سرویس تجسمی هنرآنلاین: مسعود نادر که نزدیک به ۳۰ سال است در زمینه مجموعهداری و نمایشگاهگردان (curator) آثار تجسمی در آمریکا فعالیت دارد، نمایشی از 27 هنرمند معاصر ایرانی را با عنوان "انعکاس پرتره و هویت در آثار هنرمندان جوان ایرانی" تدارک دیده که چهارشنبه 26 شهریور (17 سپتامبر) در "روگ گالری" نیویورک افتتاح می شود.
معرفی هنر معاصر ایران بخشی از فعالیت های عمده مسعود نادر است و ارتباطش با موزه ها و مراکز معتبر هنری جهان موجب شده تا در این سال ها آثار تعدادی از هنرمندان ایرانی نیز به این موزه ها راه پیدا کند. نادر که در آمریکا سکونت دارد رفت و آمدهای متناوبی هم به ایران دارد و از نزدیک آثار هنرمندان ایرانی را رصد و دنبال می کند. در تازه ترین سفر او به ایران فرصتی برای گفتوگو با او فراهم شد که متن آن را در ادامه می خوانید.
آقای نادر برای آنکه خوانندگان ما با شما و فعالیتتان در زمینه هنرهای تجسمی بیشتر آشنا شوند. کمی درباره خودتان توضیح دهید.
من 25 سال است که در زمینه هنر فعال هستم و کارم را با هنر اسلامی آغاز کردم. اولین ارائه ام نمایشی معاصر بود که در سال 2000 به آثار صادق تیرافکن اختصاص دادم. پس از آن نمایشی از آثار مجتبی تاجیک و رامتین زاد در آمریکا و دوبی را برنامه ریزی کردم. مسئله اینجا است که هر کیوریتور یا گالری دار با تشخیص و نگاه خودش آرتیست ها را انتخاب می کند اما به نظر من گفت و گو و دیالوگ بین هنرمندان و گالری دارها در ایران خیلی کم است.
پس شما لزوما بر اساس رزومه هنرمندان کار نمیکنید؟
من بر اساس حسی که دارم و آنچه به چشمم میآید با هنرمندان کار میکنم. اگر کار هنرمندی ظرفیت خاصی داشته باشد تلاش میکنم او را در مسیر درست قرار دهم.
گفتید که فعالیتتان با هنر ایرانی آغاز کردهاید، به نظر میرسد که هنوز این هویت ایرانی برای شما دارای اهمیت است و میکوشید تصویر دقیقی از هنر امروز ایران را ارائه کنید.
من اکنون بیشتر با هنرمندان جوان ایرانی کار میکنم و تمرکزم در حال حاضر روی 32 دو هنرمندی است که آثار 27 نفر از آن ها در نمایشگاه پیش رو با مضمون پرتره ارائه می شود. آثار بعضی هنرمندان جوان حس خاصی به من میدهد و علاقه به همکاری را در من برمیانگیزند.
نمایشگاهی که قرار است به زودی برگزار کنید در چه زمینهای است و چه هنرمندانی در آن به ارائه آثار خود خواهند پرداخت؟
در این نمایشگاه 55 اثر از 27 هنرمند ایرانی به نمایش گذاشته شده است که فهرست آن با محسن احمدوند آغاز شده و با صادق تیرافکن به پایان میرسد. مضمون این نمایشگاه پرتره است و ما نام آن را "انعکاس پرتره و هویت در آثار هنرمندان جوان ایرانی" گذاشتیم. در این مجموعه 55 تایی مدیاهای مختلفی مانند نقاشی، عکس و مجسمه وجود دارد که از 27 شهریور برای دو هفته در گالری "روگ" نیویورک افتتاح خواهد شد. من با 33 هنرمند ایرانی در آمریکا کار میکنم و بخشی از فعالیتم معرفی هنرمندان به موزهها و مراکز مهم هنری است. در رابطه با هنرمندان جوان معاصر ایرانی برای مثال میتوانم از مرتضی پورحسینی و احمد مرشدلو نام ببرم که موزه بزرگ متروپولیتن به واسطه معرفی من آثاری از آن ها خریداری کرد. در بخشی دیگر از همکاری ام با موزه های مهم آمریکا نیز آثاری از هنرمندان مدرنیست ایرانی از جمله سهراب سپهری و فرامرز پیلارام توسط این مراکز هنری خریداری شده اند. من با همه هنرمندانی که با آن ها کار می کنم ارتباط نزدیک دارم و سعی میکنم در انتخاب مسیر کاری کمکشان کنم، به همن دلیل یکی از ایرادهایی که بر گالریهای ایرانی وارد میدانم همین نکته است که بیشتر آنها از هنرمندان خود به اندازه کافی حمایت نمیکنند. در همین نمایشگاه پیش رو من از قبل همه آثار را خریداری کرده ام و اصولا پیش از هر نمایش همین کار را می کنم و به این وسیله هنرمندان را حمایت می کنم و اعتماد بنفس به آن ها می دهم و این موضوع خیلی برایم اهمیت دارد.
در این نمایشگاه با خانم رویا حیدری که کلکسیونر بسیار فعالی است همکاری میکنم. به او چند موضوع پیشنهاد کردم و او پرتره را انتخاب کرد. او عقیده دارد که این نمایشگاه باعث میشود این هنرمندان شناخته شوند و جهان متوجه شود که دیدگاههای مختلف و زاویه دید هنرمندان ایرانی به دنیا چگونه است. در این نمایشگاه نیز وقتی شما کارها را میبینید متوجه میشوید که هر یک از این هنرمندان دیدگاه متفاوت و خاصی دارند و این مسئله هم برای من اهمیت زیادی دارد و اصولا با هنرمندی کار میکنم که احساسم با آثار او درگیر شود و برایم مهم است که یک هنرمند چه میگوید. هدف من از برگزاری این نمایشگاه این است که هنرمندان ایرانی در جهان بیشتر شناخته شوند. خبر نمایشگاه الان در همه نقاط جهان پخش شده است و بسیاری از هنرمندان ایرانی با من تماس گرفتهاند تا کارهایشان را ببینم. روش کار من به این صورت است که ابتدا از هنرمندان سی دی کارهایشان را می خواهم و در صورتی که کارهایشان به من حس مثبت بدهد به کارگاهشان می روم و کارهایشان را از نزدیک می بینم.
نسبت به رویدادهایی که اخیرا در معرفی هنر معاصر ایران اتفاق افتاده چه نظری دارید؟
اخیرا دو رویداد خیلی مهم در زمینه هنر ایران اتفاق افتاد. یکی از آنها نمایشگاه "In and Out" بود که چهار سال قبل در چلسی برگزار شد و اتفاق بسیار مهمی در زمینه نمایش آثار هنرمندان ایرانی بود. دومین اتفاق برگزاری نمایشگاه "Modern Iran " در نیویورک بود. در این نمایشگاه آثار هنرمندان مدرن ایران از دهه پنجاه تا 1978 به نمایش گذاشته شد. زمانی که آقای روحانی به آمریکا آمدند نیز از این نمایشگاه بازدید و از فعالیت هنرمندان ایرانی در خارج از ایران ابراز خوشحالی کردند. نمایشگاه تازه ما در سالگرد "Modern Iran " برگزار میشود زیرا ما دوست داریم خاطره آن نمایشگاه را حفظ کنیم. در عین حال میخواهیم این پیام را نیز برسانیم که هنوز هنرمندان جوان ما به خوبی گذشتگان فعالیت می کنند. جالب است بدانید که بیشتر هنرمندان حاضر در این نمایشگاه پس از انقلاب به دنیا آمدهاند و ما دوست داریم این هنرمندان جوان را نیز به دنیا بشناسانیم.
مکان نمایشگاه را چطور انتخاب کردید؟
من معمولا در آپارتمانم کار میکنم و هر از گاهی مجموعهای را به عنوان نمایشگاه انتخاب کرده و برای نمایش آن یک گالری اجاره میکنم. برای این نمایشگاه به همراه خانم حیدری گالری Space" Rogue را انتخاب کردیم. البته نیویورک به شکل وحشتناکی گران است. ما برای گالری به مکانهای بسیاری مراجعه کردیم و از چند گالری هم بسیار خوشمان آمد اما به عنوان مثال روزی 10هزار دلار اجاره میخواستند. به همین دلیل با در نظر گرفتن بودجهای که داشتیم این گالری را در منطقه چلسی نیویورک انتخاب کردیم.
این چندمین نمایش هنرمندان ایرانی از سوی شما در خارج از ایران خواهد بود؟
تا امروز من سه نمایش برای صادق تیرافکن و دو نمایش برای مجتبی تاجیک برگزار کرده ام و مجموعه نمایشهایم در خصوص هنرمندان معاصر به 12 میرسد که در لندن، نیویورک، دوبی، قطر و میامی برپا شدهاند. من از اینکه با هنرمندان متعددی کار می کنم خوشحال هستم اما به هر حال توان مالی و زمانی من نیز محدودیتهایی دارد به همین دلیل هر سال به مجموعه هنرمندانی که با آنها کار میکنم یک یا دو نفر اضافه میشود. البته ذکر این نکته نیز مهم است که هدف من از همکاری با این هنرمندان تنها دغدغههای مالی نیست. من تلاش میکنم ابتدا جایگاه یک هنرمند را بالا ببرم تا علاقهمندان به هنر، کلکسیونرها و مراکز هنری مثل موزهها آن ها را بشناسند و این شناخت به مرور موفقیت مالی را نیز با خود به همراه دارد. نکته دیگر اینکه من با هنرمندم ارتباط فکری و حرفه ای دارم ، با آنها گفتوگو میکنم و به عنوان مدیر آنها را راهنمایی میکنم. باید با هنرمند دوست بود و با او گفتوگو کرد. دوست دارم با هنرمندم صادق و روراست باشم و معتقدم که این صداقت باعث پیشرفت هنرمند می شود.
به نظر می رسد پشت هر نمایشگاه تان مطالعه ای وجود دارد و برای انتخاب هنرمندان و آثار زمان زیادی صرف میکنید.
در خصوص نمایشگاه پرتره حدود یک سال طول کشید تا از کانسپت اولیه به روز نمایشگاه برسیم. با دیدن "ای کاتالوگ" صرفنظر از آثار، بیوگرافی و سی وی هر هنرمند ارائه شد و موضوع پرتره را انتخاب کردیم و توانستیم با ارائه این 55 اثر یک نوع هماهنگی بین هنرمندان به وجود بیاوریم.
نمایشگاههای بعدی شما نیز با همین هنرمندان خواهد بود؟
هر سال که به ایران میآیم هنرمندان جدید را میبینم. امسال هنوز فرصت نکردهام کارها را ببینم. این نمایشگاه حاصل یک سال کار من و خانم حیدری است و اگر موفق شویم تم جدیدی برای نمایشگاه بعدی انتخاب خواهیم کرد. من کار هنریام را با هنر اسلامی آغاز کردم و به کالیگرافی بسیار علاقهمند هستم. به همین دلیل دوست دارم نمایشگاه بعدی را با آثار هنرمندان جوانی ارائه کنم که در این زمینه کار میکنند. موضوع های متعددی وجود دارد که باید درست بررسی شوند تا بشود به نحو مطلوب و مناسبی ارائه شان داد.
در سالهای گذشته فعالیتهای برای معرفی هنرمندان ایرانی انجام شده است. ارزیابی شما در این مورد چیست و فکر میکنید هنرمندان ایرانی به این ترتیب چقدر شناخته شدهاند؟
هر قدمی که برداشته میشود مثبت است. اما چیزی که برای من مهم است شکل و کیفیت عرضه آثار هنرمندان است. به نظر من اگر این کار با دیدی حرفهای انجام شود کار، بسیار متفاوت ارائه می شود. من نمایشگاههای بسیاری در زندگی دیدهام، یکی از بهترین نمایشگاههایی که دیدم در برلن بود که ترکیبی از هنر قدیم دنیای اسلام و هنرمندان امروزی کشورهای مسلمان بود که شکل نمایش و عرضه آن بسیار تاثیرگذار بود.
هنر ایران، چه آیکونهایی باید داشته باشد تا در عرصه جهانی موفقتر باشد؟
هنرمندان ایرانی علیرغم اینکه آثارشان را در سبک ها و زمینه های مختلفی ارائه می دهند، یک هویت ایرانی در کارهایشان وجود دارد و این مسئله برای من مهم است.
در سالهای گذشته و پس از حراجیهای کریستیز و بونامز نوعی چرخه اقتصادی در هنر ایران شکل گرفته اما هنوز گویی در محدوده خاصی باقی مانده است. چگونه میتوان از این سطح بالاتر رفت؟
این حراجها در ابتدا بادکنکی از قیمتهای غیر واقعی را به وجود آورد و ناگهان توقع همه هنرمندان بالا رفت و همه خواستند که آثارشان با قیمتهای نجومی فروخته شود. این وضعیت خوشبختانه ناگهان سقوط کرد زیرا اصلا منطقی نبود و هم قیمتها و هم انتظارات هنرمندان به شکل کاذبی بالا رفته بود. به عنوان مثال من برای فروش کارهای صادق تیرافکن از 650 دلار آغاز کردم و قدم به قدم قیمت کارهایش را بالا بردم. من زمانی که با هنرمندان شروع میکنم با آنها در مورد قیمت نخست آثارشان بحث میکنم و به آنها میگویم که من در مدت دو سال رتبه شما را ارتقا خواهم داد و آنها هم میپذیرند. حراجیها بادکنکی بودند که از بین رفتند. البته برگزاری حراج ها در زمینه عرضه و شناخت آثار هنرمندان کشورهای مسلمان موثر بوده اما حراج یک لحظه است و نمیتواند دلیلی برای قوت همه آثار یک هنرمند باشد. برای من کار کردن با موزهها و معرفی هنرمندان به آنها بسیار مهمتر است.
شما با کدام موزهها بیشتر کار میکنید؟
من با بخش اسلامی موزههای دنیا در کشورهای بسیاری رابطه دارم؛ متروپولیتن نیویورک، لاکما لس آنجلس، موزه شیکاگو و موزه اسلامی قطر و... از جمله این مراکز هستند. رابطه ای که با این موزه ها دارم باعث شده است که بتوانم در زمینه هنر معاصر ایرانی نیز با آنها همکاری بیشتری داشته باشم و به جز آثار قدیمی ایرانی و اسلامی، همزمان هنر معاصر ایرانی را نیز به آنها ارائه بدهم.
انتهای پیام/