سرویس تجسمی هنرآنلاین : آخر هفته‌ای که گذشت، گالری‌های تهران میزبان افتتاح نمایشگاه‌های متعددی بودند. از این میان نمایش آثار تجسمی در ۶ نمایشگاه را با هم مرور می‌کنیم.

نقاشی‌های بهمن بروجنی در گالری آریا

با‌شناختی که از بهمن بروجنی و فعالیت‌های او درگذشته داریم، از جمله هنرمندانی است که طیف گسترده‌ای از تکنیک‌ها و شیوه‌های هنری را تجربه کرده است. نگاه واقع گرایانه او را در ترکیب‌هایی از طبیعت و انسان در فضایی رمانتیک که با خیال‌پردازی در عرصه افسانه‌ها و اساطیر همراه است، به خاطر می‌آوریم.

در آثار بهمن بروجنی جوهره جذابیت و رازآمیزی شاعرانه‌ای مشاهده می‌شود که نتیجه تجربیات گذشته هنرمند و رسیدن به یک نوع هنر آبستره خاص است.

بهمن بروجنی در این ترکیب‌ها با بهره گیری از حرکات تند و سریع قلم، فضایی دینامیک خلق کرده و عناصر آن را همچون لکه‌های شناور ابرکه حامل آخرین عناصر شبیه سازی است منتزع می‌سازد. او با نواختن مقام‌های متعدد به جمعیتی واحد که در درون خود گرد آورده است، فعلیت می‌بخشد.

زندگی و آثار بهمن بروجنی بیانگر موقعیت انسان امروز است که نمی‌خواهد وجود خود را در محدوده یک هویت معین حفظ کند و تذکر می‌دهد که هویت، مجموعه‌ای یکدست ازارزش‌های ثابت و مطمئن نیست. او در طی این سال‌ها مجموعه‌ای از ارزش‌ها را در درون خود تجربه می‌کند که برخی از آن‌ها به دوردست‌ها و تمدن‌های کهن تعلق دارند. نقاشی بروجنی نمودار فرهنگ مرکبی است که در تقابل با هویت یکدست (انحصارطلبی) قرارگرفته و به خلق جهانی می‌اندیشد که قابلیت وسعت تا حد رسیدن به هنر ناب را پیدا کند.

ایرج اسکندری

"دیروز، امروز" محسن وزیری مقدم در گالری طراحان آزاد

۲۵ اثری که از محسن وزیری مقدم در گالری طراحان آزاد از روز گذشته به نمایش درآمده علیرغم اینکه دوره‌های مختلف کاری او یعنی از اوایل دهه شصت میلادی تا امروز را در بر می‌گیرند، مجوعه یکدستی از رویکرد انتزاعی او را در خلق آثار هنری ارائه می‌کند و روند فعالیت هنری او را طی این سال‌ها پیش روی بیننده می‌گذارد.

وزیری مقدم در هنر معاصر ایران با آثاری شناخته می‌شود که خلاقیت محض و منحصربفرد و از سوی دیگر بی‌پروایی و بی‌اعتنایی به اشکال هنر رسمی از شاخصه‌های اصلی آن‌ها محسوب می‌شود. تجربه‌گرایی و برخوردهای حسی و غریزی به علاوه برنامه‌ریزی و دقت زایدالوصفی که در ساختارهای‌گاه پیچیده به ویژه در مجسمه‌هایش دنبال می‌کرد آثارش را به ترکیبی دلنشین و استخوان‌دار از غریزه و تعقل در بیان هنری رهنمون کرده است.

وزیری مقدم اهل کشف کردن است؛ شاید نه به شیوه معناگرایانی که فلسفه و مفاهیم اشراقی را در هنر دنبال می‌کردند، اما پهنه کشف و شهود او در‌‌ همان عناصری خلاصه می‌شود که ذهن تیزبینش از میان امکانات و ظرفیت‌های موجود در طبیعت یا مصنوعات بشری به درستی برمی‌گزید و به کارکردی هنرمندانه وامی‌دارد.

دوره‌ای از فعالیت هنری وزیری مقدم که با عنوان نقاشی‌های شنی شناخته می‌شود، تاثیرش را در کلیت آثار به نمایش درآمده در این مجموعه هم به وضوح دیده می‌شود. او شیارهایی که در نقاشی‌های شنی با رد سرپنجه‌هایش بر شن‌های ساحل دریا می‌کشید در ادامه به سطح بوم‌های کارگاهش کشاند و به عنوان یکی از کارکردهای تکنیکی اصلی‌اش تثبیت کرد.

"مرز پرگهر" در گالری شکوه

"مرز پرگهر" عنوان این نمایشگاه است که بانوى جوان نقاش در کنار خلق آثارى قدرتمند در ستایش زن ایرانى با ضربه قلم هاى جسورانه، یک اثر از على پروین هنگام بازى فوتبال را روى بوم نقاشى آفرید که حسابى گل کرد و حتى على پروین را براى تماشاى آن به گالرى شکوه کشاند. این سومین نمایشگاه انفرادى آناهیتا درگاهی، همسر محمد پروین است که در آن ١۵ اثر با تکنیک هاى رنگ روغن و میکس اکریلیک بر روی بوم ارائه شده است.

علی پروین پس از بازدید از نمایشگاه عروسش، در مورد آثار وی گفت: "اولین بار است که به بازدید از نمایشگاه نقاشی می‌آیم، از دیدن نقاشی‌های عروسم بسیار لذت بردم."

او در مورد اثری که در گاهی از او به تصویر کشیده است، توضیح داد: "این اثر مربوط به بازی مقدماتی جام جهانی است که تیم ایران با شکست استرالیا به جام جهانی راه یافت. من از این بازی تنها عکس کوچکی در روزنامه به یادگار دارم، بسیار خوشحالم که نقاشی با این ابعاد بزرگ از این عکس کوچک می‌بینم. به نظرم نقاشی این صحنه از عکس آن خیلى بهتر شده است."

على پروین بیش از دو ساعت در گالرى شکوه ماند و با انبوه بازدیدکنندگان آثار عروسش در کنار تابلوى نقاشى‌اش عکس یادگارى گرفت.

آناهیتا درگاهى در حاشیه افتتاحیه نمایشگاهش در مورد آثار تازه‌اش گفت: "مجموعه آثار "مرز پر گهر" حاصل یکسال و نیم تلاش من است. در این مجموعه سعی داشته‌ام به آریایی بودن نسل ایرانی اشاره کنم. حضور زن در این آثار پررنگ است، زیرا زنان را بعنوان پاسبان این مرز و بوم در نظر گرفته‌ام و آن‌ها را با نمادهای مختلفی از ایران چون تخت جمشید بر روی بوم تصویر کردم. بعضی از آثار در این نمایشگاه نیز با سیاه مشق‌هایی از اشعار مولانا و حافظ همراه شده‌اند."

خط سوم در گالری ممیز

نمایشگاه گروهی نقاشی‌خط با عنوان "هفته سوم" روز گذشته ۱۶ آبان در نگارخانه "ممیز" افتتاح شد. در این نمایشگاه در مجموع 14 اثر در ابعاد مختلف و با تکنیک‌های مختلف در معرض نمایش و فروش قرار گرفته است.

عنایت‌الله نظری‌نوری، پیشکسوت نقاشی و نقاشی‌خط نیز در جریان بازدید از این نمایشگاه، گفت: من معتقدم این نمایشگاه، نمایشگاه محکمی است ولی کوچک است برای اینکه اصولا نقاشی‌خط به خاطر جذابیتی که دارد فضای وسیع‌تری می‌طلبد ولی به نظرم این نمایشگاه آثار خوبی دارد و استقبال مردم هم شاهد این امر است.

وی در ادامه با اشاره به نقش هنر در زندگی، اضافه کرد: این کارهای زیبا می‌تواند برای انسان دارو باشد، داروی معنوی نه این کپسول‌هایی که آدم می‌خورد و هزار بیماری دیگر هم می‌گیرد؛ به نظر من دولت که به هر ترتیب خیلی از اعضای آن اهل شعر و هنر هستند، باید دامنه هنر و بستر هنر را وسیع‌تر کند و اجازه بدهد مردم بیشتر با هنر زندگی کنند. بدون تردید هنر باعث تنفس تازه می‌شود. از زمان‌های خیلی دور حاکمان همیشه قدر هنرمندان را می‌دانستند و به هنر آنها می‌پرداختند زیرا هنر غذای روح است.

این پیشکسوت هنر در ادامه اظهار داشت: بسیاری از هنرمندان هستند که آثارشان می‌توانست در کنار این کارها حضور داشته باشد و حیف است که نیستند. نکته دیگر تیتری است که در این نمایشگاه دیده می‌شد یعنی بزرگان نقاشی‌خط؛ به نظر من خیلی افراد دیگر هستند که بزرگان این هنر محسوب می‌شوند ولی در اینجا شاید به دلیل همین کمی فضا، کارشان به چشم نمی‌خورد وگرنه برگزار کننده این نمایشگاه مطمئنا آنها را می‌شناخته و مطمئنا دلش می‌خواسته که این نمایشگاه را وسیع‌تر برگزار کند.

"داستان پیکان سفید" در گالری هما "داستان پیکان سفید"؛ عنوان مجموعه‌ای از نقاشی‌های حسین سلطانی است که از ۱۶ آبان در گالری هما به نمایش درآمده است. سلطانی در این مجموعه عنصری شهری را به عنوان نمودی از خاطره مشترک ایرانی برای واکاوی و کنکاش ذهنی‌اش در بازیابی مختصات تاریخی دستمایه قرار داده است. نقاشی‌های سلطانی در این نمایشگاه مبتنی بر خاطره نگاری تصویری و نوعی زیبایی‌شناسی است که عکس‌های خاطره نگارانه پیشنهاد می‌کنند.

ریخت‌شناسی این شیوه از تولید تصویر، مبنای چشم‌اندازهایی فارغ از میزانسن و چیدمان‌های حساب شده و شکوه‌مند است و تنها نمایشی از عریانی و صراحت را در قابی سهل‌انگارانه و ممتنع ارائه می‌دهد. هرچند که گاهی رویکرد و منش نقاشانه با دخالت و تزریق احساساتش سعی در بیانی دیگرگونه از واقعیت دارد، اما نتیجه کار در ‌‌‌نهایت تصویری است که واقعیت سلب و سخت به اثر تحمیل می‌کند. واقعیتی که اعتبارش را از ناخودآگاه جمعی میلیون‌ها انسان و یادآوری تلخ و شیرین‌های حیاتشان در گذر سالیان به دست می‌آورد.

این رویکرد منابع خود را در تصاویری خارج از ذهن هنرمند جستجو می‌کند. تصاویری بی‌پایان و قابل استناد که اگر به واقعه مشخص و معلومی نظر نداشته باشند، لااقل به جنسی از رویداد‌ها اشاره دارند که زندگی در بعد احساسی خود پیش پای همه آدمیان می‌گذارد. حافظه‌ای سرریز و نامحدود که از قید زمان و مکان خلاصی یافته است.. چشم اندازی که "وجود" و "موجود" را در کالبدی واحد گردهم می‌آورد و تصاویرش را به عنوان تنها اسنادی که بودن ما را گواهی می‌کنند، به رخ می‌کشد.

"اما همه چیز هنوز شکننده است" در گالری سیحون

مسخ‌شدگی انسان یکی از دستمایه‌های اصلی هنر معاصر بوده و هست. مریم کوهستانی در مجسمه‌های سرامیکی‌اش از این دریچه به انسان نگاه می‌کند. موقعیتی که آدم‌های کوهستانی در آن قرار دارند به نظر چیزی بیشتر از یک دگردیسی محض است. آن‌ها بیشتر از اینکه از موجودی به دیگری استحاله پیدا کرده باشند، به مظاهر و تعلقاتی مجهز شده‌اند که ماهیت انسان معاصر را تاحد زیادی تشکیل می‌دهند. الگوهای زیبایی‌شناسی، استانداردهای رفتاری و البته فانتزی‌های بی‌حد و مرز که مناسبات امروز را شکل می‌دهند از او تصویری ساخته‌اند که در این مجسمه‌ها با آن روبرو هستیم. به نظر می‌رسد آدم‌های او به دنبال کشف دوباره خود در موقعیت تازه‌ای هستند که در آن قرار گرفته‌اند.

هنرمند در مجموعه "اما همه چیز هنوز شکننده است" محدوده کوچکی را برای تصویر کردن آنچه در ذهن دارد برمی‌گزیند و با کنکاش در گوشه گوشه این محدوده زوایای پنهان آن را جستجو می‌کند. جهان انسانی، انسان را ترک می‌گوید و انسان خویشتن و جهانش را. چنین است که تنهایی رخ می‌دهد و انسان در رخوت و سکوتی رنگین در گذران حیات می‌ماند.

بازیگران مجموعه "اما همه چیز هنوز شکننده است" دارای وجه‌های مختلف هستند که موضوعات کالبدی را هدف قرار می‌دهد و بر نقش خاطرات جمعی و ایجاد حس مکان مبتنی است. ویژگی‌های رفتاری بازیگران و روابط انسان و محیط و تاثیر آن‌ها بریکدیگر هم در این مجموعه اهمیت دارد. نقش خاطرات و تصاویر ذهنی برهویت بخشی به مکان‌ها و رسیدن به فهم چگونگی تاثیر خاطرات جمعی برایجاد حس مکان به فضاهایی با هویت ویژه منجر می‌شود که دربردارنده مفاهیم و کارکردهایی جهانشمول نیز هست.

انتهای پیام/