکاتی که در این فیگورها قابل توجه است تاکید موکدتان بر چشم است.
بار اصلى معنا و مفهوم کارهایم در این دوره را بر چشم گذاشتهام و این نکته اى بود که استاد پرویز کلانترى در دیدار از آثارم در کیش آن را تحلیل کردند.
آقاى کلانترى کارهایتان را در کیش دیدند؟
جرجانى: بله، ایشان به همراه ٣٠ و اندى از هنرمندان از جمله استادان خسروسینابى، گیزلا سینایى، حسین ماهر، محمد ابراهیم جعفرى، حسین محجوبى و بزرگان دیگر.... براى ثبت ماهى و مرجان خلیج فارس به کیش سفر کردند که من افتخار داشتم یک عصر پاییزى در آتلیه کوچکم از این بزرگان در کیش میزبانى کنم. آن روز استاد کلانترى که امیدوارم سایه مهربانشان همیشه بالاى سرمان باشد از چشمان فیگورهایم گفت و تحلیلى دلنشین درباره حضور آنها در نقاط طلایى کادرهایم گفت
مخاطب به نمایشگاهتان که پاى مى گذاشت چشمان از حدقه بیرون دریده شده موجودات به او خیره مى شدند، نوعى هجوم یک باره نگاهها...
بخشى از کانسپت کارم همین بود؛ این مهم البته در یک تابلو رخ نمىداد، چنانکه گفتید در سرى پیاپى تابلوها این هجوم رخ مى داد؛ در پس این مقصود اولیه، منظورهاى ثانویه اى در نظرم است ما هر لحظه و هر ثانیه توسط هزاران چشم در حال مشاهده، رصد و تعقیب شدنیم البته این کارى ست که هر یک از ما نیز با دو چشممان انجام مى دهیم و این چشمها در سایه تکنولوژى باز تعریف و حائز کارکردهاى امروزى شده است، مثلا اینکه این چشمها در کنار چشم هاى نامرئى ست که در دنیاى مجازى و شبکه هاى مجازى از سوى خود ما خلق شده و هر رفتار و کردارمان را زیر ذره بین بى سابقهاى برده است؛ در عین حال گاهى یادمان مى رود این دنیا فقط ما انسانها نیست و هرگونه کنش و واکنشمان توسط جانوران دیگر اعم از اینکه ما آنها را مى شناسیم یا نمى شناسیم در معرض دیده شدن و قضاوت است، لذا اگر این همه چشم باز و بینا و خیره را باور کنیم، شاید دنیاى بهترى بسازیم. این همه غیر از این است که خود چشمها به عنوان عضو مشترک همه جانداران، خودش بسیار زیبا، رنگین و جذاب است کافى ست کمى در اطرافمان با دقت افزون ترى آنها را نگاه کنیم.
یکى از جذابیت هاى نمایشگاه شما، ارائه یک اثر در اندازه یک دیوار بود.
این کار بزرگ در واقع دیوار پیش ساخته دفتر کارم بود. از مدتها پیش برای کسب آرامش شروع کردم به نقاشی کشیدن روی آن دیوار و بعد از مدتی آنقدر جدی شد که دلم نیامد خرابش کنم، بنابراین دیوار را کندم و با خود آوردم. کار روی آن یک سال زمان برده است و حتی پریز برقی که روی دیوار بود در کار من وجود دارد. این کار از جزییات بسیاری تشکیل شده است و اگر دقت کنید در جزییترین چیزها میتوان جزییات دیگری پیدا کرد.
شما در کیش زندگی میکنید. فضای هنری در کیش پر رونق است؟
اکثر کسانی که در کیش زندگی میکنند برای تجارت به آنجا میآیند. بازار هنری که درتهران جریان دارد، مسلما در کیش نیست هرچند این جزیره قابلیت و پتانسیل این مهم را داراست. از نظر فضای هنری به تازگی یک گالری در این جزیره افتتاح شده و نمایشگاهی نیز در آن برگزار شده است. با وجود اینکه کیش فضای آرامی برای زندگی و کار هنرمندان دارد اخیرا شاهد حضور تنى چند از آنها در جزیره هستیم ولی همانطور که گفتم با فضاى هنرى تهران تفاوت و فاصله بزرگ دارد، اما این امیدوارى بیش از همیشه وجود دارد که هنرهای تجسمی رشد بیشتری در جزیره کیش پیدا کند.
انتهاى پیام/