سرویس سینمایی هنرآنلاین ، وقتی اسامی فیلمهای بخش مسابقه "نگاه نو" سی و سومین جشنواره بین المللی فیلم فجر اعلام شد، خیلی طبیعی بود که از تعداد زیادی فیلم اولیها در دبیرخانه جشنواره، تنها ۱۳ فیلم انتخاب شدند که ۱۱ فیلم در بخش مسابقه و ۲ فیلم در بخش خارج از مسابقه قرار گرفت.
اما بعد از لیست ارائه شده به رسانهها، طبق معمول، عدهای از فیلمسازان که نام فیلم خود را در میان انتخابها ندیده بودند، با اعتراضهایی به داوران واکنش نشان دادند.
اگر چه رقابت میان کارگردانهای فیلم اولی سینمای ایران چند سالی است که با موفقیت و معرفی آنها به عرصه سینما، نوید نسلی تازه و از راه رسیده و با انرژی را به سینما داده است اما این رقابت میان کارگردانهای فیلم اولی پررنگتر از دورههای پیشین جشنواره فیلم فجر خودنمایی کرد.
هیات انتخاب جشنواره فیلم فجر که شامل رسول صدرعاملی، احمد امینی، حسین کرمی، محمدعلی باشه آهنگر، محمد احسانی، مجید رضابالا و بهنام بهزادی بودند با اطمینان از انتخابهای خود این لیست را رسانهای کردند. اما فیلمهایی هم بودهاند که جز آثار مهم فیلم اولیها به شمار میرفتند و از گردونه رقابت خارج شدند.
احمد امینی یکی از داوران سی و سومین جشنواره فیلم فجر است که درباره آثار ارائه شده به دبیرخانه جشنواره و عدم انتخاب بعضی از فیلمها به هنرآنلاین گفت: خیلی طبیعی است که عدهای از عدم انتخاب فیلمهای خود در بخش رقابتی دلخور و ناراحت باشند. به هر حال باید از میان تعداد زیادی فیلم که به دبیرخانه رسیده بود، تنها ۱۱ فیلم انتخاب میشد و آن هم فیلمهایی بودند که بیشترین امتیاز را در جنبههای مختلف یک اثر سینمایی داشتند و انتخاب شدند.
این کارگردان سینما در ادامه گفت: در بخشهای مختلف جشنواره فیلم فجر همین اتفاق رخ میدهد. فیلمها در بخش سودای سیمرغ هم به همین صورت انتخاب میشوند پس کارگردانی نباید انتظار داشته باشد که حتما فیلم آن به بخش رقابتی جشنواره برسد.
امینی داور این دوره از جشنواره با اشاره به کامل نبودن خیلی از فیلمها در مراحل فنی بیان کرد: خیلی از فیلمهایی که به جشنواره ارائه شده بود، نسخه کاملی نداشت. یا در مرحله میکس صدا و یا حذف و اضافه سکانسها توسط کارگردان و تهیهکننده باعث میشد تا فیلم کامل نباشد و از گردونه رقابت خارج میشد. باید اعتمادی میان یک اثر سینمایی و داور جشنواره همیشه باشد و بهتر است که در همه بخشها دست اندرکاران سینما به خصوص کارگردان و تهیه کننده با داوران همراهی کنند.
کارگردان فیلم سینمایی "بیخداحافظی" در پایان گفت: نسخههایی از فیلمها در جشنواره پذیرفته میشود که تقریبا کامل و قانعکننده برای هیات داوران باشند. خیلی از فیلمها به ساخت موسیقی نرسیده بودند و موسیقی انتخابی داشتند اما کلیت فیلم کامل بود و میشد روی آن اظهار نظر کرد. فیلمهایی که به لحاظ زمان و تدوین پایان یافته بودند، در بخش رقابتی هم اکثرا پذیرفته شدند.
اما در ادامه رسول صدرعاملی هم که داور این دوره از جشنواره فیلم فجر است در گفتوگوهای متعدد و کوتاه بیان کرده است که اگر محدودیت در مقررات جشنواره نبود، تعداد فیلمهای این بخش قطعا بیشتر بود. تمامی فیلمها در این بخش مورد بازبینی قرار میگرفت.
عضو هیات انتخاب بخش سینمای ایران نیز بیان کرده بود: تردیدی نیست که بسیاری از آنها بهترینهای سینمای آینده ایران خواهند بود، چارهای نبود باید از بین همه آثار عرضه شده بهترینها انتخاب میشدند. بسیاری از آنهایی که فیلمهایشان در این فهرست نیست قطعا آینده هنرمندانه و روشنی خواهند داشت، در انتظار فیلمهای بعدی آنها خواهیم ماند.
اما برخی از فیلمهایی که به بخش رقابتی جشنواره نرسیدند را از نگاه چند کارگردان مورد بررسی قرار دادهایم که در زیر میخوانیم.
"بهمن" به کارگردانی مرتضی فرش باف
وقتی با جواد نوروزبیگی تهیهکننده این فیلم به صحبت پرداختیم، معتقد بود که این فیلم دومین اثر کارگردان محسوب میشود و به اشتباهی نام آن در میان فیلمهای کارگردان اولی آمده است.
نوروزبیگی به هنرآنلاین گفت: فیلم اول مرتضی فرش باف "سوگ" نام داشت که به دلیل نداشتن پروانه نمایش، موفق به اکران در ایران نشد. این فیلم در جشنوارههای مختلف بینالمللی از جمله چهاردهمین دوره جشنواره دوویل فرانسه شرکت کرد و جوایز بهترین فیلم (LOTUS DU MEILLEUR FILM) و نگاه ویژه (Mention spéciale) را بدست آورد.
این تهیهکننده سینما بیان کرد: با این حال فرم بخش سودای سیمرغ جشنواره فیلم فجر را پر کردهایم و امیدوارم این فیلم در آن بخش مورد تایید هیات داوران قرار گیرد.
اما نوروزبیگی درباره نگاه داوران به انتخاب فیلمها در بخش "نگاه نو" عنوان کرد: امیدوارم فضای بازتری برای انتخاب فیلمهای کارگردان اولی در جشنواره در نظر گرفته شود. مثلا به جای ۱۱ فیلم حدود ۱۵ فیلم و یا بیشتر را در این بخش بپذیرند. همین موضوع باعث تشویق و جذب ایدههای ناب در سینمای ایران خواهد بود.
وی گفت: انتخاب فیلمهای اولی قدمهای خوبی برای سینما است. اگر چه باز هم معتقدم نگاه سلیقهای بر روی فیلمها از سوی داوران اعمال میشود.
فاطمه معتمدآریا در این فیلم سینمایی در نقش یک پرستار بازی میکند و احمد حامد که در دنیای واقعی همسر این بازیگر است در فیلم "بهمن" هم نقش همسر معتمدآریا را بازی میکند.
هومن بهمنش به عنوان مدیر فیلمبرداری، وحید مقدسی مدیر صدابرداری، مهرداد میرکیانی طراح گریم، بهزاد آدینه طراح صحنه از جمله عواملی هستند که مرتضی فرشباف را در ساخت دومین اثر سینماییاش همراهی کردهاند.
"شکاف" به کارگردانی کیارش اسدزاده،
کیارش اسدزاده هم کارگردان فیلم "شکاف" درباره عدم انتخاب فیلماش در بخش "نگاه نو" به هنرآنلاین گفت: این فیلم قرار نبود در بخش "نگاه نو" حضور داشته باشد بلکه بنده همان ابتدا فرم بخش سودای سیمرغ را پر کرده بودم. "شکاف" فیلم اول من نیست. چرا که من فیلم "گس" را در کارنامه کاریام دارم و به زودی این فیلم در گروه "سینمای هنر و تجربه" اکران خواهد شد. به همین دلیل "شکاف" باید در کنار فیلمهای بخش سودای سیمرغ مورد بررسی قرار بگیرد.
وی در ادامه بیان کرد: متاسفانه خیلی از رسانهها صحبتهای بنده را توجیه خواندهاند که این فیلم پذیرفته نشده اما "شکاف" فرم بخش سودای سیمرغ را پر کرده است.
اسدزاده درباره عدم انتخاب فیلمهای دیگر بخش "نگاه نو" گفت: خیلی متاسفم که فیلمهای "داره صبح میشه" به کارگردانی یلدا جبلی و "روز مبادا" به کارگردانی فائزه عزیزخانی در لیست فیلمهای انتخاب شده از سوی هیات داوران نبودند.
وی در پایان گفت: البته تعداد فیلمهایی که در بخش "نگاه نو" در جشنواره حضور دارند، خیلی کم است و امیدواریم در سال آینده به این تعداد فیلمها اضافه شود.
فیلم سینمایی "شکاف" به روایت زوج جوانی است که ناخواسته برای مدت کوتاهی از فرزند دوست خود نگهداری میکنند، اما حادثهای برای کودک باعث میشود که زندگی این زوج به بحران کشیده شود.
در این فیلم بازیگرانی چون هانیه توسلی، بابک حمیدیان، پارسا پیروفر و سحر دولتشاهی به ایفای نقش پرداختهاند.
"قندون جهیزیه" به کارگردانی علی ملاقلیپور
علی ملاقلیپور کارگردان "قندون جهیزیه" نیز بعد از انتشار لیست نهایی بخش نگاه نو، بیان کرده است که اعتراض خود را به گوش هیات داوران رسانده و منتظر جواب بازنگری و بازبینی اثر سینمایی خود میماند.
این کارگردان جوان گفته است: فیلم در مرحله تصحیح رنگ است و مشکلی برای نمایش ندارد. فیلم سینمایی "قندون جهیزیه" اولین فیلم بلند سینمایی علی ملاقلیپور (پسر زندهیاد رسول ملاقلیپور) است که در این فیلم: صابر ابر، نگار جواهریان، مصطفی ساسانی، حسن عباسی، وحید نفر، حیدر زرقومی و با حضور اکبر عبدی، افسانه چهره آزاد و کریم اکبری مبارکه به ایفای نقش میپردازند.
در خلاصه داستان "قندون جهیزیه" آمده است: عطا و معصومه در خانهای مستأجرند، موعد اجاره آنها پایان یافته اما میخواهند در خانه بمانند.
"مادر قلب اتمی" به کارگردانی علی احمدزاده
اما هنوز چند روزی از انتشار لیست فیلمهای اولی نگذشته است که کارگردان فیلم "مادر قلب اتمی" گلایه خود را با نامهای به دبیر جشنواره رسانده است.
احمدزاده با تاکید بر اینکه "من یک فیلم اولی هستم" در بخشهایی از این نامه خطاب به علیرضا رضاداد نوشته است که "براساس اسناد مطبوعاتی باقی مانده از جشنوارهٔ فیلم فجر سال گذشته، شما فیلم "مهمونی کامی" را به عنوان یک فیلم سینمایی به رسمیت نشناختهاید و آن را یک فیلم ویدیویی خطاب قرار دادهاید و در نشست خبری جشنواره همان جا اعلام کردید بهتر است فیلم جدید من به عنوان فیلم اول در جشنواره سال آینده حضور داشته باشد که مبادا من فرصت فیلم اول بودن را از دست بدهم. تا وقتی که پروانه نمایش "مهمونی کامی" به رسمیت شناخته نمیشود، از نگاه ارشاد من یک فیلم اولیام و "مهمونی کامی" فیلم هیچمم به حساب میآید، پس اگر علاقهای به حضور من در جشنواره ندارید، به صراحت اعلام کنید."
ترانه علیدوستی، پگاه آهنگرانی، مهرداد صدیقیان و محمدرضا گلزار ۴ بازیگر اصلی فیلم "مادر قلب اتمی" هستند، داستان فیلم احمدزاده در یک شب تا صبح اتفاق میافتد که تماما در خیابانهای تهران جلوی دوربین رفته است.
"آزادی مشروط" به کارگردانی حسین مهکام
حسین مهکام درباره عدم انتخاب فیلماش در بخش رقابتی "نگاه نو" به هنر آنلاین گفت: اعتراضی بابت انتخاب نشدن فیلمم در بخش رقابتی "نگاه نو" ندارم. چرا که معتقدم محدودیت تعداد فیلمها برای داوران جشنواره از قبل مشخص بوده است. اگر چه این محدودیتها گاهی اعتبار یک جایزه را بالا میبرد.
این کارگردان سینما در ادامه بیان کرد: امسال هیات داوران متشکل از اهالی فرهیخته سینما هستند.
مهکام عنوان کرد: آئیننامه جشنواره فیلم فجر را باید بپذیریم و به آن احترام بگذرایم. و به نوعی به همکاران و هیات داوران در این زمینه کمک کنیم تا جشنواره با شرایط استانداردی برگزار شود.
این کارگردان در پایان بیان کرد: به هر حال من هم علاقهمند بودم که فیلمم در این بخش دیده شود. به ویژه برای کسانی مانند ما که در بخش خصوصی فیلم میسازیم، این موضوع مهم است اما همان طور که اشاره کردم، هیچ اعتراضی ندارم و برای فیلمهای دیگر آرزوی موفقیت میکنم و امیدوارم فیلمهای بیشتری را در بخش "نگاه نو" بپذیرند تا این رقابت انگیزهای برای فیلمسازان جوان باشد.
طبق گفتههای کارگردان "آزادی مشروط" ۱۰ آذرماه تحویل ستاد جشنواره داده شد. اما نام این فیلم هم در میان فیلمهای انتخاب شده نبود. در حالی که نسخه اصلی فیلم در آخرین مراحل آمادهسازی DCP قرار دارد. پیش از این خبرهایی مبنی بر نمایش این فیلم در جشنوارههای خارجی از جمله برلین شنیده شده بود.
"آزادی مشروط" اولین تجربه کارگردانی حسین مهکام به شمار میآید و رامبد جوان، هنگامه قاضیانی، علیرضا آقاخانی، شاهرخ فروتنیان، حسین پاکدل، محمد کارت، محمدعلی کیانی، علیرضا مظفری، بهاران بنیاحمدی و میثم غنیزاده بازیگران این فیلم هستند.
یحیی سکوت نکرد به کارگردانی کاوه ابراهیمپور
کاوه ابراهیمپور کارگردان فیلم "یحیی سکوت نکرد" معتقد است که این فیلم شانس حضور در جشنواره فیلم فجر را داشته اما انتخاب نشده است.
کاوه ابراهیمپور کارگردان سینما پیش از این به مهر گفته بود: برای فیلمبرداری "یحیی سکوت نکرد" تمرینهای طولانی انجام دادیم تا بتوانیم سکانسهای خوبی را بگیریم. تمام تلاش خود را کردیم تا نور فیلم رئال باشد تا بتوانیم فضای مناسب برای فیلم را ایجاد کنیم. علاوه بر آن فیلمبرداری به صورت دوربین روی دست است تا روایت قصه روانتر باشد.
در خلاصه داستان این اثر سینمایی آمده است: پدر یحیی، به دلیل مسایل کاری یحیی را نزد خواهرش میسپارد تا از او نگهداری کند. زندگی عمه پر از رمز و رازهایی است که در ارتباط بین این دو کشف میشود. تهیهکنندگی "یحیی سکوت نکرد" را تینا پاکروان بر عهده دارد. فاطمه معتمدآریا، ماهان نصیری، ندا جبرئیلی، تورج منصوری، رابعه اسکویی، علیرضا محمدی، مریم شیرازی و صالح میرزا آقایی در این فیلم ایفای نقش کردهاند.
"بوفالو" به کارگردانی کاوه سجادی حسینی
"بوفالو" فیلمی که کارگردان آن معتقد است که در دولت قبلی ۸ بار بازنویسی شده است. اما این کارگردان سینما درباره فیلم جدیدش با نام "بوفالو" در جشنواره فیلم فجر به هنرآنلاین گفت: سال گذشته فیلم "شب بیرون" را ساخته بودم و به زودی قرار است در گروه سینمای هنر و تجربه اکران عمومی شود.
متاسفانه امسال مشکلی در فرمهای جشنواره رخ داد و آن هم این بود که نام ۴ فیلم به اشتباه در بخش "نگاه نو" ثبت شد. در حالی که بنده هم نیز جز آن ۴ کارگردانی بودم که فرم بخش سودای سیمرغ را پر کرده بودم. با این حال خیلیها فکر میکردند فیلم از دور رقابتهای بخش "نگاه نو" حذف شده است.
وی در ادامه بیان کرد: با ساخت اولین فیلمم در سال گذشته و حضور آن در جشنوارههای خارجی، فیلمساز فیلم اول محسوب نمیشوم. اتفاقا طی برنامهریزیهای انجام شده از سوی "سینمای هنر و تجربه" فیلم "شب بیرون" قرار است بعد از جشنواره فیلم فجر اکران عمومی شود. چرا که به تازگی پروانه نمایش این فیلم هم صادر شده است.
سجادی حسینی درباره نظر هیات داوران به انتخاب فیلمهای اولی گفت: من دو نگاه را نسبت به جشنواره فیلم فجر دارم؛ نگاه اول همان قانون و قاعدهای است که همه فستیوالهای دنیا از آن پیروی میکنند. به عنوان مثال در فستیوال کن تنها ۹ فیلم برای رقابت پذیرفته میشوند. همیشه تعدادی محدود فیلمها به رقابت میرسند. در این بخش "نگاه نو" هم طبق یک قانون ۱۱ فیلم انتخاب میشوند. پس نباید اعتراضی کرد. اگر چه در بخش سودای سیمرغ شانس کمتری برای انتخاب فیلمها وجود دارد چرا که رقابت تنگاتنگ است و فیلمها با حساسیت بیشتری مورد بررسی قرار میگیرند.
نگاه دوم من به جشنواره، بر این اساس است که جشنواره فیلم فجر را یک سکوی پرتاب میدانم. اگر من فیلمساز جوان مورد حمایت جشنواره قرار نگیرم و فیلمم پذیرفته نشود، احتمال آسیبهایی که در آینده به خود من برسد، بیشتر است. چرا که بیانگیزگی باعث فاصلهای میان فیلمسازان جوان و سینما خواهد شد.
وی در ادامه بیان کرد: نگاه من به جشنواره، نگاهی معنوی است و نه مادی گرانه؛ اگر فیلمهای بیشتری انتخاب شوند و به دور رقابتها برسند، اعتماد به نفس کارگردانهای جوان بالا خواهد رفت.
سجادی گفت: طی سالهای اخیر فیلمسازان جوان، فضای سینما را پر کردهاند و به موفقیت رسیدهاند اگر چه فیلمسازان نسل گذشته همچنان استادان ما در این عرصه هستند اما دیدهایم که فیلمسازان تازه نفس هم فیلمهای خوبی را روانه سینما کردهاند.
اما این فیلم باز هم مورد تایید هیات داوران برای رقابت در بخش "نگاه نو" برگزیده نشد.
"بوفالو" داستان شکوفه و پیمان، زوج جوانی است که مرتکب دزدی شدهاند و به بندر انزلی میروند تا شخصی را ملاقات کنند غافل از اینکه طمعشان پرخطر است.
"بوفالو" دومین ساخته کاوه سجادی حسینی است که توسط همایون اسعدیان تهیه شده است در این فیلم پرویز پرستویی، سهیلا گلستانی، هومن سیدی و پانتهآ پناهیها به ایفای نقش پرداختهاند.