سرویس سینمایی هنرآنلاین، پرویز آبنار صداربردار سینما تاکنون دو جایزه جشنواره فیلم فجر را کسب کرده و در بیشتر سالها نام او جزو نامزدهای صدابرداری جشنواره بوده است.
او در این سالها عملیات صداگذاری و میکس فیلمها در استودیو عروجفیلم را بصورت دیجیتال Pro Toob HD انجام میدهد. آبنار این روزها پشت صحنه صدابرداری فیلم "۳۶۰ درجه" به کارگردانی سام قریبیان است. با او درباره وضعیت سالنهای سینما، مشکلات صدابرداری سر صحنه به صحبت پرداختهایم.
در سالهای اخیر وضعیت صدابرداری در سینما پیشرفتی داشته یا خیر؟
مطمئنا فیلمها بهتر از سالهای گذشته صداگذاری میشوند. آن هم به خاطر ورود تجهیزات دیجیتالی است که چند سالی میشود، مراحل فنی در سینما را تسخیر کرده است.
چرا هنوز هم وقتی وارد سالن سینما میشویم، دلهره شنیدن صدای خوب یک فیلم را داریم؟
سالنهای سینمای ایران به دلیل رعایت نکردن استانداردها، همچنان با ضعف صدا در باندها و غیره روبرو است. تفاوت سیستم فلان سالن سینما با سالن دیگری متفاوت است. این موضوع نیازمند استانداردسازی است.
این استانداردسازی وضعیت صدا سالن سینما شامل چه مواردی است؟
آکوستیک بلندگوها و آمپلی فایرها و از همه مهمتر در واقع تنظیم صداهاست که میتواند صدای یک فیلم را به شکل استاندارد منتقل کند.
وقتی این مسائل به راحتی مطرح میشود، چرا برای پخش یک فیلم در سینمامراحل صداگذاری آن اهمیتی ندارد؟
موضوع اینجاست که باید کمیتهای تشکیل شود تا معیار صدا بر اساس آنچه ما سر صحنه فیلمبرداری فیلمی ضبط میکنیم، مشخص شود، اما پیش از این باید کسانی در این کمیته حضور داشته باشند که شناخت کافی از مقوله صدا در سینما داشته باشند و قوه تشخیص بالا میتواند ضعفهای صدا یک فیلم را دربر بگیرد.
وقتی این کمیته را داشته باشیم تمام صداهای مربوط به سینما براساس آن سنجیده میشود. به طور مثال دستگاهی به نام تیاچ ایکس در صداگذاری داریم که این دستگاه فرکانسهایی را پخش میکند که به شکل مخفی مشکلات صدا را رفع میکند. امروزه همه دنیا از این دستگاه و قابلیتهای آن تبعیت میکنند. کار پیچیدهای نیست. با وجود چنین دستگاههای پیشرفتهای صداهای خوبی هم در سالنهای سینما خواهیم داشت.
فکر میکنید ورود این تجهیزات صدا میتواند وضعیت آشفته صدا در سالنهای سینما را کنترل کند؟
من فکر میکنم مجید مسچی تاکنون خیلی پیگیر وضعیت استاندارد سازی سالنهای سینما چه در زمینه تصویر و چه در عرصه صدا فیلمها بوده است و این موضوع کاملا قابل درک و تشکر است، اما در تداوم حرکت صداگذاری فیلمها باید همیشه بحث استانداردسازی را مد نظر بگیریم و با امکانات روز جهان پیش برویم که آن هم نیازمند هزینههای کلان است. به هر حال وقتی کیفیت صدا خوب باشد کوچکترین صداهای فیلم هم قابل شنیدن است.
تا کنون پیش از جشنواره فیلم فجر از شما و یا همکارانتان دعوت شده تا برای بازدید و کیفیت صداگذاری سالنهای سینما بروید؟
هنوز خیلی زمان مانده است تا به این وضعیت برسیم که تا پیش از جشنواره از کسانی که صدا را میشناسند، دعوت به عمل بیاید و کیفیت صدا سالن سینما برای پخش فیلمها را بسنجیم. متاسفانه باید بعضی از هزینهها در عرصه سالن سازی کنترل شود و یا به شکلی باشد که موارد مهمی از جمله بحث صدا در اولویت قرار بگیرد.
اگر هر شخصی که تخصصی در عرصه و یا مراحل فنی یک فیلم دارد، در این کمیتهها حضور داشته باشد، قطعا خیلی از مشکلات حل خواهد شد. همان مسئلهای قدیمی که هر کسی با آگاهی و هنری که دارد هر جای کار را بگیرد، نتیجه آن کار مثبت خواهد بود.
اما وقتی صحبت از نمایش یک فیلم در سینما میشود، تاثیر صداگذاری آن روی موسیقی، بیان دیالوگ و غیره هم دیده خواهد شد..
بله. شما فیلمی که با کیفیت پائین صدا میبینید، موسیقی آن هم دچار همان کیفیت نامناسب میشود و بد به گوش مخاطب میرسد. میکس صداهای فیلم اگر به شکل درست و قابل تفکیک نباشد دچار هجمهای از صداهای مبهم خواهد بود که منجر به شنیدن صدای فیلم میشود. کلا میکسها و بعد پخش صدا یکی از مهمترین ارکان یک فیلم است.
اولین فیلم مستقلی که صدابرداری آن را کار کردهاید، با شرایط امروز صداگذاری فیلمها خیلی متفاوت بود، شما این پیشرفت را پله پله میبینید، یا خیلی سریع تجهیزات وارد سیستم صدابرداری فیلمها شده است؟
اولین فیلمی که به طور مستقل کارصدابرداری آن را انجام دادم فیلم "آن سوی آتش" به کارگردانی کیانوش عیاری بود. من وآقای بهنام با هم سر صحنه بودیم اما ایشان به دلیل گرفتاری و شرایط سخت کار از ادامه صدابرداری انصراف دادند و من بدون دستیار کار را انجام دادم.
در شرایطی که حملات هوایی سال ۶۵ در اوج خود بود، گروه سازنده این فیلم اطراف چاههای نفت و شرایط سخت کار میکردیم، اما به مرور زمان با تلاش دستاندرکاران و مدیران سینمای ایران، بنیاد سینمایی فارابی امکانات و تجهیزات صدابرداری سرصحنه را فراهم کرد و روند رو به رشد این حرفه به سمتی حرکت کرد که امروزه شاهد اوجگیری صدابرداری سرصحنه در سینمای ایران هستیم.
در آن دوره سالنهای سینما کیفیت نامناسبی داشتهاند، چه طور فیلم را به مرحله پخش در سینما میرساندید؟
رفته رفته صدای سالنها نیز اصلاح شده است و در حال حاضر، پس از سالها صدابرداری، من بیشتر روی صداگذاری فیلمها متمرکز شدم و سرپرستی استودیوی صدا را برعهده گرفتهام، چرا که احساس کردم در این بخش نیز باید کار شود و باید سیستمها را ارتقاء دهیم که خوشبختانه استودیو عروجفیلم دارای امکانات و تجهیزاتی در سطح بینالمللی و مجهز به سیستم دالبیساراند است. باید کنترل کیفی سالنهای نمایش صورت بگیرد تا صداها به خوبی در سالنهای نمایش پخش شود و زحمات عزیزان هدر نرود.
با این حال فکر میکنید وضعیت صدا در فیلمهای ایرانی چه زمانی به نقطه مطلوب میرسد؟
هر سال شاهد ورود تجهیزات پیشرفته به عرصه هنر هستیم، اگر به خاطر بیاورید سالهای دور فیلمها با دوربینهای ۳۵ میلیمتری ساخته میشد که وزن و کمبود بعضی از امکانات محدود باعث روندی کند در عرصه فیلمبرداری یک فیلم میشد، اما امروزه با ورود دوربینهای دیجیتال، حتی میتوان نادرترین تصویرها که امکان فیلمبرداری آن تا پیش از این مهیا نبود، رافراهم کرد. بحث صدا هم به این شکل است.
ما برای ساخت صداهای خاص بر روی بعضی سکانسها مجبور بودیم با کمترین امکانات، صدایی مشابه آنچه در ذهن داشتیم را تولید کنیم، اما حالا با کمک افکتهای کامپیوتری و میکس آن با صداهای دیگر، آنچه از صدا میخواهیم با تمهای متنوع تولید میکنیم.
سالن همایشهای برج میلاد که چند سالی ست به نام کاخ جشنواره انتخاب شده، به لحاظ کیفیت از استانداردهای لازم برخوردار است؟
خیلی تلاش شده که این سالن استانداردهای لازم را برای پخش صداداشته باشد، اما باز هم میبینید که هر سال با کمبودهایی مواجه است که گاهی به ساختار خود سالن بر میگردد. شاید این سالن برای نمایش فیلمهای یک جشنواره سینمایی مهم ساخته نشده باشد اما باندهای جدید آن نسبت به دیگر سالنها، وضعیت صدا را کمی بهتر میکند.
انتهای پیام/
صبا شادور