سرویس تئاتر هنرآنلاین: محمد رحمانیان نام اثرگذار و متفاوتی در تئاتر ایران در دو سه دهه اخیر است و ویژگیهای کاریاش متفاوت و ارزشمند است و هیچگاه در یک مضمون و ساختار مشابه خودش را محدود نمیکند. عرصه آزمایی رحمانیان به خوبی در اجراهایش حتی برای مخاطب عامتر هم قابل ارزیابی است. رحمانیان در مقطعی در اجراهایش به سراغ اقتباس ادبی از آثار بزرگانی مثل آنتوان چخوف (آواز قو) رفت و در مقطع دیگر از نوشتههای خود و سایر نویسندگان (خروس، پل و عشقه) استفاده کرد. در اوایل دهه هفتاد و درادامه دهه هشتاد گرایشش به سمت اجرای نمایش با رویکرد تاریخ مذهبی معطوف شد .عشقه در این حوزه تجربه متفاوت و نوگرایانه ای بود که نظر خیلی از مخاطبان را به خودش جلب کرد واین یکی دو ساله اخیر با استفاده از نمایش نامه مجلس ضربت خوانی نوشته بهرام بیضایی این رویکردش را گسترش داد. هر چند با اجرای ناتمام و توام با دلخوری روز حسین این رویکردش دچار چالش شد و جلای وطن کرد و خوشبختانه با سیاستگذاری مدیران جدید تئاتری فرصت حضور مجدد را در تئاتر ایران به دست آرود و در رویکرد جدیدش به سراغ فرم جدیدی از نمایش که تلفیقی از تئاتر و موسیقی و آوا است رفت و البته این ساختار که در تئاتر اروپا و آمریکا قدمت زیادی دارد و مورد توجه مخاطبان قرار میگیرد. در کشورمان هم اجراهای اخیرش با توفیق خوبی ازجانب مردم روبه روشد.
حدیث نفس
خیلی از بزرگان سینما و تئاتر درمقطعی از دوران کاریشان که عموما در سنین گذر از میانسالی است. حسن نوستالوژی ومروری برزندگی پیدا میکنند ومرورچیزهای محبوب زندگیشان در آثارشان برایشان فوق العاده جذاب و قابل توجه میشود. برای رحمانیان هم درنمایش ترانههای محلی هم دقیقا چنین اتفاقی رخ میدهد و این حسش به نحو بارزی قابل بازخوانی ودیده شدن است. انگاری آهنگساز میانسال نمایشش که سالها است جلای وطن کرده خود محمد رحمانیان است که مدتی درغربت زندگی کرد و اینطور که از نشانه ها برمی آید دوران چندان شیرین و دلپذیری برایش نبود . تلخی نگاه رحمانیان در شخصیت پردازی و فرجام کار آهنگسازهم کاملا قابل مشاهده است. آهنگساز با خرد ، دانا ، رک و حاضر جوابی (عینا خود رحمانیان) که برای تکمیل کارش یک سفرادیسه وار را به چهار گوشه ایران بزرگ آغاز میکند و حس مرگ خواهیش و مردن در خاک وطن نیز بروز و ظهور پیدا میکند. اتفاقی که در فیلم یک بوس کوچولو ی بهمن فرمان آرا رخ داد و نویسنده فرتوت جلای وطن کرده برای مردن در خاک وطن به ایران آمد . انگاری هنرمند جماعت زبان مشترکی دارند و برایشان مردن در غربت سخت و دشوار است . هرچند عده ای مثل ساعدی و هدایت این مجال را نیافتند و در غربت مردند. جایی در نمایش به گمانم بخش ابتدایی اهنگساز جوان میگوید در این سفر باید خیلی چیزها را یاد بگیرد و خیلی از ارزشهای رنگ باخته را دوباره مرور و بازشناسی کند .نکته حائزاهمیت دیگر حضور راوی گونه و یا دانای کل آهنگساز است که حضور سینوس واری در فضای نمایش دارد و در برخی از بخشهای نمایش یکی از ارکان نمایشی و ارتباط با شخصیت نمایش محسوب میشود و دربخش هایی مثل بخش موسیقی بختیاری وفیلم درمسیر تند باد حضورش کم رنگ وبه حداقل میرسد. حضور تبلت آهنگساز که تصاویر درون آن در پرده سفید در معرض دید مخاطب قرار میگیرد نگاه سینمایی رحمانیان را نشان میدهد که چه دید وسیع وجامعی دارد البته از ماهیت تئاتری در نمایشش غافل نیست و در فرازهای مختلف درست عین نمایشهای کلاسیک برادوی که هر بازیگری که دیالوگ دارد نور مدوری روی او تابانده میشود ازاین حربه نور پردازی استفاده میکند که اصالتهای تئاتری نمایشش حفظ شود و چه نیکو تلفیقی از تئاتر، آواز وموسیقی و صحنههای سینمایی پیش روی مخاطب در سالن اصلی تئاتر شهر قرار میدهد.
خاطره بازی
رحمانیان در نمایشش به صورت مطبوع و هیجان انگیزی درست عین یک جوان مشتاق سینما میرود به سراغ خاطره بازی با فیلمهای محبوب تاریخ سینمای ایران. البته با تلفیقشان با آواهای مناطق مختلف ایرانی ودر نمایشاش از موسیقی متن 9 فیلم محبوب و مانای تاریخ سینمای ایران استفاده میکند. فیلم هایی نظیر: درمسیر تندباد، بدوک، قصه ناتمام، بمانی، ناخداخورشید، داش آکل، شیرسنگی، مادیان و اتوبوس از فیلمهایی هستند که موسیقی آنها در این نمایش استفاده شده است وچه زیبا وهنرمندانه به سراغ شخصیت هایی از این فیلمهای محبوب تاریخ سینمای ایران میرود که همگی آدمهای بومی منطقه فیلمبرداری فیلم هستند نقش دست چندمی در فیلمها دارند وحتی نوعی نگاه نقادانه ای دارد که گروههای تولید این نوع از فیلم درجهت استفاده ابزاری از این آدمها در جهت تسهیل در تولید فیملشان چه کارهایی نمی کنند وچه زیبا برایشان داستان سازی هم انجام میدهد. آدمهایی که هر کدامشان و هزار و یک آرزوی فرو خفته دارند که شاید به سرانجامش نرسند. یکی در عشق شکست میخورد و دیگری درزندگی و روابط اجتماعی وقس علی الهذا.
حضور هوشمندانه شعر و موسیقی
در نمایش "ترانههای محلی" به نامهای اثرگذار شعر و موسیقی مثل عبدالجبار کاکایی، مسعود کلانتری وزند وکیل ودیگران انجام میدهد و درعین حال نوازندگان (به خصوص نوازنده چیره دست ساکسیفون که حضورمحصور کننده ای در زیربنایی موسیقی بخشی از موسیقیهای نمایش دارد) و همینطور خوانندگان جوان و خوش صدایی که برخیهایشان مثل خواننده زن ایلامی با وسعت صدا وصدای خاصش غافلگیر کننده است درخشش ویژه ای دارند .هرچند یکی ازخوانندگان مرد نمایش که در بیشتر بخشهای نمایش میخواند آشکار از صدای علیرضا قربانی خواننده معروف تقلید میکند و هماهنگی این گروه بزرگ خواننده، نوازنده و بازیگر واقعا کار دشوار و بزرگی است که رحمانیان به خوبی از پسش برمی آید ومخاطب دربخش موسیقیایی به تدریج با ملودیهای ساده روبه رو که بتدریج این ملودیها گسترش پیدا میکنند.
بازی ها
همیشه بازی یکی از ارکان موفقعیت نمایشهای رحمانیان بخش بازیگریش بوده است. علی عمرانی، مهتاب نصیرپور و حبیب رضایی از ارکان بازیگری بیشتر نمایشهای رحمانیان در گذشته بودهاند. در نمایش "ترانههای محلی" هم علی عمرانی مثل همیشه خوب است و علی سرابی با دو بازی متفاوت در دو نقش، یکی دلال سیاهی لشکر که آذری است و دیگری خواننده بلوچ مجالس عروسی در چشمان تماشاگران نمایش خودنمایی و طنازی میکند.
تشکر از رحمانیان
دین نمایش "ترانههای محلی" در شبهای گرم وخفقان آور تابستان 93 یک تجربه مطبوع، لذت بخش و محصور کننده است و خیلی از مخاطبان با شنیدن آهنگهای محبوبشان از قبیل دختر شیرازی و غیره وارد فضای دوران جوانی و یا رومانتیک بازیشان در آن سالها میافتند و میتوانند پیاده و یا سواره تا رسیدن به خانه دوباره این خاطرات عزیز و زیبا را مرور کنند. برای زنده کردن این خاطرات و برپایی ضیافت فاخر نور، شعر، موسیقی، آواز و تئاتر باید از رحمانیان تشکر کرد.
انتهای پیام