سرویس موسیقی هنرآنلاین: نشست نقد و بررسی آلبوم "اشارت نظر" با حضور میلاد درخشانی (آهنگساز و خواننده)، رضا تاجبخش (نوازنده پیانو و تنظیم کننده) و نیما رمضان (نوازنده گیتار) سهشنبه 11 آذرماه در کتابفروشی فرهنگ برگزار شد.
میلاد درخشانی سخنانش را با یادی از هنرمندان درگذشته در پاییز امسال آغاز کرد او با اظهار تاسف از فقدان هنرمندان مختلف که در چند هفته اخیر درگذشتند، گفت: مرگ برای همه هست اما مرگ هنرمند حادثهای دردناکتر است چراکه او در ارتباط گسترده و عاطفی با جامعه قرار دارد. درگذشت این هنرمندان را به جامعه هنر و خانوادههایشان تسلیت میگویم.
درخشانی در ادامه با اشاره به اینکه آلبوم "اشارت نظر" دو ماهی است که منتشر شده و بازخوردهای متفاوتی را درپی داشته، گفت: من خودم بیش از هر کسی نقاط قوت و ضعف اثرم را میشناسم و میدانم هر اثری دارای نواقص و کاستیهایی هست. در گذر زمان این کاستیها برای خود هنرمند وضوح پیدا میکند. هنرمند مرتب در حال ارتباط به آثاری هنری و مسائل مختلف اجتماعی است از همین رو هنرمند مدام در حال تغییر است.
درخشانی با اعلام اینکه هدف گروه تولیدکننده این آلبوم توجه به جنبههای تفکر برانگیز در موسیقی است، توضیح داد: موسیقی هنر خیلی ملموسی نیست در نتیجه درک آن هم سختتر است. ولی هنری است که ارتباط روزانه بیشتری با آن دارید. با توجه به اینکه این روزها در همه جای صدای موسیقی شنیده میشود بهتر است به این فکر بیفتیم که چگونه میشود این موسیقی را با تفکر و تعمق بیشتری استفاده کرد و فقط مصرف کننده آن نباشیم.
رضا تاجبخش، از نوازندگان شاخص موسیقی جدی ایرانی که حضور پر رنگی هم در موسیقی پاپ داشته هم سخنانش را اینگونه آغاز کرد: من چند مصاحبه در جاهای مختلف درباره این آلبوم انجام دادم که با یک سری انتقادات مواجه شد. به زعم خیلیها این آلبوم تجربه موفقی برای میلاد نبود و گروهی فکر میکنند که این آلبوم بهانهای برای خودنمایی میلاد درخشانی است. من مخالف این دیدگاه هستم. متاسفانه به تفکر و دیدگاه شکل گیری این آلبوم توجه نشده است. ببینید وقتی من تا یک جایی ساز پیانو را دنبال کردم شاید به این نتیجه برسم که دنبال ساز دیگری بروم یا فضای دیگری در موسیقی را تجربه کنم. در میلاد هم همینطور است. نباید در احساساتمان نسبت به موسییقی دگم و بسته باشیم.
این نوازنده پیانو با اشاره به اینکه آثار ساخته شده برای این آلبوم متعلق به حدود 10 سال پیش است، گفت: آن زمان هم بستر انتشار این آلبوم بود اما به نظرم در زمان و جای درستی منتشر شد؛ نه دیر شده بود و نه زود بود. میخواهم به آنها که یک سویهنگر هستند چه اهالی موسیقی سنتی چه کلاسیک، بگویم در هنر باید تجربهگرا بود. نباید بترسیم از اینکه در زمینه کاری خودمان طرد بشویم. تجربه جدید برای خودمان راهی باز می کند که خیلی مفید است.
میلاد درخشانی در ادامه در مقابل پرسش یکی از حضار که او را با برادرش پدرام درخشانی مقایسه کرد، گفت: پدرام اولین معلم موسیقی من بوده. تجربه موسیقی تلفیقی را با کارهای پدارم شناختم. اینکه شما معلمی در موسیقی داشته باشید یک بخش ماجراست و اینکه شما راه خودتان را بروید مسئله دیگری است. از میان 4 آلبومی که من دارم دو موردشان اصلا با روحیات و سلیقه موسیقایی پدرام همخوانی ندارد؛"سرخوش" و "هیچم خبر از هیچ" که به موسیقی ردیف دستگاهی نزدیکتر است، هیچ ارتباط به فضاهای ذهنی پدارم ندارد. البته من در زمینههای دیگر از کمک پدرام استفاده کردم.
درخشانی در ادامه درباره نقدهایی که به موسیقی تلفیقی وارد میکنند هم گفت: یکی از بزرگترین انتقادها و بحثهایی که در مورد موسیقی تلفیقی مطرح میشود این است که میگویند باید تلفیق محتوایی باشد و نه سازی. خب ما مگر با سوت زدن میخواهیم دو موسیقی را ترکیب کنیم؟ باید حداقل دو ساز از دو فرهنگ مختلف وجود داشته باشد که ما بتوانیم دو موسیقی را تلفیق کنیم پس تلفیق سازی و محتوایی بحث هایی جدا از هم نیستند.
درخشانی در ادامه در مقابل پرسش دیگری پیرامون شکلگیری و ادامه راه موسیقی تلفیقی با گروههای مثل آویژه گفت: اگر آن آدمها امروز میخواستند دور هم جمع بشوند ایدهها و آثارشان همان نمیشد. جریانی مثل آویژه خیلی ادامه دار نشد و از جایی به بعد آن تفکر فید شد. اینکه امروز ما خیلی به آویژه اشاره نمی کنیم، محل بحث است.
رضا تاجبخش هم در ادامه پیرامون این بحث گفت: تنها گروههای آویژه و فوژان نبودند. در آن زمان گروهها بیشتر دوست داشتند با موسیقی راک تلفیق را انجام دهند مثل "اوهام" و گروههای دیگر. از سال 1383 تا دو،سه سال پیش که تجربههای متعددی حتی مثل "چارتار" اتفاق افتادند ما جریان پویایی را شاهد نبودیم. البته که موسیقی میلاد درخشانی اصلا قابل مقایسه نیست؛ ولی بطور کلی میگویم. در این سالها ما موسیقی این چنینی قدرتمندی نداشتیم همه چیز شد موسیقی پاپ یا موسیقی صرف سنتی که آن خیلی کم رنگ بود. آیا برای آقای همایون شجریان در سال 1383 یا 4 اتفاق جدی برایش رخ داد؟ حتی در همین آلبوم اخیر هم اگر آن کلیپ نبود شاید اتفاق به این شدت برایش نمیافتاد. در هرصورت مردم در این سالها موسیقی تلفیقی را دوست نداشتند. و دلیلش را هم من نمیدانم.
نیما رمضان با تایید حرفهای رضا تاجبخش به این نکته اشاره کرد که ما در جریان موسیقی با یک خلا و گپ حدودا 7 ساله در موسیقی ایران مواجه شدیم. رمضان توضیح داد: در اوایل دهه 80 ما هر هفته در سالن فارابی اجرا میدیدیم. یا مثلا فرهنگسرای نیاوران کنسرتهای فضای باز داشت ولی یکمرتبه همه چیز متوقف شد و بعد ما به یک موسیقی پاپ بد شکلی مواجه شدیم که شروع به شکل دادن به سلیقه مردم کرد. در واقع سلیقه امروز مردم ما موسیقی پاپی است که بعد از سال 1386 به وجود آمده است.
گیتاریست و عضو گروه کامنت با اشاره به اینکه موسیقی پاپ پیش از سالهای 1386، موسیقی پاپ استانداردتری بود، گفت: اتفاقی که پس از سال 1386 و 1387 رخ داده یک موسیقی پاپی است که غیرقابل گوش دادن است. به نظر من اتفاقهایی که در ژانرهالی دیگر میافتد باید ساپورت بشود. تا یک تعادل درست در موسیقی ایران رخ بدهد. به نظرم آلبوم "اشارت نظر" یکی از بهترینها و موفقترینها در ژانر خودش است. تلفیق به بهترین شکل رخ داده است و این تجربه سالها کار کردن و موسیقی گوش کردن است.
نیما رمضان با تاکید بر اینکه یک هنرمند موسیقی باید موسیقیهای جدی روز دنیا را دنبال کند، گفت: میلاد از موسیقی سنتی آمده است ولی آی-پادش را باز میکنید، میبینید در آرشیو فوقالعادهاش موسیقی سنتیایی ندارد. اینکه او موسیقی جدی روز دنیا را گوش میکند و از جریان موسیقی سنتی آمده به او کمک میکند تا در آهنگسازی و تلفیق این دو موسیقی کارش را درست انجام بدهد.
میلا درخشانی با انتقاد از اینکه در موسیقی سنتی برای هنرمند "خوب" و "بد" تعریف میشود، گفت: این اتفاق در هیچ جای دنیا رخ نمیدهد. در هیچ هنر دیگری هم اینگونه نیست. مثلا مگر شما بازیگری را دیدید که بگوید من فقط در فیلمهای ژانر وحشت بازی میکنم؟ من در گذشته وقتی میخواستم کار تلفیقی انجام بدهم نمیدانستم کار خوبی میکنم یا نه. بعدها که بزرگتر شدم دیدم که نه این مئسله مهمی نیست.
درخشانی فضای موسیقی ایران را به یک جزیرهای تشبیه کرد که عدم تبادلات فرهنگی به آن آسیب زده است. درخشانی گفت: سرمان را کردیم توی برف و نمیدانیم چه خبر است. البته امروز به کمک تکنولوژی این مسئله بهتر شده است و در چند سال اخیر هم چند هنرمند درجه یک به ایران آمدند و رفتند اما این اتفاقها خیلی ناچیز است.
خواننده آلبوم "اشارت نظر" در ادامه درباره خوانندگی هم گفت: اینگونه نیست که من فقط در مسند خواننده آلبوم منتشر کنم نه اینگونه نیست و من به فراخور احوال خودم کارهای متنوعتری انجام خواهم داد.
او در ادامه در مقابل پرسشی پیرامون پیچیده بودن اشعار انتخابی در آلبوم هم گفت: اشعاری که من استفاده کردم خیلی پیچیده نبوده، فضای مجازی جوانها به این شعرها توجه میکنند. این شعرها چیزی نیست که فهم آن سخت باشد. ولی بحث تلفیق و کار روی خود موسیقی چیزی است که در خلال آهنگسازی رخ میدهد. مثلا شما یکسال روی آلبوم کار میکنید و بعد که به گذشته بر میگردید آنجا متوجه میشود چه کردهاید. نکته مهم این است که زمان بهترین داور اثر هنری است. گذر زمان مشخص میکند که آیا شما کارتان را درست انجام دادهاید یا نه. تاریخ انقضای اثر را من به عنوان مولف آن نمیتوانم تعیین کنم. ماندگاری یک اثر هنری کیفیت آن را مشخص میکند. در ایران متاسفانه اغلب ناشران اثر را بازنشر نمیکنند چرا که فروش نمیرود و ماندگاری هم یعنی اینکه مثلا دو سال بعد آلبوم "اشارت نظر" هنوز در کتابفروشیها باشد. میگویم کتاب فروشی چون ما چندان سی.دسی فروشی نداریم ما کتاب فروشی داریم که در آن سی.دی هم فروخته میشود.
میلاد درخشانی درباره چگونگی ساخت قطعات این آلبوم گفت: ساخت قطعات این آلبوم چهار سال پیش تمام شد. چیزی که برای خودم جالب بود این است که وقتی دوباره رجوع کردم به آن قطعات دیدم که این قطعات هنوز برای من جذابیت و شادابی را دارند.
رضا تاجبخش هم در ادامه این بحث گفت: به خاطر اینکه این قطعات به مرور زمان پخته شدند. شاید اگر این قطعات همان سالهای 1385 منتشر میشد، حالت امروزش را نداشت چون این کارها به مرور زمان و با سن و سال ما پخته شدند. من فکر میکنم الان دوران بلوغ کاری میلاد است.
درخشانی هم در ادامه پیرامون اینکه چرا خودش در این آلبوم خوانندگی کرده، گفت: من چند سالی با این مسئله درگیر بودم که بخوانم یا نه. چون نوازندگی وادی سکوت است و شما حرفات را به شکل دیگری بیان میکنی. و آن سکوت برای من بسیار جذاب است. نوازندگی کاری رمزآلود است. ولی در خوانندگی همه چیز عیان است. من می خوانم "نشود فاش کسی آنچه میان من تو است" شما هم کاملا متوجه میشوید که من چه میگویم. برای همین هم خوانندگی به اندازه نوازندگی برای من جذابیت ندارد. همین جا بگویم که آلبوم بعدی من باز هم اثری بدون کلام است که سال آینده منتشر میشود.
در ادامه جلسه نیما جوان، مدیر شرکت موسیقی پخش جوان درباره مسئله تفکر در اثر موسیقایی حرف زد و از میلاد درخشانی و دو هنرمند دیگر خواست تا درباره اهمیت تفکر در موسیقی بیشتر بحث کنند: آیا من برای آنکه اثر هنری شما را بفهمم باید خودم را به سطح اثر شما بالا بکشم یا اینکه نه شما به اندازه فهم من باید خودتان را پایین بیاورید؟ چون این مسئله در موسیقی ما تبدیل به یک فرهنگ شده که من با خود بگویم که مثلا این آلبوم با استقبال مواجه شده و من بیایم خودم را نزدیک کنم به این آلبوم و "آن" این کار را پیدا کنم و لذت ببرم. به نظرم این مسئله در حال آسیب رساندن به بدنه موسیقی ماست.
نیما رمضان در پاسخ به نیما جوان گفت: این مسئله نیاز به فرهنگسازی دارد. موزیسینها به تنهایی نمیتوانند این مشکل را حل کنند. شنونده عام موسیقی هم نمیتواند این مسئله را حل کند. شنونده عادی دارد از رادیو و تلویزیون موسیقی میشنود و بر اساس این موسیقی در ذهن خودش تعریفی از موسیقی پیدا میکند و وقتی چیزی بهتر از آن میشنود برای ذهناش قابل درک نیست. به همین دلیل شاید قطعههایی شهرت پیدا میکنند که خیلی قابل بحث نیستند.
رمضان در ادامه به جایگاه بالای شعر و متن ترانه در موسیقی ایران پرداخت و گفت: این نکته را هم در نظر داشته باشد که در اینجا تسکت (متن ترانه یا شعر) اولین درجه اهمیت را دارد و یک قطعه را مشهور میکند. یعنی مخاطب اول کلام را میشنود و اگر دوست داشت موسیقیاش را هم دنبال میکند.
رمضان در ادامه رسانههای را مهمترین رکن تربیت گوش مخاطب موسیقی در ایران دانست و گفت: ما در این مسئله نیاز به فرهنگسازی داریم که از طریق مدیا میتواند اتفاق بیفتد. یعنی روزنامه، تلویزیون و رادیو که نداری و روزنامهها نمیتوانند ما را ساپورت کنند چون سردبیر میگوید عکس یک خوانندهای بگذار که من بتوانم ده هزار نسخه بفروشم میلاد درخشانی کیست؟! تلویزیون هم که موسیقی ما را اصلا موسیقی نمیداند. رادیو هم که اصلا معلوم نیست در آن چه اتفاقی میافتد. تا این موسیقی به گوش مخاطبش نرسد هیچ اتفاقی نمیافتد و ما هم رسانه نداریم.
تاجبخش هم در اینباره گفت: اینکه ما کمی بیایم پایین و آن مخاطب کمی بیاید بالا آنقدری باید نامحسوس اتفاق بیفتاد که در ذائقهاش تاثیر بگذاریم.
میلاد درخشانی هم پیرامون این موضوع گفت: من در مرحله خلق اثر هنری اول به احساسات خودم فکر میکنم و بعد به مردم. به نظرم هنرمند در مرحله تولید نباید به این فکر کند که چقدر مخاطب دارد. من خودم وقتی اثرم را تولید میکنم و تمام میشود دوست دارم میلیونها مخاطب داشته باشد و به مخاطب بیشتر افتخار میکنم ولی در تولید اثر هنری این مسئله نباید اثر بگذارد.
درخشانی با اشاره به تجربیاتش در موسیقی پاپ گفت: ما در موسیقی پاپ حضور داشتیم و میدانیم چگونه فضایی دارد. میدانیم که چقدر مهم است که خواننده حتی یکی از لایکهایش را از دست ندهد. ما چنین رویکری نداریم.
انتهای پیام/