سرویس تئاتر هنرآنلاین: فرهاد تجویدی هنرمند تئاتر و تلویزیون که چند سالی است بیشتر زمان خود را صرف آموزش بازیگری و برگزاری کارگاههای تخصصی کرده، از 16 شهریور جدیدترین اثر نمایشی خود با عنوان "من..." را در مقام کارگردان، به همراه گروهی از شاگردانش در تماشاخانه محراب روی صحنه میبرد.
تجویدی که در مقام بازیگر، نقشآفرینی در چندین تئاتر صحنهای و همکاری با اکبر زنجانپور، فرهاد آئیش، جمشید جهانزاده و...، بازی در چندین تلهتئاتر، سریال، فیلم و مجموعه تلویزیونی را در کارنامه خود دارد، پیش از این نمایشهای موفقی همچون؛ "عروس پستی دو قبضه"، "بوق"، "امیال سرکوفته"، "حوالی تئاتر شهر"، "مردی که دریا شد" و "پینوکیو دروغ بگو" را در مقام کارگردان روی صحنه برده است.
این کارگردان و بازیگر شناخته شده تئاتر در حالی از روز یکشنبه 16 شهریورماه جاری نمایش "من..." را به عنوان نمایش برگزیده دومین جشنواره تئاتر شهر، در سالن اصلی تماشاخانه محراب رو صحنه میبرد که قرار است نمایش "تو" را نیز پس از برگزاری کارگاه "بازیگر و دغدغهها" در سومین جشنواره تئاتر شهر با هنرجویان حاضر در این کارگاه با محوریت مسائل و مشکلات اجتماعی همچون آلودگیهای اجتماعی، از هم پاشیدگی خانوادهها و مهاجرت اجرا کند.
این هنرمند درباره علت انتخاب تماشاخانه محراب برای اجرای نمایش "من..." و روند شکلگیری این نمایش با همکاری بازیگران جوان، به خبرنگار هنرآنلاین، گفت: برای اجرای نمایش "من..." با سالنهای زیادی صحبت کردم که اما کارشناسان محترم آنها گفتند که گروه حرفهای نیست، فروشی نخواهد داشت، بازیگر مطرح و سوپر استار ندارد، هزینه سالنها دریافت میگردد که من گفتم به جز سوپراستار و بازیگر مطرح، تمام هزینههای شروط را دو برابر پرداخت میکنم، اما فقط این شرط را گذاشتم که اگر نمایش بیشتر از 30 شب فروش داشت نباید قرارداد را فسخ و نمایش را بردارید که شرط مرا رد کردند و گفتند این کار در صورتی انجام میشود که ستارهای در نمایش همچون شهاب حسینی ها و... بازی داشته باشد. در حالیکه بازیگران این نمایش علاقهمندانی هستند که یا در ابتدای کار هستند یا از آموزشگاهها سرخورده شده و به من روی آوردند. با این حال من همین جا میگویم که بدون حضور هیچ ستارهای، اگر کسی از نمایش "من..." بدش آمده، من تئاتر را میبوسم و کنار میگذارم. بگذریم از اینکه انگار تئاتر ما را بوسیده و کنار گذاشته است.
او همچنین با بیان اینکه؛ برای من کارگردانی با چهرهها و سوپر استارهایی که مردم به دیدن آنها میآیند و نه برای دیدن هنر سخت است، تصریح کرد: امروزه بعضی از بازیگران ما چون در طول سال با کارگردانان به اصطلاح سرشناس مداوم کار میکنند و در نتیجه یک تعامل و شناخت دوسویه حاصل میشود بعد از مدتی خود را در جایگاهی میبینند که داوران خود را نیز نقد کنند و مانیفست صادر میکنند. در حالیکه باید به آنها گفت که این جامعه است که بعد از مدتی به شما ثابت میکند که خریدار هنری که عرضه کردهاید هست یا خیر. این درست که بازیگر دغدغه دیده شدن دارد، این تعریف همان خاص بودن هنرمند است هر چند این خاص بودن با جاهطلبی فرق دارد. اگر این خاص بودن درست رهنمون شود همه تازه کارها هم نوعی ستاره هستند. و این همان چیزی است که در آکادمی آناهیتا به عنوان اخلاق آرتیستیک ما یاد دادند که باید آرام آرام پیش رفت.
این بازیگر و کارگردان درباره همکاری با بازیگران جوان توضیح داد: راستش در این مدت برای آنکه بتوانم کار کنم با تشویق جوانانی که با آنها کار میکردم به تدریس روی آوردم که حاصل این تدریسها تربیت نسلی از هنرمندان جوان بود. درست است که همه آنها نمیتوانند بازیگر حرفهای شوند اما میتوانند دستیار حرفهای، منشی حرفهای، تماشاگر حرفهای، مسئول گیشه حرفهای و... شوند. چیزی که مجموعه تئاتر یک مملکت به آن احتیاج دارد. ضمنا برای آنکه این آموزشها بیثمر نماند به این نتیجه رسیدم زمانی میتوان گفت که آموزش صحیح بوده که خروجی آن کاری برای صحنه باشد. به همین دلیل هر بار با گروهی از هنرجویانم آثاری را روی صحنه بردم. مثل نمایش "پینوکیو دروغ بگو" که در بخش بینالملل جشنواره تئاتر فجر اجرا شد و در نظرسنجی دو برنامه رادیویی تئاتری به عنوان کار اول برگزیده مردم انتخاب شد. همچنین برای آنکه آموزش به جوانان سرعت بیشتری پیدا کند موضوعات و دغدغههایی را که نزدیک به خود آنان باشد به عنوان موضوع کار انتخاب کردم. در واقع به همه هنرجویان این فرصت را دادم که ایدههای خود را ارائه کنند. و چون در حین کار متوجه شدم فردگرایی بسیار بیشتر از جمعگرایی وجود دارد و هر کدام از آنها خود را بالاتر از دیگر میبیند موضوع نمایش را همان خودشان یا منِ جاهطلبشان را به عنوان محور موضوع انتخاب کردم.
کارگردان نمایش "امیال سرکوفته" افزود: در واقع این نمایش درباره منیتهای ماست و یک بخش از دو تریلوژی است که به زودی کار خواهم کرد. تریلوژی نخست "من"، "تو" و "او" را موضوع خود قرار میدهد و تریلوژی بعدی به "ما"، "شما" و "ایشان" میپردازد. و در هر کار هم هنرجویان خودشان کارگردانی و بازی میکنند و من در حین کار عناصر بازیگری را به آنها یاد داده و به سمت شکل گرفتن کار هدایت میکنم. من در طول این مدت متوجه شدم که جوانان آنقدر درد و مشکلات دارند که اگر شکسپیر، ایبسن یا چخوف بودند از مشکلات آنها زیباترین سوژههای انسانی را میگرفتند.
تجویدی در ادامه با انتقاد از برخوردهای گزینشی با هنرمندان، عنوان کرد: متاسفانه به دلیل دشوار کردن شرایط کار و برخوردهای گزینشی، فضایی به وجود آمده که منِ هنرمند بسیاری از مواقع از همکار خودم متنفر میشوم و دوست ندارم موفقیت او را ببینم. در حالیکه این از اخلاق هنرمندانه به دور است.
کارگردان نمایش "مردی که دریا شد" که به گفته خودش اگر بعد از گذشت چهار سال از جشنواره ماه به این نمایش اجازه اجرا داده شود یکی از پربیینندهترین کارهای سالهای اخیر خواهد شد، اظهار داشت: مسئله معاش و اقتصاد نکتهای است که همیشه باعث میشود که انسان در تنگنا قرار گرفته و حتی احساس خواری کند اما با این حال این موضوع نباید باعث شود که ما هر خوراکی را به جامعه تزریق کرده و هرکاری را حتی خنثی روی صحنه ببریم.
او درباره مسئله اقتصاد و هنر گفت: این دو رابطه تنگاتنگی با هم دارند. گاه مسئله اقتصادی باعث تولید یک اثر و گاه هنر باعث توسعه اقتصادی میشود. در باب اول در این دیار کارهای مناسبتی از اینگونه هستند که گاه مدیری برای خالی نبودن عریضه در روزهای خاص که سالنها سوت و کور است با سلام و احوالپرسی به سراغ بعضی از هنرمندان میروند و دست محبت به سر و روی آنها میکشند تا صحنه خالی آنها را پر کنند. در حالیکه همین مدیران با مجیزگویی بعضی از هنرمندان برند دار، آنها را به سمت خود میکشند تا رزومه مدیریتی خود را به مدیران بالاترش نشان بدهند. و این مدیران محترم پس از جلب توجه هنرمندان برند دار وقتی در حاشیه امنیت شغلی میگیرند با هنرمندان بدون برند همچون گدایان برخورد میکنند. جالب اینجاست که هم هنرمند مورد نظر و هم مدیر مورد نظر این رابطه دو سویه را میدانند ولی به روی هم نمیآورند. در باب دوم هم هنری که هم به توسعه فرهنگی و هم به توسعه اقتصاد و... کمک میکند متاسفانه فعلا محلی از اعراب ندارد و به عنوان یک لطیفه باید بگویم جدیدا ماستها هم دنبال قاشق برند دار میگردند.
تجویدی همچنین با بیان اینکه قرار است نمایش "پینوکیو دروغ بگو" را مهرماه مجددا در تالار حافظ اجرا کند، درباره روند بازتولید آثار نمایشی و اعتراض بعضی از تئاتریها به این مسئله، گفت: به نظر من این کار هیچ مشکلی ندارد، اما چون مدیران همانطور که گفتم برای اثبات خودشان بیش از اندازه به برندها توجه دارند در نهایت آنان که برای آشتی تئاتر با مردم و آشتی مردم با تئاتر کار میکنند متضرر خواهند شد. تاکید میکنم که بازتولید هیچ اشکالی ندارد چون نسل گذشته ممکن است کاری را ندیده باشد اما نکته اینجاست که اگر دوستانی که بازتولیدشان را میبینیم اجازه داشتند کار جدید تولید میکردند، شاید سراغ بازتولید نمیرفتند. ضمن اینکه اگر برنامههای کاری ما مشخص باشد و بدانیم که سال آینده در تاریخ معینی اجرا خواهیم داشت و شرایط سختافزاری کار نیز برای همه وجود داشته باشد هم میتوانیم در آسایش آثار جدید کار کنیم و هم به بازتولید بیاندیشیم. با این حال حتی اکنون که این شرایط نیست دلیلی برای پرخاش اهالی تئاتر به یکدیگر وجود ندارد. اگر مدیری در شرایط کنونی به هر کارگردان معترض یا غیر معترض پیشنهاد دهد که سالناش را برای اجرای فلان اثر قبلی در اختیار من قرار دهد آیا نمیپذیرد؟ هیچ هنرمندی از تعدد کار بدش نمیآید اما شاید دلیل اعتراضها عدم تقسیم عادلانه امکانات اجرا برای همه هنرمندان باشد.
کارگردان نمایش "حوالی تئاتر شهر" و "بوق" در پایان با تاکید بر اینکه مدیران به عنوان یک وظیفه باید برای تربیت نسل آینده تئاتر این مملکت برنامهریزی عملگراینهای داشته باشند چرا که در غیر اینصورت در چند سال آینده عرصه تئاتر عرصه تئاتر خالی میماند، گفت: مدیریت و شورای جدید تماشاخانه محراب با رفع بعضی از مشکلات سالنهای این مجموعه و در اختیار گذاشتن امکانات آن به جوانان در آیندهای نزدیک گفتههای من را مبنی بر استقبال مردم از اجراهای بدون چهره ثابت خواهند کرد. ضمن اینکه در تایید همین حرف باید گفت که در اتفاقی بیسابقه یخ فروش بلیتهای تماشاخانه محراب شکسته و چند روز نخست اجرای نمایش "من..." پیشفروش شده است. انتهای پیام