سرویس تئاتر هنرآنلاین: در دومین ماه فصل پاییز بیش از 24 بازیگر، کارگردان، نمایشنامه‌نویس و پژوهشگر شناخته شده و مطرح تئاتر متولد شده‌اند. در این ماه همچنین جامعه تئاتری کشور یکی از بزرگان و چهره‌های تاثیرگذار خود را از دست داد.

مرتضی احمدی، محمود استادمحمد، گلاب آدینه، فاطمه معتمدآریا، تاجبخش فنائیان، مهری‌مهری‌نیا، منصور خلج، مانده طهماسبی، آرش دادگر و... از جمله هنرمندان شناخته شده تئاتر هستند که در آبان ماه به دنیا آمده و هر یک در ارتقاء سطح تئاتر کشور جایگاه خاصی برای خود دارند. همچنین در 8 آبان‌ماه سال 1384 مصطفی اسکویی بنیانگذار تئاتر آناهیتا (بر اساس سیستم استانیس‌لافسکی)، کارگردان، بازیگر، پژوهشگر و استاد دانشگاه چشم از جهان فرو بست.

مصطفی اسکوئی؛ از شاگردیِ نوشین تا تاسیس تئاتر آناهیتا

مصطفی اسکویی متولد 1302 در محله سنگلج تهران، از شاگردان عبدالحسین نوشین، فارغ‌التحصیل دکترای علوم هنر و زیباشناسی از مرکز هنرهای نمایشی مسکو، پس از شش سال اقامت در مسکو و اتمام رشته کارگردانی در انستیتوی دولتی هنرهای تئاتری مسکو، زیر نظر پروفسور یوری زاوداسکی، که از شاگردان استانیسلاوسکی بود، در اواخر سال 1335 با همسرش شوروی را به مقصد سوئیس و آلمان فدرال ترک کرد و بعد از یک سال توقف در این دو کشور به ایران بازگشت و محل سینمای متروکه‌ای را در تپه‌های یوسف‌آباد اجاره و تئاتر آناهیتا را که امروز به سینما تئاتر گلریز مشهور است، در آنجا بنا کرد.

نشریة پ‍ُست تهران سینمایی در این‌باره می‌نویسد: "گردانندگان تئاتر آناهیتا برای ترویج هنر تئاتر، یک کلاس هنرپیشگی تأسیس کرده‌اند و تصمیم دارند نوجوانان علاقه‌مند و با استعداد را پرورش دهند. این اقدام گردانندگان تئاتر آناهیتا قابل ستایش است. به‌ ‌خصوص اینکه یک کلاس کنکور هم تشکیل داده‌اند. به طوری که اطلاع حاصل شد نام‌نویسی شده و تا آخر اردیبهشت‌ماه ادامه دارد. از این شرکت‌کنندگان فقط پنجاه نفر انتخاب می‌شوند و دوره کنکور این کلاس را که سه ماه می‌باشد، خواهند دید. سپس از بین این پنجاه نفر، بیست نفر برگزیده می‌شوند که دوره اصلی کلاس تئاتر را خواهند دید. دروس این کلاس توسط مصطفی اسکویی و بانو مهین اسکویی تدریس خواهد شد."

گروه آناهیتا روز 25 اسفندماه سال 1337 شمسی با اجرای نمایش "اتللو" اثر مشهور شکسپیر به کارگردانی مصطفی اسکویی و بازی افرادی همچون؛ آزرم کیکاووسی، پرویز بهرام، مهین اسکویی، امیر امجدی، جعفر والی، مصطفی اسکویی، عبدالله بوتیمار، سیروس ابراهیم‌زاده، منصور جوهری، حسین کسبیان، ماهرخ جزنی، مصطفی عالمیان، منوچهر فروهید، ادوار بالاسانیان، بیژن محتشم و... به طور رسمی کار خود را آغاز کرد.

اجرای "اتللو" در آن زمان آنقدر موفق بود که 158 شب اجرا شد و شهرداری وقت مجبور شد برای رساندن مردم به تپه‌های یوسف‌آباد، اتوبوس‌های ویژه‌ای را در میادین اصلی شهر برای دوستداران تئاتر آناهیتا تدارک ببیند.

بیژن مفید، نمایشنامه‌نویس، بازیگر و کارگردان، دربار این نمایش می‌نویسد: "اسکویی‌ها برای آغاز کار خود مسئله هنرپیشه را به بهترین شکل حل کردند. کسانی که دستشان در کار است به خوبی می‌دانستند که پیدا کردن یک عده جوان م‍ُستعد و علاقه‌مند تا چه حد‌ دشوار است، اما اسکویی پس از جست و جوی زیاد توانست عده دلخواهش را از میان صدها داوطلب انتخاب کند. وی با یک روش اصولی و سبک مشخصی که آموخته بود به تربیت هنرپیشگانش پرداخت و نمایشنامه اتللو نشان می‌دهد که تا چه حد‌ در کارش موفق شده است."

"35 سال تئاتر مبارزه"، "تئاتر علمی- سیستم استانیس‌لافسکی"، "تئاتر جدید ایران"، "پژوهشی در تاریخ تئاتر ایران" و "سیری در تاریخ تئاتر ایران" از آثار مکتوب دکتر مصطفی اسکویی هستند.

اسکویی در کتاب "سیری در تاریخ تئاتر ایران" طی سه بخش تاریخ نمایش و تئاتر در ایران را از دوران باستان تا سال 1358 بررسی کرده است. بخش اول تحت عنوان "دوران باستان" حاوی مطالبی درباره "پیدایش تمدن در سرزمین ایران"، "جشن‌های آیینی و مذهبی"، "شبیه سازی"، "اماکن نمایشی" و "لباس" و "موسیقی" در فرهنگ و تمدن ایرانی است. بخش دوم تحت عنوان "سده‌های میانه"، عمدتا به جنبه‌های مختلف تعزیه مربوط می‌شود و بخش سوم تحت عنوان "دوران معاصر" که بخش اصلی کتاب را تشکیل می‌دهد، حاوی مباحثی همچون "پیدایش زمینه‌های سیاسی ادبی و پیشتازان"، "سانسور، تقلید و هنرمندان ارمنی"، "نخستین هنرستان هنرپیشگی و تئاتر تجربه‌ای" و "دگرگونی هنر تئاتر" است.

مصطفی اسکویی که در مراسم تشییع جنازه‌اش عزت‌الله انتظامی از او با عنوان پروفسور مصطفی اسکویی یاد کرد، پس از تحمل چندین ماه بیماری پارکینسون، در 8 آبان ماه 1384 در بیمارستان شهدا تجریش چشم از جهان فروبست.

هنرمندانی همچون؛ ولی شیراندامی، مهین شهابی، اکبر رادی، مهدی فتحی، رسول نجفیان، بیژن محتشم، سیروس ابراهیم‌زاده، هادی مرزبان، کاظم هژیرآزاد، حسین پناهی، بیوک میرزایی، حسن مهمانی، جعفر والی، فرهاد تجویدی، احمد دامود، پرویز بهرام، بیژن محتشم، محمود دولت‌آبادی، فریدون پارسانژاد، مصطفی عالمیان، سعید امیرسلیمانی، فاطمه طاهری، غلامرضا بنفشه‌خواه، رضا بنفشه‌خواه و... از جمله شاگردان و پرورش یافتگان مکتب هنری تئاتر آناهیتا هستند که می‌توان از آنها نام برد.

محمود استادمحمد؛ از شهر قصه تا عکس خانوادگی

محمود استادمحمد نمایشنامه‌نویس، کارگردان و بازیگر شناخته شده تئاتر، در سومین روز مردادماه سال 92 به دلیل ابتلا به سرطان کبد چشم از جهان فروبست.

زنده‌یاد استادمحمد 3 آبان ماه 1329 در محله دروازه دولاب تهران به دنیا آمد. او فعالیت نمایشی خود را در نوجوانی پس از آشنایی با استادش محمد آستیم و سپس نصرت رحمانی و عباس نعلبندیان و با بازی در نمایش‌های بیژن مفید و عضویت در آتیله تئاتر آغاز کرد و در سال ۱۳۴۷ با بازی در نمایش "شهر قصه" (در نقش خر) به شهرت رسید. او همچنین در سال ۱۳۴۸ در نمایش "نظارت عالیه" به کارگردانی ایرج انور به ایفای نقش پرداخت.

استادمحمد پس از انحلال آتلیه تئاتر در سال ۱۳۵۰ به بندرعباس سفر کرد و در آنجا گروه نمایشی "پتوروک" را تشکیل داد و پس از بازگشت به تهران و نگارش نمایشنامه‌های متعدد، در سال ۱۳۶۴ به کانادا مهاجرت کرد. او در سال ۱۳۷۷ دوباره به ایران بازگشت و فعالیت‌های هنری خود را از سر گرفت.

نمایشنامه‌های "آسید کاظم"، "رسم زمانه"، "دقیانوس امپراتور شهر اقیانوس"، "سیری محتوم"، "چهل پله تا مرگ"، "شب بیست و یکم"، "قصص القصر"، "آنها مأمور اعدام خود هستند"، "خونیان و خوزیان"، "گل یاس"، "خانه سالمندان"، "هم عکس"، "آخرین بازی"، "دیوان تئاتر ال"، "سپنج رنج و شکنج" و "عکس خانوادگی" از جمله مهم ترین آثار زنده یاد استادمحمد هستند.

دیگر هنرمندان آبان ماهی‌ تئاتر

گلاب آدینه بازیگر 1332، مرتضی احمدی بازیگر 1303، علی سلیمانی سرنسری بازیگر 1350، تاجبخش فنائیان کارگردان 1329، حجت‌اللهسبزی نمایشنامه‌نویس و کارگردان 1338، سعید شاهپوری نمایشنامه‌نویس و کارگردان 1340، محمد رمضانی نمایشنامه‌نویس و کارگردان 1343، فرهاد رحمان‌زاده بازیگر 1345، منصور حمیدی کارگردان 1328، محمد ابراهیمیان نمایشنامه‌نویس 1325، منصور خلج مترجم، پژوهشگر، کارگردان و بازیگر 1329، منوچهر اکبرلو پژوهشگر، منتقد و نویسنده 1341، مهری مهری‌نیا بازیگر (1305-1387)، غلامحسین دریانورد نمایشنامه نویس 1342، بهرام ابراهیمی بازیگر 1334، مهدی فروغ مترجم و کارگردان (1290- 1387)، سیدحسین فدایی حسین نمایشنامه‌نویس و پژوهشگر 1345، سپیده نظری‌پور کارگردان و بازیگر 1350، محمدرضا کوهستانی نمایشنامه‌نویس و کارگردان 1359، آرش دادگر کارگردان و نویسنده 1352، فاطمه معتمدآریا بازیگر 1340، شهرام نوشیر نمایشنامه‌نویس و کارگردان 1346 و مائده طهماسبی بازیگر 1336، از دیگر هنرمندان تئاتری متولد آبان‌ماه هستند.

انتهای پیام/