سرویس تئاتر هنرآنلاین: اگر این قول بزرگان استتیک شناس را باور داشته باشیم که هنر، انعکاس واقعیت، در تصاویر و اوصاف هنری است، پس نمی توانیم اذعان نکنیم که " آرتورمیلر" نویسنده ی معاصر آمریکا، در نمایش " نوعی داستان عاشقانه " توانسته رک و پوست کنده، بخشی از واقعیتهای خشن جامعه آمریکای زمان خودش، و مناسبات حاکم برنهاد هایی چون پلیس، دادگستری، و ارگانهای دیگر را برملا کرده و انسان هایی که لای چرخدندههای آنان گرفتار و خرد میشوند را در قالب نمایشی استعاری و هنری نشان داده و به چالش بکشد.
گروه اجرایی این نمایش به کارگردانی مسعود تاروردی و دو بازیگر آن نسیم افشارپور و خود تاروردی، این قصهی به اصطلاح عاشقانه را به شایستگی و زیبایی در سالن خسرو شکیبایی این سالن کوچک پنجاه صندلی و صمیمی آموزشگاه سه نقطه هر شب جان میبخشند. نسیم افشارپور با درک موقعیتهای روانی یک بیمار اسکیزوفرنیک، اما به شدت خود دار، مقاوم و عاصی از اسارت خود، پیچیدهگیهای روحی و روانی شخصیت این زن گرفتار را به خوبی انعکاس میدهد. و به اتکای بده بستانهای به موقع و مناسب به اتفاق تاروردی، جلوه ای از قربانیانی را نشان میدهند که سرمایه داری آمریکا، با دستور کار "بکش تا زنده بمانی" در پس پوشش زر و زیور خیال انگیزش، هر روز به مسلخ میبرند.
چرا به اصطلاح عاشقانه؟ زیرا در پایان محتوم این قصه ، به معنی استعاری و طنز تلخ نهفته در انتخاب این عنوان بندی پی میبریم. میلر عشقهای امروزی را به سخره گرفته و میگوید روزگاری است که دیگر از پاکی عشق عشاقی چون رومئو و ژولیت، لیلی و مجنون ، شیرین و فرهاد، خبری نیست. حدود هشتصد سال پیش، مولانا تفسیری از این مضمون را در یک بیتی موجز چنین بیان کرد:
عشقهایی کز پی رنگی بود//عشق نبود عاقبت ننگی بود
و میلر میگوید عشقهای امروزی به ننگ آلوده است. بعید نیست که وی این نمایش را تحت تاثیر زندگی کوتاهی که با همسر روان پریش اش " مرلین مونرو" داشته که منجر به جدایی شان شده نوشته باشد.
میلر این بار به سراغ مناسبات پیچیده روانی دو سر خورده اجتماع آمریکایی رفته است. یک زن روسپی و یک مرد کارآگاه خصوصی بین آنها نوعی ارتباط و احساس غیر متعارف وجود دارد. زن بیمار اسکیزوفرنی است و شوهر پا اندازی نیز دارد. کارآگاه هم زن دارد ولی از زندگی اش راضی نیست. قبلا پلیس معتاد به الکلی بوده که به تازگی ترک کرده ولی هنوز زخم الکل در روح و روانش ترمیم نیافته است. او به خاطر تحقیرها و تبعیضها ی محیط کارش استعفا داده و کارآگاه خصوصی شده است اما در این شغل هم ناموفق است و از سوی دشمنانش در دادگستری و پلیس تهدید به لغو امتیاز شده؛ بنابراین نیاز دارد که آخرین پرونده را به سرانجامی موفق برساند. زن از پرونده سازی ای که باعث شده موکل کارآگاه محکوم به اعدام شود آگاه است و مدارکی دال بر بیگناهی او در اختیار دارد اما از سوی رقبا تهدید شده که اگر آنها را برملا کند، خود و معشوقش (کارآگاه) را خواهند کشت. چه بسا همین ترس، باعث ازدیاد توهم و تشدید بیماری اش شده است. اگر مرد موفق شود مدارک بی گناهی موکل اش را از زن بگیرد و به دادگاه ارائه دهد، سر رقبای شغلی اش را به سنگ کوفته و موکل بی گناه اش را نجات داده و پول خوبی هم گیرش خواهد آمد.
امشب مرد اصرار میکند که زن مدارک را به او بدهد. اما زن که مطمئن است با دادن مدارک به مرد، و افشای حقایق، زور مرد به غولهای درگیر این پرونده در اداره پلیس و دادگستری نخواهد رسید و زندگی و شغلش را از دست خواهد داد، از دادن مدارک خود داری میکند. امشب که زن احساس تنهایی مفرطی دارد، چند بار هم حمله ی عصبی به او دست میدهد. مرد با اصرار موفق میشود حقیقت را به طور شفاهی از زبان زن بیرون بکشد و برای اولین بار زن اقرار میکند که با رقبای مرد همدست بوده وبا آنها هم نرد عشق باخته است. مرد هرچه تلاش میکند، نمی تواند مدارک را از زن بگیرد. در همین کش و قوسهای اصرار و درخواست و امتناع است که زنگ تلفن به صدا در میآید. زن گوشی را با تردید و ترس از تعقیب پلیس و رقبا بر میدارد. ولی آن سوی تلفن یک مشتری است. زن یادش میافتد که با یک مشتری قرار داشته ولی فراموش کرده است و بی اعتنا به تاثیر این تلفن در مرد، از وی میخواهد که او را با اتومبیل ش سر قرار برساند. مرد از این همه بی شرمی در یک لحظه ی بحران یاس و حرمان، با اسلحه ی کمری اش، به زندگی زن و سپس خودش، پایان میدهد.
اما میلر، در پایان نمایشنامه اش پیشنهاد میکند که مرد منتظر میماند تا زن لباسش را عوض کند و او را سر قرارش برساند وقتی لباس پوشیدن زن تمام میشود، هر دو از در بیرون میروند و نمایش تمام میشود.
اما تاروردی این پایان را دوست نداشته، میخواهد با بوم و رنگهای امروزی نقاشی کند. بهتر دیده که هر دو را به این طریق بکشد. شاید این تغییر، طنز تلخی که در داستان میلر هست، به عاشقانهای همچون "رومئو و ژولیت"، "لیلی و مجنون" و... که آنان نیز به هم نمیرسند و میمیرند نزدیکتر کند.
فضا، اتاق خوابی ساده، در یک آپارتمان مشرف به خیابان است. همه اشیاء متعلق به زنی بیمار، به ویژه لباسهای زیر و روی خاص ش به زمین ریخته شده و پخش و پلاست و مانند درون صاحبش به هم ریخته است و سر جای خودش نیست. داستان را از آن جا میبینیم که بیماری به زن حمله ور شده و او را در ماتمی سنگین فرو برده و انتظار مرد مورد علاقه اش را میکشد تا او را از تنهایی وحشتزایش بیرون بیاورد.
ترنم بارش مدام باران، تا انتهای حادثه به صورت پس زمینه صوتی جریان دارد و صدای گاه گاه رعد و برق، تلاطم روحی حاکم بر فضای درونی آدمها و خانه را به خوبی انتقال میدهد.
زمان نیمههای یک شب زمستانی است. با آمدن مرد، چراغ برق روشن میشود تو گویی که برقی در روح روان زن مشتعل میگردد و کمی از دلهره اش را کاهش میدهد.
نمایش زبان ساده و بیپیرایه امروزی دارد؛ گاه نوای موسیقی حال و هوای درونی زن و مرد را منعکس میکند و گاه در حملههای بیماری حجم عظیمی از صداهای مغشوش و در هم و برهم را میشنویم که همچون پتک در مغز زن کوبیده میشود و جور نور بیرمق فضای پیشنهاد شده را میکشد.
همه تغییرات روحی و حادثهی اصلی در یک ساعت و اندی رخ میدهد و به انتهای دردناک مرگ هر دو میانجامد.
نمایش جهان بیترحم قدرتهای پنهان و آشکاری را نشان میدهد که ورای قوانین مشعشع ظاهری حاکم، عمل کرده و سرنوشت آدمها را بر اساس منافعشان تعیین میکنند. و قانون و مجریان آن را چشم و گوش شنوایی برای احقاق حقوق فرد در جامعه نیست.
انتهای پیام/
منبع: www.kazemhajirazad.net