سرویس تجسمی هنرآنلاین : نقاشی‌هایش روی دیوار، خودنمایی می‌کند، اما خبری از ننه حسن نیست و همه مشتاق و منتظر هستند که وارد گالری شیرین شود. در همین فاصله، نقاشی‌ها با رنگ‌های متنوع و سرشار از طبیعت و زندگی روی دیوار چیده شده‌اند. در شرح عکس‌هایش اینگونه نوشته شده، مراسم عروسی از مجموعه خاطرات کودکی، مراسم چمچمه خاتون یکی از آئین‌های محلی، شب اول قبر و مراسم اجنه و یا درویش و میراث پدری دیوزاده‌ها و... گاهی در باورمان نمی‌گنجد که این‌ها ثمره دستان پیله بسته‌ای است که با عشق قلم مو را آغشته به رنگ می‌کند و تصویر‌ها را روی بوم سفید به نقش در می‌آورد. اینجا گالری شیرین است. جایی که عطر و بوی دستان زنی را می‌دهد که شاید به عشق آنچه در سر می‌پروراند، حاضر است تا ساعت‌ها برایمان حرف بزند و نقاشی‌هایش را تفسیر کند.

وقتی وارد گالری می‌شود، همه به سراغ‌اش می‌رویم. چادر را به کمر بسته با شال سفید و عینکی که بر چشم دارد، لبخند را به صورت همه ما می‌آورد. همینکه چادر را از دور گردن باز می‌کند و گرمایی که به نظر می‌رسد طاقت‌اش را سر آورده، به همه خوشامد می‌گوید. انگار آماده است تا پاسخگوی حرف‌هایمان باشد.

سر صحبت با منور رمضانی ملقب به "ننه حسن" باز می‌شود، دست‌هایم را می‌گیرد و کنار تابلو‌هایش می‌برد تا هر کدام را از زبان خود تفسیر کند و بگوید که چطور قبرستان را در کنار باغ گل کشیده و راه مکه را در خواب‌ها دیده و نقاشی کرده است. و از همه بیشتر تابلویی را دوست دارد که پائین آن نوشته شده، ننه حسن همراه با حسن...

می‌گوید در سال‌هایی که باران رحمت خدا نمی‌بارید، همه اهل ده دعا می‌کردند که باران ببارد و خوشحالی دوباره به ده برگردد. باران بارید و سیل ده را در برگرفت. آنچه بر مردم گذشت و دعا‌ها را نقاشی کردم تا همیشه شکر گذار خدا باشیم.

به تابلویی دیگر می‌رسیم که آدم‌های سیاه با چشمان عجیب و غریب در آن دیده می‌شود و آتش به دست دارند. ننه می‌گوید اینجا کوهی است که اجنه‌ها در آنجا می‌آیند و سپس به تابلویی دیگر اشاره می‌کند که مسجد است و آدم‌ها در آنجا دور یک سفره نشسته‌اند تا آشی که پخته شده در کاسه‌های گلدار به مردم داده شود.

ننه حسن به تابلو عروسی اشاره می‌کند و می‌گوید، عروس را با اسب به خانه می‌بردند و سوره قرآن می‌خواندند.

لحظه‌ای که روی صندلی می‌نشیند، مشغول کشیدن نقاشی می‌شود. ننه فارغ از تاریخ هنر، آکادمی، تئوری، سنت‌های هنری و نقاشی ایران و جهان است و نقاشی‌هایش ادامه قالی بافی اوست.

گفت‌و‌گوی ننه حسن نقاش خودآموخته‌ای را می‌خوانیم که زندگی خود را همراه با نقاشی‌هایش ترسیم کرده و معتقد است، دوست داشتم از خودم تصاویر و یادگاری‌هایی را بر جای بگذارم.

البته قابل به ذکر است که ننه حسن به دلیل مسلط نبودن به زبان فارسی، بیشتر به ترکی صحبت می‌کنند که پسر ایشان نیز ما را در این مصاحبه همراهی کردند.

چطور شد که نقاشی را شروع کردید؟

من منور رمضانی هستم. متولد روستای سهرورد از توابع روستای خدابنده در زنجان. کنار خانواده‌ام فرش می‌بافتم و نقوش فرش‌ها را رنگ آمیزی می‌کردم. شیر و پلنگ و اسب می‌کشیدم و جیران و خاتون‌ها را رنگ آمیزی می‌کردم. بعد هم آن فرش‌ها را از روی نقش و نگارهایی که کشیده بودم، می‌بافتم و به پدر و خانواده تحویل می‌دادم تا بفروشند. من دوست داشتم کتاب‌های قدیم را بخوانم. یادم می‌آید که برایم کسی را آورده بودند تا به من آموزش و درس بدهد. مادرم دوست نداشت من نقاشی کنم و از درس عقب بمانم.

چند سال است که شروع کرده‌اید به نقاشی و اولین تابلو را چه زمانی کشیدید؟

۶ سال است که نقاشی را شروع کرده‌ام. همه کار‌هایم را کنار گذاشته‌ام و تنها نقاشی می‌کشم.

این نقاشی‌ها چطور در ذهن شما نقش می‌بندند که شما آن‌ها را ترسیم می‌کنید؟

هر چیزی که به ذهنم می‌رسد، نقاشی می‌کنم. از کتاب‌های قدیمی، شمشیر‌ها و جنگ‌ها و یا آداب و رسوم خانواده‌ها را دوست دارم نقاشی کنم. در بچه گی‌ام کتاب‌ها و قصه‌ها را برایم می‌خوانند و آن‌ها در ذهنم هنوز مانده است. از رستم و سهراب تا مراسم عروسی و عزاهمه داستان‌ها در ذهنم نقش می‌بندند. از پنج سالگی فرش بافتم تا همین چند سال گذشته و در نه سالگی ازدواج کردم. الان هم که سن‌ام شده هفتاد و پنج سال راضی‌ام و گاهی هنوز هم قالی می‌بافم و نان هم درست می‌کنم. ما قالی می‌بافتیم و برادر شوهرم آن‌ها را می‌فروختند تا خرج زندگیمان در بیاید.

ننه حسن خواب‌هایی که می‌بینی، یا زندگی شخصی‌ات همه در این تابلو‌ها هستند. چه حسی دارید وقتی به این تصاویر نگاه می‌کنید؟

(ننه با اشاره به تابلویی می‌گوید) یکبار خواب دیدم که به مکه و برای زیارت می‌خواهم بروم. من و پسرم در راه مکه بودیم که یک راه سفید را پسرم رفت وانتهای جاده ماه بود که به آنجا رسید اما من از راهی رفتم که به مکه نرسیدم و برگشتم. در‌‌ همان لحظه از خواب بیدار شدم.

شما که نقاشی می‌کنید، می‌توانید در نقاشی‌هایتان کاری کنید که خدا هم راضی باشد و تاثیر بگذارد روی کسانی که آن نقاشی را نگاه می‌کنند؟

خدا در این سن و سال به من ذهن داده است تا من نقاشی‌هایی بکشم. من که رفتنی هستم و این‌ها می‌ماند. من داستان‌هایی را می‌کشم که در ذهن‌ها باقی بماند. گاهی با نقاشی کردن تخلیه روحی می‌شوم و یا اگر خدایی نکرده عزیزی را از دست می‌دهم، ترجیح می‌دهم در آن شرایط نقاشی بکشم. تنها راه فرار از فشار و غم در لحظه‌هایی برایم ترسیم نقاشی است.

چطور می‌شود که یک مراسم را به خوبی ترسیم می‌کنید؟ به خصوص داستان‌های تاریخی همچون رستم و سهراب، و یا زندگی ائمه را؟

همه داستان‌ها را می‌دانم. داستان‌های قدیمی را شنیده‌ام. آنچه را که نمی‌دانم از پسرم می‌پرسم. در قدیم کنار کرسی برای بچه‌هایم داستان‌های قدیمی می‌خواندم. این نقاشی‌ها برگرفته از‌‌ همان داستان‌های قدیمی است. امروزه خورد و خوراک‌ها اصلا خوب نیستند و ما برای نسلی هستیم که روغن حیوانی می‌خوردیم و به همین دلیل الان ذهنیت خوبی دارم که خواب‌ها در خاطرم می‌مانند و آن‌ها را نقاشی می‌کنم. ما به سختی کار و کشاورزی می‌کردیم و غذای سالم می‌خوردیم اما جوان‌های امروز توانایی کمی دارند و تغذیه مناسبی ندارند.

اولین تابلویی که کشیده‌اید را به خاطر دارید؟

بله اتفاقا در این نمایشگاه آن را هم گذاشته‌ام که با خودکار یک پرنده را کشیده‌ام که به سمت لانه‌اش می‌رود و آن را خیلی دوست دارم.

هر روز زمانی را به نقاشی کشیدن اختصاص می‌دهید؟

تقریبا بیشتر از هر کاری، نقاشی می‌کشم. من را با دنیای دیگری آشنا می‌کند. انگار که در این دنیا نیستم.

قلم را که در دستانتان می‌گیرید، برایتان سخت و مشکل نیست؟

عادت کرده‌ام. پیش از این‌ها با خودکار و مداد می‌کشیدم اما چندسالی است که با قلم نقاشی می‌کنم. البته پسرم سخت گیری کرد تا عادت کنم به اینکه با قلم نقاشی کنم. وقتی پسرم حسن در خانه نبود هم کاغذ کم می‌آوردم و از کاغذ‌های طراحی حسن استفاده می‌کردم.

چطور شد که این نمایشگاه را برگزار کردید؟

پسرم به من قول داده بود که اگر نقاشی‌هایم را زیاد کنم، برایم نمایشگاهی دایر می‌کند که این اتفاق هم افتاد. از سه و یا چهار سال پیش بود که پیگیر نمایشگاه نقاشی‌ها بودیم.

الان این نقاشی که کشیده‌اید در مورد چه چیزی است؟

این نقاشی در مورد بازدید کنندگان است که امروز به دیدن من و نقاشی‌هایم آمده‌اند. اما چون تمرکزم بهم می‌ریزد نمی‌توانم همه را در این کاغذ نقاشی کنم.

تا حالا شده در نقاشی‌ها، اعضای خانواده و فرزندانتان را هم بکشید؟

همه این‌ها فرزندان من هستند و هیچ فرقی نمی‌کنند. برای همه جوان‌ها آرزوی سلامتی می‌کنم.

گزارش تصویری مرتبط

انتهای پیام/

صبا شادور