سرویس سینمایی هنرآنلاین/

چرا فیلم "زیباتر از زندگی" اکران نمی شود؟

این را باید از تهیه کننده بپرسید. البته مطمئن هستم که تهیه کننده فیلم هم دنبال فرصت مناسبی برای اکران است.

تاریخ اکران فیلم را شورای صنفی اعلام کرده است؟

هنوز خیر. به هر حال فیلم درباره جنگ و دفاع مقدس است و من هم ترجیح می دهم در زمان مناسبی اکران شود. شاید همزمان با جشنواره فیلم مقاومت؛با توجه به اینکه حدود ده دقیقه از فیلم را هم کم کرده ام.

دلیل عدم اکران به خاطر اصلاحیه فیلم از سوی وزارت ارشاد بود؟

بعد از نمایش در جشنواره فیلم فجر احساس کردم بهتر است چند سکانس حذف شود. نه ،ربطی به وزارت فرهنگ و ارشاد ندارد.

مدتی ست که سینمای مستقل و سینمای دولتی بخش مهمی از صحبت های اهالی سینما شده که اکثر کارگردان ها و یا تهیه کنندگان تعریف خاص خود را دارند. با توجه به اینکه گاهی هزینه های یک فیلم هم بر اساس سینمای مستقل و یا دولتی برای فیلم ها اولویت می شود. نظر شما در این باره چیست؟

فکر می کنم تعریفی به نام سینمای مستقل در ایران نداریم. خیلی ها در تعریف سینمای مستقل می گویند ما از دولت پول نمی گیریم و مستقل فیلم می سازیم. البته در نهایت یک سری کمک های مالی وجود دارد و به نظر من در سینمای ایران هیچ کسی بدون کمک مالی نمی تواند فیلم بسازد. این را هم در نظر بگیرید که کسانی مستقل هستند، پنهانی پروژه های خود را انجام می دهند و به شکل های مختلف کمک مالی برای ساخت فیلم خود می گیرند. تعریف سینمای مستقل به آن مفهومی که ما مدنظرمان است، واقعا در سینمای ایران وجود ندارد. به هر حال عده ای ادعا می کنند سینمای مستقل دارند که شاید هم داشته باشند، باز هم مستقل نیستند به دلیل اینکه اکثر این دوستان از جیب خود هزینه می کنند و به دنبال بازگشت سرمایه فیلم خود هستند و ناخوداگاه تحت تاثیر فروش فیلم در گیشه خواهند بود. من اعتقادی به این استقلال ندارم. خیلی از این دوستان، فیلمسازان خوبی هستند و حرف های خوبی هم برای گفتن دارند اما به دلیل همان استقلال مالی درسینما، از ساخت فیلم خوب محروم می شوند.

یعنی سینمای مستقل در ایران، شامل فیلم های گیشه پسند است؟

زمانی که دولت به تهیه کننده یک فیلم کمک می کند، توقع آنچنانی از آن فیلم ندارد. خیلی ها هستند که در سینمای ما مستقل نیستند و با کمک دولت فیلم می سازند، آن ها شاید خواسته های زیادی از دولت داشته باشند اما آزادتر از کسی است که ادعا می کند به صورت مستقل فیلم می سازد، به نوعی به اجبار و با نگاه به گیشه فیلم اش را می بیند. سینمای مستقل در ایران یعنی متکی به گیشه و فروش یک فیلم، بارها شده با خیلی از این سرمایه گذاران سینما صحبت کردم و وقتی با آن ها یک استکان چای می خورم، می بینم چه اندیشه ها و تفکر خوبی دارند اما زمانی که به تماشای فیلم آن ها می نشینیم، احساس می کنم داستان به نفع گیشه و تماشاگر عامه پسند پیش می رود.

البته سلیقه و نگاه مردم هم با فیلم های گیشه ای پائین آمده، چطور می توان این مسئله را کنترل کرد؟

تماشاگر سینمای امروز، عادت کرده که درباره داستان فیلم فکر نکند. وقتی فیلمی دو تا دیالوگ سنگین داشته باشد، بلافاصله تماشاگر به صندلی کناری خود می گوید، چه اتفاقی افتاد، من نفهمیدم، این چه فیلمی است و این ها... متاسفانه این دسته از تماشاگران تعدادشان در سالن های سینمای ما کم نیست. این نوع تماشاگر استقلال را از سینماگری که فکر می کند مستقل است، جدا می کند. بنابراین من فکر می کنم بهتراست تابع آدمی باشد که یک مقدار اندیشه و دغدغه فرهنگی داشته باشد و دل فیلمساز برای مملکت و دولت اش بسوزد. پس اگر وابسته به این جریانات باشیم خیلی بهتر است که ادعای سینمای مستقل را بکنیم.

پیش از این بنیاد سینمای فارابی کمک هزینه ای برای ساخت فیلم ها در نظر گرفته بود اما دیگر خبری از کمک های محدود دولت به فیلم های سینمایی دیده نمی شود، اگر چه لازم است به این نکته هم اشاره کنم که تعدادی از فیلم ها هم با هزینه ها و رقم های نجومی،ساخته شدند. در این باره چه نظری دارید؟

من جزء کارگردان هایی بوده ام که هیچ کمک مالی از بنیاد سینمای فارابی چه دراین دوره و چه در دوره های پیشین دریافت نکرده ام. حدود 6 سالی می شود که پای من به بنیاد سینمای فارابی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باز نشده است. در مناسبت های ویژه همیشه شرکت کرده ام، اما وارد دفتر مدیر و یا معاونی نشده ام که بگویم برای ساخت فیلمم کمک و یا کاری بکنند. خوشحالم در این شرایط قرار نگرفته ام. به همین دلیل در جریان کمک های مالی از سوی بنیاد سینمای فارابی نبوده ام. امیدوارم بنیاد سینمای فارابی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در یک مسیر مشترک ،به دوران درخشان دهه 60 بیافتد. همان دوره آدم هایی در بنیاد فارابی بودند که با میکروسکوپ در فیلمنامه ها به دنبال یک مقدار ارزش بودند و یک هسته ارزشی در طول داستان فیلمنامه ها پیدا می کردند و بعد آن را تقویت و حمایت می کردند. بعد در گیشه و در جشنواره فیلم فجر هم پشت فیلم می ایستادند. در همان دوره اگر فیلمی گیشه پسند بود و ادامه سینمای فارسی را ترویج می داد آن فیلم را بی ارزش می نامیدند و در رده بندی فیلم ها، "جیم " می گرفتند. این موضوع باعث می شد فیلمساز برای فیلم بعدی خود با کمی تفکر و اندیشه، فیلم بسازد. الان و دراین دوره کاملا ورق برگشته است. در این دوره فیلمسازی که حرفی برای گفتن دارد، مورد حمایت قرار نمی گیرد و نگاه های سنگین روی آن فیلمساز است. جهت سینمای ما تغییر کرده است.

منظورتان به نگاه مدیران در این دوره ازسینما است؟

این مدیران تازه از راه رسیده حرف های زیادی برای عملکرد خود دارند. ای کاش مدیران این دوره نگاهی به دهه 60 و عملکرد مدیران آن دهه داشته باشند. در آن دوره ای که سینما حرمت داشت. سینمای ما در دوره ای بی هویت ترین سینمای دنیا بود اما در دهه 60 شخصیت پیدا کرد. زمانی که در جشنواره کارلووی واری شرکت می کردم به محض این که می دیدند یک ایرانی در این جشنواره های سینمایی است، کلی احترام قائل بودند و سینمای ما را تشویق می کردند به حرمت آن پشتوانه ای که سینمای ما با ساخت فیلم های ارزشی ایجاد کرده بود. معتقدم سینمای ایران را به سختی بدست آوردیم و راحت نباید از دست بدهیم؛ یا از مسیر خود منحرف شود و لابه لای جریان های سیاسی با موجی سنگین حرکت کند.

شما به خاطر دارید که چند سال گذشته، مدیر اداره نظارت و ارزشیابی گفته بود که هیچ فیلمی قبل از اکران در ایران نمی تواند در کشور دیگری اکران شود . به نظر شما این آسیب جدی به سینمای ما نبود؟ سطح نگاه یک کسی که مدیریت قسمتی از سینما بر عهده اش بود.

اوضاع سینمای ما در دوره ای واقعا بهم ریخته بود. در همان سال ها وقتی اهالی سینما و مدیران تعاملی ندارند و طی جریانی دو گروه مقابل هم می ایستند دیگر چه انتظاری می شود از سینما داشت؟ حالا بنا به دلایل مختلفی که از نگاه سلیقه ای گرفته تا خرده حساب شخصی به هر حال دو جناح در سینما مقابل هم بودند. وقتی دو نفر در جمعی کوچک دعوا کنند اطرافیان هم درگیر این دعوا خواهند شد. خیلی از منتقد نماها هم از این آب گل آلود ماهی می گیرند و جو را بدتر از آنچه هست به رسانه ها می رسانند. موضوع اینجاست که اگر آن مدیر هم اشتباه حرفی را به زبان می آورد، عده ای مثل همیشه صحبت غلط او را تایید می کردند.

فیلم جدیدتان به نام "به بچه ها شلیک نکنید" در چه مرحله ای است؟

فیلم همچنان در حال نگارش است و متن را می نویسم، با اینکه مدت زیادی است فیلمنامه را می نویسم، اما خیلی کار سختی است.

فکر می کنید آرامش نسبی که اهالی سینما به دنبالش بودند، اتفاق افتاده است؟

اگر منظور شما عملکرد مدیران این دوره است چون من سر و کاری با مدیران ندارم، نمی دانم اما اگر آرامشی هم ایجاد شده، اتفاق خوبی است. چرا که فیلمسازان همه فیلم می سازند. اگر این آرامش هم به حل شدن مشکلات خانه سینما بر می گردد، من معتقدم هنوز مشکلات خانه سینما حل نشده است. به هر حال قضاوت درباره مدیران سینمایی این دوره کمی زود به نظر می رسد. هنرمندان همیشه آدم های بی پناهی بوده اند؛ من سینمای ایران را به آدم هایی تشبیه می کنم که سوار کشتی هستند که کشتی درگیر طوفان می شود و هر کسی برای نجات خود یک تکه پاره ای چوب پیدا می کند تا خود را به ساحل برساند. اما عده ای در همین راستا به اصطلاح موج سواری می کنند. به همین دلیل هر کسی در سینمای ما به دنبال فضای امنی برای خود می گردد. خیلی از کارگردان ها هستند که در طول سال به جای ساخت یک فیلم، چند فیلم و سریال همزمان می سازند. این ها رانت هایی است که از طرف عده ای به بعضی از آدم های سینما تعلق می گیرد. درزمینه اقتصادی سینما ایرادی ندارد اما در زمینه فرهنگی متاسفانه اولین ضرر را خود همین گروه می بیند و بعد مصرف کننده ای که قرار است این فیلم ها را تماشا کنند. فیلم باید حرفی برای گفتن داشته باشد. با عجله فیلم ساختن و تولید کردن، ثمره سینمایی است که امروز می بینیم.

چه طور می شود این مسیر اشتباه عده ای را تغییر داد؟

اگر مدیری باشد که در سینما رصد کند ، مطمئنا مانع تولیدات بی ارزش سینمای ایران خواهد شد. در جایی باید آدم های رانت خوار سینما را از این عرصه هنری دور کرد و به این دوستان گفت، به خودت و فیلم ات رحم نمی کنی به فرهنگ این کشور و تماشاگر رحم کن. معتقدم در سینما یارگیری سیاسی نکنیم. باید مدیران به کار و آینده سینما فکر کنند.

چند سال گذشته در دوره ای شورای عالی سینما تشکیل شد و گروهی از هنرمندان با رئیس جمهور برای رسیدن به تعاملی و نیز بحث چشم انداز سینما دور هم جمع شدند، اما این شورا مانند خیلی از برنامه های دیگر، رها شد و کسی صحبتی از آن نمی کند. چرا؟

فضای کنونی سینما همانند کتاب "پائیز پدر سالار" گابریل گارسیا مارکز می ماند. همه می دانند، فلانی خطا می کند اما باز هم لبخند می زنند. باید سینما دیده شود. به نظر من ایرادی ندارد سینما دو سال بسته باشد. من شک ندارم، مسئولان فرهنگی آرزویی جز ساختن فیلم های خوب ندارند. اما به مرور مرعوب می شوند، این آرزوها زمانی به باد می رود که کسی صاحب ویترین سینما است، وارد عرصه کاری خود که می شود و روی صندلی مدیریت می نشیند، تحت تاثیر افکار بالادستی خود قرار می گیرد. سینمای ما گرفتار فیلم فارسی شده و حالا به جای پیشرفت، پس رفت کرده ایم. ارابه سینما، الان به فیلم فارسی بسته شده است. باز هم صد رحمت به فیلم فارسی ها، حداقل قصه جوانمردی را در پی داشت. وقتی فیلم های ما ارزشی ندارند، قهرمان داستان ما با فرهنگ هم همخوانی ندارد. این سینما ره به جایی نمی برد و بعد منتقد سینمای ما بیمار می شود. تماشاگر هم طاقت دیدن یک صحنه پیچیده را ندارد. این سینمایی است که با آن روبرو شده ایم.

انتهای پیام/

صبا شادور