سرویس تجسمی هنرآنلاین: "سه نگاه" عنوان نخستین نمایشگاه گروهی نقاشی در گالری بوم است که این روز‌ها توجه بسیاری از چهره هاى شاخص هنری و علاقمندان را به خود جلب کرده است. بیتا وکیلی، طاهره صمدی طاری و بهار بهبهانی سه هنرمندی هستند که در این نمایشگاه آثارشان را به تماشا گذاشته‌اند. بیتا وکیلی به سبک و سیاق همیشگی‌اش هفت اثر انتزاعی ارائه داده است که در چهار تابلو تجربیاتش در سفرهای مختلف را انعکاس می‌دهد و در سه اثر دیگر می‌توان رد اتفاقات این روزهاى خاورمیانه را جستجو کرد، طاهره صمدی طاری در "شتابزدگی بی‌پایان" وضعیت بشر را در صحنه زندگی شتابزده دوران حاضر به چالش کشیده است و بهار بهبهانی در نقاشی‌هایی از "باغ ایرانی" که ۱۰ ماه بر روی آن‌ها متمرکز بوده است بدنبال جستجوی یک نوع هویت جمعی از جنس جدیدی است.

بیوگرافى هنرى این سه بانوى هنرمند در عین جوانى سرشار از موفقیت‌هاى داخلى و خارجى‌ست: بیتا وکیلى متولد ١٣۵٢ به موازات شش نمایش انفرادى، در هفت دوره حراج کریستیز خاورمیانه و نیز سه دوره حراج تهران حاضر بوده است که حائز رکوردهاى قابل ملاحظه شده است؛ آثار او در نگارخانه‌هاى معتبرى مانند City Escape، ونکوور، شهرک بین‌المللی هنرهای پاریس، گالری "Sem-art" موناکو، نگارخانۀ "James Gray" کالیفرنیا، هنرهای بین‌المللی بیجینگ چین، مسقط، ارمنستان، گالرى شیرین نیویورک و... به تماشا بوده است.

طاهره صمدى متولد ١٣۶٠ کارشناسى ارشد نقاشی از دانشگاه هنر تهران اخذ نموده و در کنار سه نمایشگاه انفرادى، چهار دوره در حراج کریستیز خاورمیانه، سه دوره حراج تهران و یک دوره حراج ساتبیز، رکوردهاى در خورى داشته است؛ آثار صمدى در گالرى‌هاى معتبر اروپایى مانند AB Gallery لوسرن سوئیس، Art Fair Volta نیویورک، Unbowed Iran، Candles هتل‌هایت لندن، Mall Galleries، Candlestar، لندن، انگلیس، Mall Galleries لندن و... با اقبال روبرو بوده است.

بهار بهبهانی‌ متولد ١٣۵٢ تهران، دانش‌آموخته رسانه‌های گوناگون هنری‌ست. او کار‌شناسی ارشد نقاشی خوانده و آثارش در دوسالانه سیدنی، دوسالانه شارجه، دوسالانه هونالولو هاوایی، موزه کویینز نیویورک، موزه هنر براد آرت الی و ادیت در می‌شیگان، موزه هنرهای معاصر ایتالیا، جشنواره فیلم ترایبه‌کا در نیویورک و دوسالانه هنر آسیا در بنگلادش به نمایش گذاشته شده‌اند. مدارج و سمت‌های درخوری نظیر بورسیه ۲۰۱۳ بنیاد پولاک کراسنر، بورسیه ۲۰۱۱ کانون جامعه آزاد بوداپست تحت عنوان شبکه فرهنگ و هنر، انتخاب ویدیویی از وی توسط خانم سوزان کا‌تر مدیر موزه گوگن‌هایم نیویورک برای دهمین نمایشگاه دوسالانه شارجه، و معرفی ویدیویی از او با عنوان "معلق" به عنوان بهترین ویدیو در حال اکران توسط خانم کری اسپرینگر دستیار ارشد ریاست موزه هنری ویتنی در آمریکا، نیز در زمره افتخارات بهار بهبهانی‌ است.

-نمایشگاه "سه نگاه" چگونه شکل گرفت؟

*بیتا وکیلی: مدت زیادی بود که گالری بوم تصمیم داشت نمایشگاه گروهی برپا کند و قصد داشت آثار هنرمندانی از یک نسل نزدیک به هم را نمایش دهد که سابقه کاریشان به هم نزدیک باشد. من و خانم صمدی طاری با هم از قبل سابقه آشنایی داشتیم و در حراجی‌ها و نمایشگاه‌های گروهی با هم همکاری داشتیم. هنرمندانی برای حضور در این نمایشگاه پیشنهاد شدند که شرایط حضورشان مهیا نشد، پس از مدتی گالری بوم، خانم بهبهانی را پیشنهاد دادند. من از دوران دانشگاه و حتی قبل از آن از زمان هنرستان با او آشنا بودم و سابقه آشنایی ما به ۲۰ سال قبل برمی گردد. خیلی خوشحال شدم زیرا او هم هنرمندی با سابقه و شناخته شده در ایران است و هم ویژگی‌های خاص دیگری دارد و به خاطر آنکه در آمریکا زندگی می‌کند، خارج از ایران نیز فعالیت دارد. گالری بوم قصد داشت این نمایشگاه به عنوان اولین تجربه‌اش در برگزاری نمایشگاه گروهی باشد. البته این نمایشگاه را می‌توان نمایشگاه انفرادی هر سه ما دانست زیرا فضای بزرگ گالری باعث شده تعداد آثارمان به اندازه یک نمایشگاه انفرادی باشد، بهرحال برای من تجربه حضور در کنار دو هنرمند زن دیگر از نسلی نزدیک به هم و سابقه کاری مشابه بسیار جالب است.

*طاهره صمدی طاری: گالری بوم بعد از برگزاری چندین نمایشگاه برای هنرمندان پیشکسوت چون عباس کیارستمی، نصرت الله مسلمیان، غلامحسین نامی، پرویز کلانتری و... ترجیج می‌داد نمایشگاه گروهی از هنرمندانی از نسل جوان‌تر برگزار کند. زیرا هم نمایش دیدگاه‌های متفاوتی نسبت به نمایشگاه‌های قبلی‌اش است و هم بعد از برگزاری نمایشگاه‌هایی از آثار پیشکسوتان و اساتید می‌تواند برای مخاطبان جذاب باشد. من و خانم وکیلی از قبل در جریان برگزاری چنین نمایشگاهی بودیم، وقتی بهار بهبهانی بعنوان سومین نفر انتخاب شد من بسیار خوشحال شدم زیرا او را از زمانی که در گالری اثر نمایشگاه می‌گذاشت می‌شناختم. می‌دانستم که در خارج از کشور فعالیت می‌کند. روزهای قبل از نمایشگاه برای چینش کار‌ها و عکاسی در گالری بوم همدیگر را دیدیم و از دیدن آثار یکدیگر بسیار لذت بردیم و احساس می‌کنم هر سه بسیار خوب با هم مچ شدیم. در کل از اینکه در نمایشگاهی حضور دارم که سه هنرمند زن که رزومه کاری خوبی دارند در کنار همدیگر قرار دارند بسیار خشنودم.

*بهار بهبهانی: من از ابتدا در جریان شکل گیری این نمایشگاه نبودم و خوشحال هستم که داستان روند شکل گیری آن را از دوستان شنیدم. حدود دو سه ماه پیش با آتلیه من در نیویورک تماس گرفتند و پیشنهاد برگزاری چنین نمایشگاهی را به من دادند. من ده سال بود که در ایران نمایشگاه برگزار نکرده بودم همین موضوع باعث شده بود که دچار وسواس شوم که اگر بخواهم بعد از ده سال نمایشگاه برپا کنم باید معنایی داشته باشد و ضرورتی حس شود. به همین دلیل بدنبال برگزاری نمایشگاه گروهی نبودم وقتی این پیشنهاد به من شد، قدری تعمل کردم و با تعمق و مشورت با همکاران و دوستانم احساس کردم حضور در این نمایشگاه می‌تواند برایم قدم خوب و مبارکی باشد. از قبل با بیتا وکیلی و آثارش آشنا بودم و می‌دانستم در این سال‌ها فعالیت‌های زیادی انجام داده است، با طاهره صمدی طاری آشنا نبودم ما هم نسل نیستیم زیرا طاهره صمدی طاری از نسل پیشرو تری است اما خوشحالم که در این نمایشگاه با او آشنا شدم.

-عنوان "سه نگاه" چگونه برای نمایشگاه انتخاب شد؟

* طاهره صمدی طاری: عنوان "سه نگاه" پیشنهاد گالری بوم بود. در مراحل آخر که می‌خواستند کاتالوگ و پوس‌تر نمایشگاه را چاپ کنند این عنوان انتخا شد. فکر می‌کنم عنوان خوبی برای این نمایشگاه در نظر گرفته شد زیرا هر کدام از ما مستقل از هم کار کرده‌ایم و آثارمان ویژگی‌های مربوط به خود را دارد. در واقع با انتخاب عنوان "سه نگاه" می‌خواستند که نمایشگاه تحت عنوان خاصی نباشد زیرا در آن صورت مخاطبان انتظار دارند آثار هر سه ما بر روی یک موضوع تمرکز داشته باشد. این عنوان مشخص می‌کند که قرار است به بازدید از سه مجموعه متفاوت از هم بیایند.

- در صحبت‌هایتان گفتید که آثارتان متفاوت از هم است و حتی می‌توان این نمایشگاه را به عنوان نمایشگاه انفرادی برای هر کدامتان در نظر گرفت، اما از جهتی نیز آثارتان اشتراکاتی دارد، از نظر شما این نمایشگاه شامل نگاه‌هایی کاملا متفاوت از هم است یا می‌تواند نمایش آثاری از هنرمندان زن از نسلی نزدیک به هم باشد که نقاط اشتراکی با هم دارند؟

*بیتا وکیلی: من فکر می‌کنم به تدریج می‌توان به این سوال پاسخ داد، زیرا از قبل از نمایشگاه پس زمینه ذهنی در مورد آثار هم نداشتیم و در این مدت نیز بسیار درگیر بودیم البته نمایشگاه را دیده‌ام اما توانستم راجع به کار‌ها با خانم بهبهانی و صمدی طاری صحبت کنم و با فضای ذهنی، حال و هوای هم، اینکه چه چیز باعث شده این گونه کار کنیم، چطور فکر می‌کنیم و چگونه زندگی می‌کنیم آشنا شوم. برای من به شخصه موقعیت بسیار خوبی است و خوشحالم از اینکه در نمایشگاهی گروهی با این سطح حضور دارم. فکر می‌کنم نمایشگاه انفرادی مخاطب خاص و محدود خودش را دارد و به یک نفر خلاصه می‌شود و هر هنرمند یک طیف را می‌تواند به بازدید از آثارش بیاورد اما در این نمایشگاه ما شاهد سه گروه مخاطب هستیم که البته بعضی از آن‌ها مشترک است. ما نیز می‌توانیم به این شکل از همدیگر یاد بگیریم و با هم تبادل افکار داشته باشیم که این نیز مسلما می‌تواند در کارهای آینده‌مان تاثیر گذار باشد. این روز‌ها کمتر می‌بینیم که سه هنرمند زن در نمایشگاه گروهی زیر یک سقف با هم تاب آورند. البته مرد و زن، هم نسل و غیر هم نسل نداریم به نظرم یک مقدار ریا و تظاهر در چنین مواردی بوجود می‌آید اما در ‌‌نهایت بازتاب خوبی دارد و به همدلی، همفکری و دوستی می‌انجامد. درست است که زبان بصری هر کدام از ما نوع خاصی است اما هم در یک دوره هستیم و هم در یک مقطع زمانی زندگی می‌کنیم، اگر چه که خانم بهبهانی در آمریکا زندگی می‌کند و فاصله مکانی زیادی دارد اما دنیای امروز دنیای ارتباطات است. شاید چندین سال پیش در چنین فضایی با هم فاصله داشتیم اما امروز من فاصله‌ای را حس نمی‌کنم. بنابر این ممکن است هر کدام بنا بر ضروریت ویژگی‌های شخصیمان دنبال زبانهای مختلف برای بیان درونمان هستیم اما ویژگی‌های مشترکی نیز حتما در کار‌ها هست که با گفتگوی بیشتر با هم می‌توانیم به آن‌ها برسیم.

-روز افتتاحیه نمایشگاه نقاشی "سه نگاه"، آقای محمد علی سجادی کارگردان سینما که به تازگی نمایشگاه نقاشی برپا کرده بودند معتقد بود اگر به دید سینمایی به آثارتان نگاه کنیم، هر سه شما از دید لانگ شات سوژه مورد نظرتان را نگاه کرده‌اید اما عنصر معماری از عناصر بارزی است که در هر سه مجموعه نقاشی هست، فکر می‌کنید چرا معماری برایتان تا این حد برجسته بوده که در آثارتان حضور یافته است؟

*طاهره صمدی طاری: فکر می‌کنم نمی‌توان معماری را نا‌دیده گرفت. من در آثارم در مورد فضای شهری بحث می‌کنم، شهر بدون معماری که ساختاری را برای آن مشخص نکنیم مفهومی نمی‌تواند داشته باشد. در عین حال تمامی فیگور‌ها در آثارم با محیط پیرامونشان، فضاهایی که در آن هستند، اشیایی که با آن زندگی می‌کنند و حتی لباس‌هایی که می‌پوشند معنا پیدا می‌کنند. در واقع تمام این چیز‌ها است که به انسان، بودن یا نبودنش مفهوم می‌بخشد. دغدغه من در این کار‌ها این است که محیطی را نشان دهم که برای مخاطبانم ناآشنا نباشد. اگر من کمپوزیسیون آثارم را در فضای خالی قرار دهم برای مخاطبانم ملموس نیست. اما اکنون وقتی نقاشی‌هایم را می‌بیند احساس می‌کند بخش یا برشی از زندگی است که آن را مشاهده می‌کند و از این طریق ارتباط بیشتری با آن برقرار می‌کند. در کل فکر مى کنم هیچ چیزى را نمى توان ندید گرفت. وقتى ما هر روز با تکنولوژى سرو کار داریم و مرتب در فضاهاى عمومى در حال رفت و آمد هستیم بنابراین جدا و منفک از فضاهاى اطرافمان نیستیم و انسان در همین فضا‌ها معنا پیدا مى کند.

*بهار بهبهانى: اگر بخواهیم به صورت کلى نگاه کنیم معمارى تعریفى از فضا است، که در آثار طاهره صمدى طارى به عنوان معمارى شهرى مجسم شده و در کار من به شکل نقشه هاى یک نوع جغرافیا و در کار بیتا وکیلى به شکل یک دنیا و فضاى شهرى است. در واقع تعریف یک فضا و تعریف یک جغرافیا است که در آن یک نوع ساختار معمارى هم دیده مى شود. چیزى که براى من جالب است این است که هر کدام از این مجموعه‌ها زمان دارد آثار خانم صمدى طارى از توضیحاتى که در مورد کار‌هایش در استیتمنت نمایشگاه هم خواندم مى توانم به عنوان آینده بنامم و کار بیتا وکیلى را با توجه به متنى که راجع به کارش نوشته شده مى توان به زمان حال ارتباط داد و بخش آثار من را مى توان گذشته نامید که به زمان حال و شاید در دنیاى خیال هر کسى به زمان آینده هم بسط داده مى شود. اما معمارى در تمامى این آثار مست‌تر است و در شکل کلى‌تر تعریف یک نوع فضا است که هر کدام به نوعى با تعریف این فضا و جغرافیا به یک نوع هویت که مى تواند هویت شخصى، تاریخى و معمارى باشد دست پیدا مى کند.

*بیتا وکیلى: من با نظر دوستان موافقم، زمان ویژگى بارز در هر سه مجموعه است. به نظرم با تعریف خانم بهبهانى مى توان عنوان نمایشگاه را دیروز امروز فردا گذاشت و به این حالت هم نیز نمایشگاه مى توانست معنا داشته باشد، البته این نگاهى است که بعد از برپایى نمایشگاه به آن رسیدیم.

-خانم وکیلی، شما در آثارتان به بعد بیرونی ایران نگاه می‌کنید و خانم بهبهانی که سالهاست از جغرافیای ما دور هستند بعد دورنی ایران را نگاه می‌کنند.

*بیتا وکیلی: بله، دقیقا همین طور است. این درواقع مسئله‌ای گریز ناپذیر است و طبیعتا اتفاق می‌افتد. من تجربه سفر خارج از ایران به خصوص آمریکا را زیاد داشته‌ام این ویژگی که در آثار خانم بهبهانی دیده می‌شود را در تعاریف و نگاه دوستان و اقوامی که خارج از کشور دارم حتی آنهایی که دستی به هنر ندارند و حرفه‌شان نقاشی نیست دیده‌ام. مرور خاطرات و برگشت به گذشته در همه این افراد وجود دارد. این احساسات برای افرادی که خارج از کشورند طبیعی است. گاهی اوقات احساس می‌کنم نسبت به خواهرم که سالهاست آمریکا زندگی می‌کند خیلی بیشتر درگیر مسائل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی نه تنها در سطح ایران بلکه در سطح خاورمیانه و حتی در سطح بزرگ‌تر در سطح کل دنیا هستم، این ویژگی فردی من نیست و در هم نسل‌هایم، در افراد مختلف در جامعه و کسانی که حتی در زمینه هنر فعال نیستند زیاد دیده می‌شود. فکر می‌کنم بنابر روند و سیستمی زندگی که در ایران وجود دارد افراد خیلی بیشتر درگیرمسائل اجتماعی می‌شوند و به نوعی مسائل بیرون از دنیای درون بشدت روی دنیای درونشان تاثیرگذار است و نمی‌توان آن‌ها را از هم جدا کرد و در دنیای بسته‌ای زندگی کرد و نگاهی به بیرون نداشت. در سال‌های اخیر درگیری افراد بیشتر شده زیرا تغییرات بزرگی کنارمان اتفاق می‌افتد و دنیای ملتهبی در اطرافمان هست که به شدت روی کوچک‌ترین قسمت‌های زندگی و دنیای درونی ما هم در سطح بزرگ و هم در فرد فردمان تاثیر گذار است و ما را درگیر می‌کند. تجربه شخصی من در سفرهایی که داشتم نشان می‌دهد که بستگان و دوستانم که در آمریکا زندگی می‌کنند دنیایشان خیلی فردی‌تر و جدا از مسائلی هست که ما درگیرش هستیم.

- به نظر من در سوال گذشته به عنصر معماری توجه کمی شد، همانطوری که گفتم عنصر معماری در آثار هر سه شما جایگاه ویژه‌ای دارد و امروز یکی از موضوعات روزآمد هنر بشمار می‌آید و اگر به اخبار ده ساله رسانه‌های دنیا هم نگاه کنیم صحبت در مورد معماری برایشان اهمیت ویژه‌ای دارد زیرا بحث هویت و بسیاری مسائل دیگر را با خود به همراه دارد، معماری در آثار خانم بهبهانی جنبه یادمانی و منتقدانه به فضای دگرگون شده امروز دارد؛ شتاب زدگی و در بعضی اوقات معماری که از بین می‌رود در آثار خانم صمدی طاری دیده می‌شود و یک حجمی از فضای کلی معماری که در هم و فشرده است و به مرکزیت کار نیز فشار می‌آورد در آثار بیتا وکیلی به چشم می‌خورد. از آنجایی که هر سه خانم هستید و معنای خانه اولین بار در آثار زنان پیشرو فمنیست پیش آمد، در مورد این جنبه کار بگویید که چرا معماری تا این اندازه برایتان اهمیت دارد که در آثارتان این گونه ظهور می‌یابد؟

*بهار بهبهانی: من فکر می‌کنم بیش از ۱۵ سال است که دغدغه من، دغدغه گذشته و به هم پیچیده شدن از دست رفته‌ها و به جا مانده‌ها است. چه در ویدئو آرت‌ها که کار می‌کنم چه در نقاشی‌ها این روند را همیشه می‌توان در آثارم دنبال کرد. نمی‌توانم بگویم که اتفاقی که در کارهای من افتاده یعنی بدنبال نوستالژی بودن و دنبال گذشته رفتن بعد از جابه جایی من از ایران بوده است، چون قبلش هم این برای من مهم بود. اشاره کردید به جا، محل، معماری و خانه فکر می‌کنم همیشه احساس سردرگمی، بی‌جایی و بی‌خانمانی احساس کلی بوده که در مورد من از سال‌های آغازین زندگی‌ام حتی قبل از اینکه در زمینه هنر فعالیت کنم وجود داشته است. در نتیجه وقتی جغرافیایم را تغییر دادم احساسم خیلی تغییر نکرد. این احساس بی‌خانمانی و بی‌جایی بودن به همه جایی بودن رسید اما در مورد نقشه‌های معماری خصوصاً در مورد کار خودم در واقع جغرافیا است که وارد کار می‌شود و یک هویتی را تعریف می‌کند. اما این دفعه دلم می‌خواست این هویت را نه از چشم خودم و نه از جنسی که می‌شناسم دنبال کنم بلکه از جایی که قرار دارم به همه چیز نگاه کنم و سعی کنم آن را بیابم. به این شکل بود که سفرنامه‌های آمریکایی‌ها و اروپاییان که به ایران سفر کرده بودند را خواندم، از طریق این سفرنامه‌ها سعی کردم به جغرافیا، جا و مکان آشنای خودم نزدیک شوم. درواقع این یک گذار ۱۰ ماه تا یک ساله مطالعه من بر روی معماری بود که ما و غربی‌ها آن را می‌شناسیم و از آن حرف می‌زنیم. می‌خواستم ببینم معماری اسلامی، معماری پیش از اسلام و معماری ایرانی و به طور کلی معماری شرقی چه ارتباطی با رفتار اجتماعی و نوع جهان بینی یک آدم شرقی و به خصوص یک آدم ایرانی دارد در نتیجه مجبور بودم بهریشه‌ها برگردم تا ببینم که شکل گیری و قرارگیری انسانی که در آنچهار چوب معماری به نام "باغ ایرانی" قرار دارد جایگاهش کجاست؟ رفتارهای اجتماعی‌اش چیست؟ نوع حرکتش چگونه است؟ نوع رنگ‌هایش چیست؟ نقش راه رفتنش در آن باغ چیست؟ آیا کمبود آب و کویر بودن چه تاثیراتی دارد؟ و تمامی این موارد من را بر گرداند به گذشته که بتوانم امروز نه فقط خود شخصی بلکه خود یک ملت را بیشتر درک کنم و به این فضا نزدیک شوم. در واقع برای من این فضا و معماری شعر است.

*بیتا وکیلی: وقتی بهار بهبهانی صحبت می‌کرد به این نکته فکر می‌کردم که نوع گویش ما چقدر شبیه به کار‌هایمان است. وقتی او در مورد آثارش توضیح می‌داد انگار من آثارش را به‌‌ همان لطافت و آرامش می‌دیدم و گویی در باغ ایرانی قدم می‌زدم. همین طور وقتی طاهره صمدی طاری صحبت می‌کند کار‌هایش را می‌بینم و تنش و شتاب را حس می‌کنم.
روزی بادوستان در مورد این صحبت می‌کردیم که تا اندازه زیادی شخصیت هر کدام از ما حتی پوششمان و رفتارهای فیزیکیمان در آثارمان دیده می‌شود و این خودش ویژگی جالبی است. بی‌جایی و بی‌مکانی در مورد آثار من نیز صدق می‌کند. از نظرم این یکی از وجوه مشترک نمایشگاه "سه نگاه" است که در آثار هر سه ما دیده می‌شود. در واقع هر کدام از ما بی‌جایی و بی‌مکانی در فضا را با نوع نگاه و تعریفمان بیان کردیم. اما در مورد آثار من انبوه تراکم فضاهای معماری به چشم می‌خورد زیرا در آغاز آثارم جا و مکان داشت. در نمایشگاه قبلی‌ام سفری به نیویورک داشتم، فضای منهتن برای من پرتراکم ومتخاصم بود. بخصوص وقتی برای اولین بار در آن فضا قرار گرفتم، احساس کاملاً دو گانه‌ای را برایم داشت وقتی به ایران برگشتم و شروع کردم به تصویر کردن آن احساس از آن ساختمان‌ها الهام گرفتم و متریالهای مختلفی را استفاده کردم که تهاجم، تحمیل، ازدحام و شلوغی را در کنار فضای ذهنی که در مورد آنجا داشتم و دنیای درونی و آرام خودم نشان دهم. در ابتدا کار از مکان شناخته شده‌ای شروع شد اما بعد درروندی تا به اینجا آمد و فضا معناهای مختلفی پیدا کرد. در واقع از جایی شناخته شده به بی‌مکانی رسید و در واقع کاربردش خیلی مفهومی‌تر شد و معنی تهاجم، فشار، تردید، حمله، ترس و تمام چیزهای منفی که پیرامون و در دنیای اطرافم می‌دیدیم در آن فرم‌ها خلاصه کردم. متریال‌های که برای این آثار استفاده می‌شد فلز و آهن بود که گوشه‌های تیز دارد و برنده است و تلفیق آن با فضاهای درونی ذهن من که بیشتر بافت‌های آبستره و نرم بودند تضادزیادی را تداعی می‌کرد. استفاده از این فضا‌های معماری در آثار تازه‌ام دیگر به این معنا نیست که نگاهی به حغرافیای خاصی دارم بلکه به تصویر کشیدن تضاد دو دنیای ذهنی و پیرامون دغدغه اصلی من است.

*طاهره صمدی طاری: در آثار قبلی من فیگور‌ها در حال نابود شدن بودند و فضاهای ایستا تری در کار دیده می‌شد اما اکنون در کارهای تازه‌ام فضا‌ها ایستا نیستند فیگور‌ها با آنکه مانند گذشته هویت ندارند اما نمایان‌تر شدند اما در این آثار رگه‌هایی از مدگرایی را در پوشش آدم‌های که کارمی کنم بکار گرفتم، احساس کردم نمی‌توان چیزی که هست را در نظرنگرفت. آدم‌های من مربوط به عصر حاضرند و رگه‌هایی از مدگرایی درکاربه چشم می‌خورد. بی‌مکانی در کارهای من هم به زبان دیگری بی‌هویتی و بی‌زمانی قلمداد می‌شود. مکان‌های که در آثارم هستند مشخص نیست که کجاست و هر کسی هم که از من در موردش سوال می‌کند می‌گویم برای آثارم منطقه جغرافیایی و زمان مشخصی ندارم. در واقع می‌توانم بگویم این یک لحظه از فردای امروز ماست. دنیایی از فردای امروز ماست. مرز واقعیت و رویا در کار من دیده می‌شود. یک توهمی از واقعیت است و جهانی از یک آینده‌ای نامعلوم است که هنوز نیامده اما معمار‌ها در حال نابود شدن نیست. فقط ساختار خودش را از دست می‌دهد و شتاب می‌گیرد. این معمار‌ها بیشتر شبیه موجودات یا قوس‌های اندام وار شده است که آدم احساس می‌کند شاید جنسش هم سیمانی شده است. موجوداتی نیمه اورگانیک در کار هستند و بخشی از فضا شده‌اند و مانند فیگورهای انسانی که در کار وجو دارند آن‌ها هم بخشی از موجوداتی هستند که در حال زندگی کردن هستند و یا حداقل فضایی که آدم‌ها در آن هستند حجمهٔ وسیعی از یک معماری را در برمی گیرد که همه چیز حتی ذهن، فکر و حس انسان را تحت شعاع قرار داده است. در این آثار همه چیز در حال حرکت کردن است وانگار هیچ نوع سکونی را نمی‌توانیم برایشان قائل شویم. فکر می‌کنم یک هجوم و غلبه‌ای از فضا در کار من فضا هست کار که احساس می‌شود همه چیز را وادار به حرکت کرده حتی اگر مشخص نباشد این حرکت برای کجاست.

-خانم وکیلی، با دیدن کارهای شما بنظر می‌رسد که زرق و برق، فشردگی و تهاجم همه از غرب می‌گویند و فرم‌های آبستره نرم و جنین‌ها نمایانگر شرق‌اند، با وجود تمامی فشردگی‌ها که در اطراف تابلو‌ها دیده می‌شود و به داخل نیز فشار می‌آورند اما هنوز نتوانسته‌اند به درون نفوذ پیدا کنند، در این مورد نظرتان چیست؟

*بیتا وکیلی: در حال حاضر آثارم معنای شرق و غرب ندارد و ویژگی عمده‌اش را می‌توان در کار "کوبانی" دید که یک نوع دنیای متمدن امروزیست که ریشه‌اش در پایهٔ سیاست، اقتصاد، سلاح و تکنولوژی است و در کنارش زندگی با تمام تحمیلی که بهش می‌شود بسیار قوی و مقاوم حرکت می‌کند و نه تنها دوام پیدا می‌کند بلکه از جاهای مختلف رشد می‌یابد و شکوفا می‌شود. این نمونه شرایطی است که شاید در حال حاضر همه جای دنیا وجود دارد. در سرزمین ما نیز هست اما طراف ما بیشتر مصداق دارد و دیده می‌شود و نمونه آن خلاصه شده در شهری به نام کوبانی که توانست تبلور پیدا کند و دیده شود. این در زندگی هر روز ما وجود دارد و احساس می‌کنیم هر صبح که از خواب بلند می‌شویم در تنش و جنگی با دنیای پیرامونمان هستیم که بر ما تحمیل می‌شود و در عین حال می‌بینیم که زندگی چقدر قشنگ و نرم در طول تاریخ ادامه پیدا کرده و امید هست که در آینده هم ادامه داشته باشد. در آثارم دیگر المان و نشانه‌ای وجود ندارد که به معنای غرب و شرق باشد و اکنون تعریف غرب و شرق برایم عوض شده است و برای من دیگر ساختمان‌های بلند در منهتن خاطره نیست بلکه خود تهران است، خود تکنولوژی و دنیای مدرنیته است که اطراف ما را این گونه گرفته و به ما فشار می‌آورد. زندگی نوعی تراژدی است و در عین حال زیبایی هم وجود دارد و من تمام تلاشم این است که به این زیبایی ارزش دهم. در آثارم به گرامیداشت زندگی و زیبایی در کنار چیزهای دیگر می‌پردازم.

ادامه دارد...

آرزو جعفریان