مجموعه ای از آثار هنرمندان "استریت آرت" هنرمندان ساکن نیویورک در گالری سیحون به نمایش درآمده .تعداد هنرمندانی که آثارشان در این مجموعه به نمایش درآمده 33 نفر است و همزمان با این نمایشگاه 8 نفر از استریت آرتیست های ایرانی نیز آثارشان را در نیویورک به نمایش درآورده اند.تمام این هنرمندان نامهای مستعار دارند و سالهاست در حوزههای مختلف هنر خیابانی فعالیت میکنند. هنرمندان ایرانی شرکت کننده در نمایشگاه هم با اینکه سالهاست کار میکنند، برای فعالیت خود نام مستعار دارند و کسی آنها را با نام واقعیشان نمیشناسد . به بهانه این رویداد که به عنوان گامی در مبادله هنری میان مراکز هنر ایرانی و دیگر کشورهای جهان برگزار شده با نادر سیحون مدیر این گالری درخصوص انگیزه هایش از برگزاری این نمایشگاه گفت و گو کرده ایم.
می شود گفت نمایشگاهی که برگزار شده یکی از جدی ترین فعالیت هایی است که در عرصه هنرخیابانی در ایران صورت گرفته است. چطور به فکر به نمایش درآوردن چنین مجموعه ای افتادید؟
از خیلی سال ها پیش من علاقه خاصی به " استریت آرت" پیدا کرده ام و فکر می کنم سال 72 یا 73 بود که در گالری سیحون نمایشگاهی از آقای نادر داودی برگزار کردیم. او که حرفه اش عکاسی است تعداد زیادی عکس از گرافیتی های آمریکا تهیه کرده بود و آورده بود برای این که نمایشگاهی از آن ها برپا شود. آن موقع خانم سیحون، مادرم که خیلی روحیه ملی گرایانه داشت گفت که اصلا این کارها را که در آمریکا انجام شده را نمایشگاه کنیم که چه بشود؟ و قبول نکرد. بعد از مدتی و زمانی که خانم معصومه سیحون در سفر خارجی بود از فرصت استفاده کردم و به آقای داودی گفتم بیا من وقت نمایشگاه برای کارهایت می دهم. این نمایشگاه برگزار شد که در حقیقت اولین حرکتی بود که کارهای " استریت آرت" روی دیوار گالری سیحون رفت. بعد از آن دنبال آرتیست هایی می گشتم که در ایران مشغول به این کار باشند و با شخصی با نام کارن رشاد آشنا شدم که تا آن موقع یک نمایش گروهی و دو نمایش انفرادی هم برپا کرده بود.
نمایشگاهی که حالا شاهدش هستیم چطور شکل گرفت؟
اخیرا یکی از آرتیست هایی که در ایران کار می کرد و در نمایشگاه های گروهی ما هم شرکت کرده بود پیشنهاد داد که آیا برای شما جالب هست که با همکاری هم نمایشگاهی از آثار هنرمندان مشهور " استریت آرت" مقیم در نیویورک برگزار کنیم و من گفتم صد درصد به این کار تمایل دارم.
نمایشگاه حاضر به این صورت شکل گرفت و "ICY AND SOT" که در حقیقت تحت مدیرت دوبرادر استریت آرتیست ایرانی است که شناخت و دسترسی خوبی به هنرمندان این شیوه هنری دارند، جمع آوری کارهای نمایشگاه را بر عهده گرفتند و با در نظرگرفتن فضای گالری از هنرمندان خواستند کارهایی خلق کنند که از نظر اندازه هم همخوانی داشته باشند و تا حدی به حال و هوای ایران هم نزدیک باشند.
این دو نمایشگاه همزمان، در حقیقت یک مبادله فرهنگی هم محسوب می شود. چطور تصمیم به دوجانبه بودن نمایشگاه گرفتید؟
این فرصتی بود که در اثر همکاری با "ICY AND SOT" به وجود آمد . اواخر سال 92 که نمایشگاهی از یک هنرمند گرافیتی به نام "مد" در گالری سیحون برگزار شده بود از "ICY AND SOT" تماس گرفتند وپیشنهاد برگزار نمایشگاهی در نیویورک را دادند. من هم علاوه بر این که از پیشنهادشان استقبال کردم از آن ها خواستم تا برای معرفی آرتیست های ایرانی همزمان نمایشگاهی هم در نیویورک برگزار کنیم. حضور تعدادی از "استریت آرتیست"های ایرانی و فعالیتشان در نیویورک این امکان را محقق کرد و تصمیم گرفتیم نمایشگاه دوجانبه برگزار شود. به این ترتیب همزمان با افتتاحیه در سیحون، در نیویورک هم افتتاح داشتیم که 8 آرتیست ایرانی هم آنجا آثارشان را به نمایش گذاشتند و فیلمی که از شب افتتاح در ایران تهیه شد همزمان در نمایشگاه نیویورک هم به نمایش درآمد.
ویژگی آثار خیابانی از نظر شما چیست؟ برای خود شما چه جنبه هایی از این هنر اهمیت و جذابیت دارد؟
قبل از همه این ها من با "گرافیتی آرت" آشنا شده بودم که هنرمندان مختلف بیشتر در قالب امضاهای خودشان روی دیوارها و مکان های عمومی به وجود می آوردند. سال هایی هم که در فرانسه زندگی می کردم در مترو و دیگر مکان های عمومی این تصاویر را تقریبا هرروز می دیدم و از مقابلشان عبور می کردم. این کارها به نظرم خیلی زیبا می آمد و همین باعث شد که به " استریت آرت" علاقه پیدا کنم. اما ویژگی برجسته این هنر به نظر من در این است که معمولا به صورت مخفیانه، در مدت زمان محدود و با ترس و لرز و واهمه به وجود می آید و اکشن و هیجان زیادی به همراه دارد که به بیننده هم منتقل می شود.
البته در خیلی از شهرهای دنیا مکان هایی ویژه را در اختیار" استریت آرتیست" ها قرار می دهند و این هنرمندان می توانند خیلی راحت کارهایشان را آن جا انجام بدهند وترسی از کارکردن نداشته باشند. من شخصا در شهر میامی شاهد چنین اتفاقی بودم. حسن چنین اتفاقی در این است که در چنین مکان هایی آثاری خلق می شوند که با فرصت بیشتر و با جزئیات بیشتر به وجود می آیند و به "میورال پینتینگ" مشهورند.
ایده برگزاری نمایشگاه از چنین آثاری از کجا می آید؟
وقتی با آثار " استریت آرتیست" مواجه می شوید از طرفی فکر می کنید حیف است که چنین کارهای زیبایی روی سطح های موقت خلق می شوند چون هر لحظه امکان دارد این آثار از بین بروند و یا مخدوش شوند. البته برگزاری نمایشگاه از " استریت آرت"ها امروز اتفاقی رایج است. مثلا "بنکسی" که یکی از معروف ترین " استریت آرتیست"ها است در فضاهی گالری ها یا حتی سوله های بزرگ کارهایش را اجرا می کند و بعد از علاقمندان دعوت می کند به دیدن آن ها بیایند. به هرحال " استریت آرتیست" ها به شکل های مختلفی آثارشان را خلق می کنند. یک سری از کارها در خیابان ها و روی دیوارها اجرا می شوند و یک سری دیگر هم روی بوم یا مقوا خلق می شوند که بیشتر مناسب برای به نمایش درآمدن در گالری ها هستند. آثاری که در این دو نمایشگاه ارائه شده هم اکثرا ابعاد کوچک و مثلا 40-40 سانتیمتر دارند.
" استریت آرت" در ایران به نقطه ای رسیده که بشود ارزیابی اش کرد؟
این هنر در ایران هنوز خیلی جوان است و اگرچه به نظر من مخاطب خیلی زیادی دارد اما هنوز آن قدر گسترش پیدا نکرده که بشود به عنوان یک جریان هنری ارزیابی اش کرد. با این حال هنرمندان ایرانی بسیار بااستعدادی در این زمینه مشغول فعالیت هستند و نمونه اش همین 8 هنرمندی هستند که کارهایشان در نمایشگاه نیویورک ارائه شده است.
فروش آثار در گالری سیحون هم ظاهرا موفقیت آمیز بوده؟
در همان روز افتتاحیه تعدادی از آثار نمایشگاه به فروش رسیده که با در نظر گرفتن این که اصولا در ایران خرید و فروش آثار " استریت آرتیست" ها چندان مرسوم نیست و شاید هم بی سابقه باشد می شود گفت نمایشگاه در این زمینه هم موفق بوده است. البته این نمایشگاه به نحوی مدیریت شد که بهای آثار زیاد بالا نباشد. حتی زمانی که دعوتنامه ها را برای نمایشگاه ارسال می کردیم پیش آمد که از طریق ایمیل تقاضاهایی برای خرید آثار به ما می رسید. مثلا شخصی از کشور فرانسه تمایل داشت یکی از کارها را خریداری کند که البته کار هنرمند موردنظرش قبلا به فروش رفته بود.
پس می شود نتیجه گرفت که " استریت آرت" ظرفیت اقتصادی را هم در خود دارد؟
همینطور است. اصلی ترین مسئله در این خصوص هنرمندان شناخته شده ای هستند که همچون هنرمندان دیگر گرایش های هنری محبوبیت و علاقمندان خاص خود را دارند و هر کدام در شاخه کاری شان شهرت دارند. امروز حتی در بعضی از حراج ها هم آثاری از این دست را می بینیم. بنابراین فکر می کنم در آینده روی خرید و فروش این آثار در ایران هم بشود حساب کرد.
به عنوان مدیر یک گالری هنری که به استریت آرت هم بها می دهید، چه افقی برای این هنر در ایران می بینید؟
در روز افتتاحیه تعداد خیلی زیادی از جوان هایی که علاقه شدیدی به این هنر داشتند حاضر بودند و استقبال خیلی خوبی از این نمایشگاه کردند. فکر می کنم استریت آرت فعالیتی است که مثلا شهرداری باید امکاناتی برای هنرمندان این شیوه فراهم کند تا بتوانند در مکان های عمومی با مجوز شهرداری آثارشان را خلق کنند. در سطح شهر دیوارهای زیادی را می بینیم که شهرداری فقط با یک رنگ مونوتن آن ها می پوشاند . همینطور در سطح شهر نماهای ساختمانی زیادی را می بینیم که ظاهر مناسبی ندارند در حالی که اگر به جای رنگ کردن آرتیست های خیابانی روی این دیوارها کار کنند نتیجه خیلی زیباتر خواهد بود. بنابراین نهادهایی مثل شهرداری می توانند به گسترش این هنر کمک کنند.
در پایان به ما بگویید که بازهم در گالری سیحون شاهد نمایشگاه های استریت آرت خواهیم بود؟
صد در صد. من شخصا همیشه دوست داشته ام در طول سال حداقل دو نمایشگاه برای این هنرمندان در گالری سیحون برگزار کنیم.
بهروز فایقیان
انتهای پیام/