سرویس مد و لباس هنرآنلاین: زینب مرزبان گرافیست، طراح و تولیدکننده برند لچک است. او که بالغ بر 8 سال در این عرصه فعالیت کرده، حوزه لباس را دنیایی از شگفتی و زیبایی میخواند که میتوان به وسیله آن در جامعه شادمانی ایجاد کرد. داخل فروشگاه این برند مملو از رنگهای بهاری و زیباست که مرزبان معتقد است برای مردم در سالهای اخیر دلپذیر و کاربردی شده است. او نبود پارچههای ایرانی رنگارنگ را مشکل عمده خود و همکارانش میداند و معتقد است باید برای انگیزه ایجاد کردن در این بخش حق کپیرایت را برای هنرمندان طراح جدی بگیریم. آنچه میخوانید گفت و گوی این طراح و تولیدکننده با هنرآنلاین است.
از شروع نشان لچک و آغاز به کار تولیدات خودتان در این عرصه برایمان بگویید؟
از سال 85 چاپ و نقاشی روی شال و لباس را تحت عنوان لچک شروع کردیم. به مرور زمان کار گسترش پیدا کرد و بعد از حضور در نمایشگاهها و خیریههای مختلف به گسترش رسید. در واقع به کار خطاطی روی شال و لباس به مرور افزایش یافت و بر سفارشات نیز افزوده شد. بعد از آن در نمایشگاه عفاف و حجاب شرکت کردیم، این امر باعث شد که کار گسترش پیدا کند و تولید لباس شکلی جدی پیدا کند.
یعنی در ابتدا طراحی لباسی در کار نبود و تنها کار چاپ و طراحی انجام میدادید؟
بله. طراحی لباس بعد از کار چاپ شروع شد. یعنی در ابتدا لباسهای آماده دریافت میکردیم و بر طبق سفارش روی آن نقاشی میکردیم. در بدو امر لباسها سفارشی و تعداد محدود بود. بعد از آن فروشگاهی در صنایع دستی فرمانیه گرفتیم و در آنجا کار تخصصی لباس انجام دادیم تا اینکه به صورت مستقل این شعبه افتتاح شد.
لچک به چه معنایی است و چرا آن را انتخاب کردید؟
در قدیم به روسریهای سه گوش سنتی لچک میگفتند. من اصالتا کرد سنندج هستم. در این منطقه هنوز واژه لچک کاربرد دارد. ضمن اینکه ما کار را با روسری و شال و نقاشی روی آنها شروع کردیم به همین خاطر من ترجیح دادم با توجه به این مساله نام لچک را که مرتبط به این بخش بود انتخاب کنم.
چطور شد که روی لباس زنانه و بیشتر مانتو تمرکز کردید؟
البته کار ما صرفا مانتو زنانه نیست و مقداری کار مردانه هم داریم اما تعداد آن بسیار اندک است. از آنجایی که خانمها بیشتر خرید میکنند و تنوع بالاتری را در لباس مدنظر قرار میدهند، من به این سمت متمایل شدم. ضمن اینکه جامعه امروز ما فضای کاری بیشتری در عرصه طراحی لباس خانمها ایجاد کرده است.
شما علاوه بر مدرک گرافیک اخیرا در رشته طراحی لباس فعالیت میکنید، چقدر این تحصیل به شما در کارتان کمک کرده است؟
من از ابتدا کار طراحی لباس را دوست داشتم و با وجود اینکه گرافیک خواندم آن را دنبال میکردم. به نظر من تحصیل، به فرد اطلاعات بیشتری میدهد اما از نظر عملی چیزی به افراد نمیافزاید. تحصیل در دانشگاه از بسیاری از جهات به افراد کمک میکند اما قطعا برای نتیجه مطلوب پیگیری فردی مهم است. به نظر من تحصیل از نظر تجربی چیزی به افراد نمیافزاید.
چطور شد که در طراحی لباس به این بخش سنتی- مدرن علاقمند شدید و در آن شروع به کار کردید؟
لباس سنتی مربوط به زندگی سنتی است و در بخش اقوام جستجو میشود آنچه امروز ما عرضه میکنیم نمونههایی است که علاوه بر داشتن ویژگیهای سنتی و ایرانی کاربردی است و قابلیت استفاده در جامعه امروز را دارد. به شخصه این نحو لباس پوشیدن را دوست داشتم به همین خاطر کارهایی را که از قدیم بود، دنبال کردم.
یعنی در این بخش به پژوهش پرداختید؟
تقریبا با پژوهش کارها را دنبال کردم. یعنی اثر را با تغییراتی خاص به مدل سنتی شکلی کاربردی و قابل استفاده داردم تا بتوان از آن در جامعه امروز بهره برد.
این ویژگیها بیشتر موتیفهای چه دورانی است؟
من دوران قاجار را دوست دارم. لباسها این دوره بسیار زیباست. به همین خاطر چند تا از کارها مربوط به آن دوران است.
آیا تمایل و استقبال مردم هم نسبت به این موتیفها خوب بود؟
به هیچ عنوان فکر نمیکردم که مردم استقبالی با این وسعت داشته باشند. این علاقمندی به مرور زمان بیشتر هم شده است.
در حال حاضر نمونههای زیادی شبیه به کارهای شما و تحت عنوان سنتی- مدرن وجود دارد، برای تغییر و تحول و خاص بودن چه اقداماتی مد نظر شماست؟
باید همیشه طرحی را انتخاب کنیم که عامه مردم بپسندند. زیرا نمیتوان تنها بر یک عده خاص تمرکز کرد به همین خاطر سعی میکنم این خاص بودن را با سلیقه عامه مردم تطبیق دهم.
این شناخت سلیقه مخاطب بر چه اساسی رخ میدهد؟
افراد دور و برم به من کمک میکنند تا این مساله را درک کنم. در واقع طراحیهای من بر اساس سلیقه اکثریت شکل میگیرد زیرا کار خاص هزینه بالاتری نیز دارد. یعنی وقتی جنس پارچه و مواد اولیه آن تغییر میکند، قیمت تمام شده نیز به شدت افزایش مییابد در این صورت عامه مردم قادر به خرید نیستند. ضمن اینکه یک کار خاص را افراد تنها در یک جایگاه خاص میتوانند استفاده کنند به همین خاطر سعی میکنم طرحهایی ارائه کنم که بتوان در موارد مختلف از آن استفاده کرد.
به نظر شما یک طرح اجتماع که برای فرم ادارات استفاده شود باید چه ویژگیهایی داشته باشد؟
یک لباس فرم باید قد و سایز استاندارد داشته باشد و راحتی نیز در آن لحاظ شود زیرا مدت زمان استفاده از آن بالاست. به همین خاطر جذب نبودن کار مهم است.
به عنوان یک تولیدکننده بزرگترین مشکل این بخش را در چه چیزی میبینید؟
به نظر من تولیدکنندگان داخلی تاثیرگذار هستند اما متاسفانه ما امروز در کشور مشکل حادی در زمینه کمبود پارچه داریم. یعنی تنوع رنگی نداریم در حالی که نیازمند این تحول هستیم. وقتی رنگ در فروشگاه است مردم را بیشتر جذب میکند زیرا جامعه به نوعی دلزدگی از رنگهای تیره رسیده است. به نظر من قابلیت طراحی لباسهای خوب و عالی را در داخل کشور داریم اما نبود پارچه دست ما را بسته است.
بسیاری از تولیدکنندگان معتقدند که کار کردن با طراحان بر اساس سیستم سنتی کار دشواری است، نظر شما چیست؟
تا حدی با این مشکلات موافقم. اما از آنجایی که خودم طراحی کارهایم را انجام میدهم چندان با آن رو به رو نشدهام. تا حدود زیادی این حرف درست است و بسیاری از طراحان صرفا کار هنری ارائه میکنند اما این اتفاقات اندک اندک بر اساس نیاز جامعه تغییر میکند یعنی اینکه عدم اجرای تولید انبوه بر حذف کارهای غیر کاربردی موثر است.
به عنوان یک طراح چطور برای کارهایتان ایدهیابی میکنید؟
معمولا برای ایدهیابی و طرح زدن به اطراف خودم نگاه میکنم. یعنی از هر آنچه در محیط اطراف است برای فرم و موارد مختلف لباس ایده دریافت میکنم. البته ارتباط با مردم از طریق فروشگاه به درک من از سلیقه مردم بسیار کمک میکند.
به عنوان یک تولیدکننده از دولت چه انتظاری دارید؟
من به عنوان یک تولیدکننده داخلی تا امروز از هیچ ارگانی حمایت نشدهام و حتی یک ریال وام دریافت نکردهام اما قطعا نیازمند کمک مالی دولت هستیم زیرا کار تولید بسیار مشکل است.
جشنوارهها چقدر در کار شما تاثیرگذار بوده است؟
جشنوارهها خیلی به شناخته شدن من کمک کردند. جشنواره مد و لباس تالار وحدت به طراحان و برندهایی چون ما کمک کردند و مشتریان بسیاری را با ما آشنا کردند.
به نظر شما خصوصیات یک برند چیست؟
یک برند مارکی است که برای محصولات استفاده میشود. خاص بودن طرح یکی از مهمترین عوامل در حفظ یک برند است ضمن اینکه اسم نیز در جذب افراد بسیار تاثیرگذار است. یعنی باید نام برند با محتوا و قابل درک باشد.
کیفیت عنصر مهمی در حفظ یک برند است. تا چه حد کیفیت کارهایتان را تضمین میکنید؟
کیفیت در مواد اولیه که خریداری میکنیم مهم است اما برای خود من کیفیت کار بسیار مهم است. و سعی میکنم از این امر حمایت کنم برای همین به مشتریان میگویم که تمام مشکلات این بخش را میپذیریم و پشتیبانی میکنم.
در اغلب لباسهای ایرانی کثیفدوزی بسیار به چشم میخورد و خیاطی آن کیفیت لازم را ندارد، فکر میکنید دلیل آن چیست؟
متاسفانه همینطور است. به نظر میرسد که خیاطها تنها به دوخت فکر میکنند و کیفیت را مد نظر قرار نمیدهند. من خودم کارهای بسیاری را به خاطر چنین مشکلاتی مرجوع کردم زیرا روی نکته تمیزی کار تاکید داشتهام. یعنی بارها شده که کارها مجددا شکافته شده است شاید این کار باعث شود خیاط بیشتر توجه کند. مشکل اینجاست که تولیدکننده نیز بر این مساله متمرکز نیست و برای آن ارزش قائل نمیشود. متاسفانه ما خودمان نظارت کافی را بر خیاطی نداریم یعنی صرفا به فروش فکر میشود و کیفیت دیده نمیشود.
آیا پارچه کارهای شما صرفا ایرانی است؟
مقدار زیادی از کارها ایرانی است اما مقدار زیادی هندی است. زیرا پارچه این کشورها رنگهای بسیار خاصی دارند اما از نظر قیمتی بسیار گران هستند. تا جایی که ما تنها در تکهدوزیها از پارچههای هندی استفاده میکنیم و نمیتوانیم برای یک کار صرفا از این پارچه استفاده کنیم.
رنگ در کارهای شما زیاد است، چقدر پذیرش این رنگها در بین مردم کار برد؟
در مراحل نخست بسیار سخت بود. رنگها دیده میشد و مشتریان دوست داشتند اما همچنان به دنبال کار تیره و مشکی بودند که مرا بسیار آزار میداد البته ما کارهای تیره هم تولید میکنیم اما امروز بیشتر مشتریان را به سمت کارهای تازه و شاد هدایت میکنم. برای برخی دیگر نیز رنگهای شاد را با مشکی تلفیق میکنم تا بتوانند بپذیرند. باید در این وادی آرام آرام حرکت کنیم.
آیا تا امروز از ویژگیهای سنتی اقوام ایرانی در کارهایتان استفاده کردهاید؟
متاسفانه تا الان از ویژگیهای سنتی اقوام استفاده نکردم اما از پارچههای سنتی بهره بسیاری بردهام.
فکر میکنید فارغ التحصیلان رشته طراحی لباس از دانشگاه باید برای موفقیت چه روندی را دنبال کنند؟
متاسفانه دروسی که آموزش داده میشود، کاربردی نیست البته برخی افراد نیز صرفا به دنبال مدرک هستند. اما دانشگاه بیشتر روی دروس نظری تمرکز کرده است ضمن اینکه دروس عملی دانشگاه نیز در بازار کار کارایی ندارد. اما تحصیل برای کسانی مناسب است که پیگیر باشند یعنی بخش عمده کار بر عهده خود دانشجویان است.
به نظر شما آیا عرف جامعه رنگهای روشن را پذیرفته است؟
عرف جامعه رنگ را پذیرفته است اما به خاطر برخی از موارد جانبی در محیط اداری هنوز در این بخش مشکل داریم.
به نظر شما ظاهر یک طراح چقدر روی نگاه مردم و جامعه تاثیرگذار است؟
خیلی زیاد. من کلا سعی میکنم که لباسهایم را از رنگهای شاد و زیبا انتخاب کنم. این در حالی است که اغلب مشتریان از من الگو میگیرند. در بسیاری از موارد برخی از مشتریان به حدی خوب با لباس و رنگ برخورد میکنند که به من انگیزه میدهند. این افراد مرا قبول دارند و به انتخاب من برای لباس خودشان احترام میگذارند. یعنی انتخاب مرا برای لباس میپذیرند و حتی رنگهای غریبه را با شناخت رنگی کمتر در صورت پیشنهاد من قبول میکنند زیرا به من اعتماد دارند.
به نظر شما نمایش زنده لباس در اختتامیه جشنواره چقدر میتواند به تولید در کشور ما کمک کند؟
قطعا این بخش میتواند به تولید و تولیدکنندگان کمک کند و من به عنوان یک تولیدکننده از آن استقبال میکنم. البته تا امروز اجرای نمایش زنده را از چند مسیر دنبال کردهام که امیدوارم به نتیجه برسد زیرا بالاخره باید از یک جایی شروع کنیم.
سخن آخر؟
انتظارم این است که حق کپی رایت در کشور پیگیری شود زیرا بسیاری از مواقع طرحهای ما با این روش از بین میرود. به همین خاطر من از یک طرح چندین مدل ارائه میکنم. زیرا در صورت کپیبرداری من هیچ حقی ندارم. البته برخی از کارها را ثبت نیز کردیم اما با یک تغییر کوچک به نظر میرسد که طرح تغییر کرده و ما دیگر حقی نداریم.
انتهای پیام/61
سمیه باقری