به گزارش هنرآنلاین به نقل از روابط عمومی صحنه کاغذی، در بیست و نهمین نشست صحنه کاغذی که ساعت 18 روز یکشنبه 26 مردادماه جاری در فرهنگسرای فردوس برگزارشد، ابتدا نمایشنامه "یک کمی خوشی" نوشته فلیکس لوکلرک و برگردان محمدرضا خاکی با کارگردانی مهرنوش حسینی نمایشنامهخوانی شد و سپس مورد نقد و بررسی قرارگرفت.
بهزاد صدیقی پس از خوانش این اثر گفت: مجموعه نمایشنامه یک کم خوشی شامل 12 نمایشنامه کوتاه است که نویسنده آن برشهایی از زندگی روزمره را به صورت درام و بدون پیچیدگی خاصی تصویر کرده است.
او در ادامه افزود: فلیکس لوکلرک، نمایشنامهنویس معاصر کانادایی فرانسویزبان، اتفاقات پیرامون زندگی خود را که معمولا اغلب آدمها به سادگی از آن عبور میکنند، خیلی موجز اما در عین حال عمیق نشان داده است. او تلاش کرده موقعیتهایی کوچک از زندگی را ملموس و باورپذیر ارائه دهد. دیالوگهای مقطع و کوتاه و روان، شخصیتهایی که عموما به تیپ نزدیکاند و ساختار اصولی و محکم از ویژگیهای این نمایشنامهها هستند.
این نمایشنامهنویس و منتقد در بخش دیگری از سخنان خود یادآور شد: موقعیتهایی که نویسنده در این نمایشنامهها تصویر کرده، موقعیتهایی ساده هستند و هیچگونه پیچیدگی در آنها دیده نمیشود. برخی از این روایتها، هیجانانگیز برخی طنزآمیز و تعدادی از آنها درام و غمانگیز هستندکه قابلیت اجرایی در جغرافیاها و فرهنگهای متعدد را دارد؛ برای آنکه موضوعات آنها محدود به فرهنگ خاصی نیستند و هرکدام از آنها مسائل انسانی را بازگو میکنند که در همه جای جهان ممکن است اتفاق بیفتد. در ضمن این قطعههای کوتاه نمایشی، قابلیتهای اجرایی در مدیومهای دیگری همچون نمایشرادیویی، تئاتر تلویزیونی و... را دارند و آثار بسیارخوبی برای اجراهای دانشجویی و کارگاهیاند. در واقع دکتر رضا خاکی با ترجمهی این اثر به دوستداران ادبیات نمایشی ایران، کوشش کرده کاستیهایی را که در این عرصه وجوددارد، به سهم و توان خود برطرف سازد.
او در پایان سخنان خود برگردان و ترجمه این مجموعه نمایشنامه را روان و دقیق توصیف کرد.
در ادامه این نشست دکتر محمدرضا خاکی مترجم این اثر، با اشاره به پیشینهی فعالیتش در تئاتر و این که چرا به ترجمه نمایشنامههای خارجی روی آوردهاست گفت: سالها پیش که نخستین ترجمه من کسب و کار آقای فابریزی به صورت تئاتر تلویزیونی ضبط و سپس بارها از تلویزیون پخش شد، متوجه شدم بسیاری از نمایشنامههای خارجی که ترجمه و منتشر شده، دچار اشکالات زیادی است و از آنجا که سالها پیش متوجه شدم تعدادی از نمایشنامههایی که در در ایران ترجمه شده، ترجمههایی بدون ضرورت بودهاند. هم چنین متوجه شدم آثار چندان زیادی برای تئاتر تلویزیونی نداریم، تصمیم گرفتم این مجموعه از نمایشنامههای فلیکس لولرک و نیز آثار اسلاومیر مروژک و چند نمایشنامهنویس لهستانی را ترجمه کنم . ترجمه این 12 نمایشنامه محصول آن سالهاست که در دو سه سال گذشته آن را به ناشر دیگری سپرده بودم که سرانجام توسط نشر مانوش منتشرشد.
این استاد دانشگاه و مترجم همچنین اضافهکرد: نمایشنامههای فلیکس لوکلرک همچنان که آقای صدیقی به آن اشاره کرد، ساده و عمیقند. لولرک اینها را ساده نوشته و این آثار به نوعی دستورالعملی برای نوشتن نمایشنامههای ساده و کوتاه است و به نمایشنامهنویسی ما کمک میکند. نویسنده این آثار از یک موقعیت ساده، یک موضوع و مسألهی متناقض بهوجودمیآورد. او در این موقعیتهای نمایشی صرفا به لحظههای دردناک یا طنز نمیپردازد بلکه کل زندگی را با این احساسات نشان میدهد؛ برای اینکه در زندگی همهگونه احساسات دیدهمیشود.
او در ادامه با شاره به این که نویسنده برای مخاطب ناشناسی مینویسد وجهان فردی خود را گسترش میدهد، گفت: من نیز تلاش کردم این جهان ناشناخته را برای مخاطبان ایرانی ترجمه کنم ، ترجمهای که کاربرد داشتهباشد، اما این آثار برای دانشجویان ما امکان خوبی را فراهم میآورد که نمایشنامههای کوتاه و خوبی برای کارکردن و تمرین و تجربهاندوزی داشتهباشند.
دکتر خاکی دربارهی روانی ترجمههای این مجموعه نمایشنامه گفت: پس از ترجمه نمایشنامهها، اثر ترجمه شدهام را همیشه چندین بار به صورت تکنفره میخوانم و نقشهای آن را بازی میکنم تا اشکالات آنها برطرف شود و ببینم کلماتی که ترجمه کردم آیا میتواند به راحتی در زبان بازیگران بچرخد یا خیر، برای همین کوشش میکنم این روانی در ترجمهی دیالوگها به شکل مطلوبی صورت گیرد.
مهبود مهرنوش، منتقد این نشست، گفت: فلیکس لوکلرک ، نویسنده مجموعه نمایشنامه "یک کمی خوشی" واژهی مینیاتور را برای این نمایشنامهها برگزیده، به سبب معنایی است که در این لغت نهفته است و آن کوچکتر نشان دادن است. در هر یک از دوازده مینیاتور این مجموعه مخاطب با ویژگیهای مینیاتور روبهروست. لوکلرک در نهایت فشردگی و ایجاز، تصاویری از زندگی را ارائه میدهد و با بزرگنمایی جزیی از آن ویژگی و با آفرینش موقعیت دراماتیک جذاب و گاه شوکآور، مخاطب را میخکوب میکند و سرگرم میسازد.
این مدرس و نویسنده و پژوهشگر تئاتر همچنین گفت: موضوعات و مضامینی که نویسنده در هر یک از این اپیزودها به آن پرداخته، مضامینی بسیار آشنا و مأنوس با زندگی معاصر مردم است. این موضوعات اغلب تلخ، نیشدار و گزنده که با طنز درآمیخته است.
مهرنوش اضافهکرد: به نظر میرسد زبان ساده و موضوعات سادهای مه لوکلرک برای آثار خود برگزیده، یکی از عوامل بسیار مهم ارتباط گسترده با مخاطب است.
این مدرس تئاتر با اشاره به این که توجه به تمثیل و استعاره و تشبیه در همه آثار این مجموعه دیده میشود، گفت: شاید دیده شدن این استعارهها و نمادها به سبب شاعرانگی و خوانندگی لوکلرک است. نمادهایی هم چون دستمال، دوچرخه، درخت، نیمکت، لالبودن آدم و ... هر کدام معانی خاص خود را در اثر دارند؛ معانیای همچون زندگی، قطع ارتباط با دنیای پیرامون و ...
این منتقد در بخش دیگری از این نشست به تقابل شخصیتهای این نمایشنامه اشارهکرد و سپس درباره ترجمه نمایشنامه گفت: در ترجمه یک اثر چنانکه میدانیم آنچه که در گام نخست برای یک مترجم لازم است، تسلط مترجم به زبان مقصد و زبان مبدأ است. و نیز مترجم باید بتواند محتوای متن و هدف نویسنده را درک کند و بتواند به کلمات جان دهد.
مهرنوش درباره ترجمه این اثر دکتر خاکی گفت: به واقع میتوان گفت که آقای دکتر خاکی به سبب تجربه فراوانی که در حوزه ترجمه دارند، از پس ترجمه این کتاب به خوبی برآمدهاند. انتخاب کلمات از سوی ایشان با رعایت تناسب وزن ، آهنگ و لحن آنها، متن اثر را دارای زبانی بسیار سلیس و روان کرده و ضمن آنکه با خوانش تمام قطعات این مجموعه نمایشنامه به خوبی میتوان به وحدت سبک در این آثار دست یافت.
در پایان این نشست صحنه کاغذی از طرف مدیریت فرهنگی هنری منطقه پنج و رئیس فرهنگسرای فردوس لوح تقدیری به هریک از مهمانان و اعضای گروه نمایشنامهخوانی یک کمی خوشی اهدا شد.
نمایشنامه "یک کمی خوشی" در 202 صفحه قطع جیبی و به قیمت 7500 تومان با شمارگان 1000 نسخه توسط انتشارات مانوش در دسترس علاقهمندان قرارگرفتهاست.
انتهای پیام/