سرویس معماری هنرآنلاین: ساخت و ساز برج در مجاورت باغ حتی اگر بخش عمده‌ای از درختان برجای بمانند، به معنای مرگ تدریجی باغ و خشک شدن درختان در سایه دیوراهای بلند است.

به دنبال انتقادات مسوولان نسبت به تخریب باغات در چند سال اخیر مصوبات طرح ضوابط مدیریت باغات تغییر کرد؛ اما متاسفانه ضوابط جدید نیز در ادامه روندی است که پیش از این لطمه فراوانی به باغات تهران زده است. در پی اعتراض کارشناسان به این مصوبه دیروز مهدی چمران رییس شورای شهر اعلام کرد اگر مصوبات باغات نیاز به اصلاح داشته باشد برای تصحیح آن آماده‌ایم.

به موجب طرح دوفوریتی که اعضاء شورای اسلامی شهر تهران تصویب کردند، شهرداری ملزم است تنها بعد از کاشت درخت در حداقل مساحت 70 درصد عرصه املاکی که باغ شناخته می‌شود، پایان کار صادر کند.

طبق این ماده: "در راستای حفظ و گسترش فضای سبز و اجرای قانون "اصلاح لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب سال 1359 شورای انقلاب" مصوب 13/5/1388 مجمع تشخیص مصلحت نظام، شهرداری تهران موظف است، در املاکی که مطابق ضوابط استفاده از اراضی و ساخت و ساز در باغات که مشمول ضابطه حداکثر سطح اشغال مجاز معادل 30 درصد است، پس از اتمام عملیات ساختمانی و در صورت کمبود درختان وفق ضوابط (16) متر مربع برای هر درخت و کاشت درخت در حداقل مساحت 70 درصد عرصه توسط مالک و سپس رویت و تایید آن توسط شهرداری، نسبت به صدور پایان کار ساختمانی مبادرت کند."

مصوبه 30 به 70 باغات که براساس آن مالکان باغات اجازه پیدا می‌کردند حداکثر تا 30 درصد مساحت باغ سطح اشغال ایجاد کنند و مساحت باقی مانده باید به کاشت درخت و ایجاد فضای سبز اختصاص پیدا می‌کرد اما در چند سال گذشته این مصوبه در عمل اتفاق نیفتاده است، به طوری که زمین‌های باقی مانده از باغات تهران عمدتا مساحت بالای هزار مترمربع دارند و در همه آنها قابلیت احداث برج وجود دارد و در سال‌های گذشته مجوز این باغات به صورت برج باغ صادر شده است.

رئیس کمیسیون عمران شورای شهر نیز معتقد بود این مصوبه در عمل نمی‌تواند ضمانت حفظ درختان باشد. احمد دنیامالی رئیس کمیسیون عمران تاکید کرده بود: امکان ندارد به برج باغ‌ها 30 درصد سطح اشغال دهید و انتظار داشته باشید 70 درصد باقیمانده درخت باقی بماند. اما می‌توانیم الزام کنیم در روف گاردن‌ها (باغ‌های پشت بام) حتما باید به ازای هر درختی که قطع می‌شود، پنج درخت کاشته شود. در ضمن این مصوبه نباید عطف به ماسبق شود. او اضافه کرد: اگر سطح اشغال طبقات پایین‌تر از منفی یک را هم به 30 درصد محدود نکنیم، باز هم شاهد قطع درختان خواهیم بود.

از سوی دیگر اخبار حاکی از این است که هر روز یکی از باغاتی که از گذشته برای شهر باقی مانده تخریب شده و به جای آن برجی سر بر می‌آورد. این بار اما قرار است نام این ویرانی‌ها تغییر کرده و "برج باغ" نام بگیرد. باغ پسیان و خانه باغ ثابت پاسال از نمونه‌هایی است که این روزها بحث بر سر ویرانی آنها بالا گرفته و درختان آن نابود شده‌اند تا به زودی برجی عظیم به جای آنها کاشته شود. اما قطع درختان باغ برای چیدن زمینه برج‌سازی نه تنها قانونی به نظر نمی‌رسد بلکه انسانی نیز نیست. تخریب باغات و ساخت برج‌های بلندمرتبه نه تنها ایجاد ترافیک در منطقه می‌کند بلکه دم به دم بر آلودگی هوای شهر می‌افزاید و بیماری و مرگ میر به ارمغان می آورد.

روند برج‌سازی پس از ویرانی بخش اعظم باغات شمال شهر به بلعیدن فضای سبز غرب و شرق و شمال شرقی نیز پرداخته است. نمونه آن برج عظیم در میان تپه شیان است. تپه‌های سرسبزی که یک جا بریده شده‌اند تا برجی به روی آن بایستد. در سال 89 در مکانی که امروز برجی عظیم در حال ساخت است، تپه‌های کم ارتفاعی قرار داشت که خاکی تیره رنگ داشتند. از این تپه‌ها امروز هیچ چیز باقی نمانده است.

در باغ و خانه پسیان نیز بیش از صد اصله درخت 70 ساله وجود داشت که درختان آن امروز قطع شده‌اند. ولی در سال 92 پروانه ساخت هتل 17 طبقه برای این باغ صادر شده است. این باغ چهارمین باغی است که در محدوده ایستگاه پسیان در خیابان ولی عصر تخریب می‌شود. جالب اینجا است که قطع درختان در محدوده شهرها بر طبق قانون اصلاح لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز شهرها مصوب 1388 مجلس شورای اسلامی جرم محسوب می‌شود. واقع شدن این باغات در جداره خیابان ولیعصر که در سال 1390 به ثبت ملی رسیده است بر عمق فاجعه می‌افزاید زیرا تخریب این باغ علاوه بر تخریب محیط زیست تجاوز به یک میراث ملی ثبت شده و تخریب زیباترین منظر یکی از زیباترین خیابان‌های جهان است.

همچنین در شمال بلوار اندرزگو حدفاصل خیابان‌های شهید علوی و بن بست زمانی باغ بزرگی قرار داشت که در ابتدا حدود یک سوم آن در جریان ساخت بلوار اندرزگو از بین رفت و بخش باقی مانده نیز که به مساحت 5 هزار متر مربع در سال 90 به طور کامل تخریب شد و مجتمع تجاری اداری اندرزگو در 13 طبقه و با هزاران مراجعه کننده به جای آن ساخته شد.

به تازگی نیز بحث باغ گیاهی در نزدیکی میدان تجریش داغ است. این باغ جزو باغات قدیمی است که به پاساژ تجاری تبدیل شده است. پاساژی که در ایجاد ترافیکی سنگین در این منطقه موثر است. اعتراض‌ها به ساخت این پاساژ همچنان ادامه دارد هر چند که دیگر از باغ خبری نیست. با این حال شیشه‌های نمای این پاساژ در حال نصب نهایی است.

باغ معنوی جمشیدیه نیز داستان عجیبی را طی کرده و هنوز هم خطر نابودی از سرش به طور کامل رفع نشده است. این باغ به مساحت 22 هزار متر مربع در شمالی‌ترین نقطه تهران در ارتفاع حدود 1800 متر در جنوب پارک جمشیدیه قرار گرفته است. این باغ تا اوایل دهه هفتاد در طرح توسعه پارک جمشیدیه بود که متاسفانه در سال 1373 از پارک عمومی خارج شد. این باغ زیبا که به عنوان مجموعه تفریحی در اختیار بانک ملت بود در آخرین طرح مصوب تهران در محدوده حفاظت شده ویژه فضای سبز قرار گرفت. با این وجود این در سال 1390 با تغییر کاربری این باغ موافقت شد تا در آن 7 برج با 10 طبقه مسکونی ساخته شود. در حال حاضر به خاطر شکایت دانشجویان و فعالان محیط زیست علیه موضوع تخریب این باغ مسکوت گذاشته شده است.

پیروز حناچی دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری در سخنان خود در روز 7 دی ماه در باغ نگارستان از 80 پروژه بلند مرتبه سازی دیگر خبر داد که پروانه ساخت گرفته و هیچ کدام در پهنه بلند مرتبه‌سازی قرار ندارد. این یعنی برج‌ها به سرعت در حال تسخیر شهر هستند.

آمار تخریب باغات شهر رقمی گیج‌کنند است. در برنامه مستند تلویزونی "ثریا" اعلام شد در ظرف 20 سال گذشته 4500 هکتار از باغات تهران تخریب شده است. امروزه حدود 60 درصد فضای شهر به مسکونی و تجاری تبدیل شده است. رحمت الله حافظی عضو شورای شهر تهران در این برنامه گفته است: سالانه حدود 800 مورد تغییر کاربری توسط کمیسیون ماده 100 صادر می‌شود که عمدتا در مورد فضاهای سبز است.

کمبود زمین برای ساخت و نرمش مدیریت شهری تهران طی سال‌های اخیر، رونق ساخت و ساز در باغات و منظرهای مشجر شهر تهران را در پی داشته است و باعث شده در این زمین‌ها ساختمان‌هایی بلند مرتبه سبز شوند. امروز باغات و درختان تهران اصلی‌ترین قربانیان طرح‌های شهری هستند که با وجود ضمانت اجرای کیفری، مورد حمایت دستگاه قضایی نیز قرار نمی‌گیرند.

انتهای پیام/

.