گالری شماره یک فرهنگسرای نیاوران این روزها میزبان نمایشگاه شاگردان پرویز تناولی است. این نخستین نمایشگاه گروهی و بزرگ "هنر بازیافت"، "معاصر کردن اسطوره" و "سه بعدی بر دیوار" است که توسط موسسه ماه مهر برپا شده و در این نمایشگاه مجموعه ای از آثار شاگردان پروز تناولی که در دوره های مجسمه سازی این موسسه شرکت کرده اند به نمایش گذاشته شده است.
در این نمایشگاه پرویز تناولی نیز جدیدترین مجسمه اش را که با مواد بازیافتی ساخته است به نمایش گذاشته است. این شاید متفاوت ترین مجسمه از این هنرمند برجسته در کارنامه هنری یا لااقل در میان آثار دیده شده اش هم باشد. تناولی که معمولا فرم ها و نقوش سنتی، همچنین مضمون های اسطوره ای ایران را دستمایه خلق مجسمه هایش قرار می دهد و در بین عموم مخاطبین بیش از هر چیز با مجموعه "هیچ" ها شناخته میشود، این بار مجسمه ای را با استفاده از مواد و اشیاء بازیافتی در این نمایشگاه ارائه کرده است.
شاید تنها نکته مشترک این اثر تناولی با مجسمه هایی که پیش از این از او دیده ایم در عنوان و سوژه آن باشد که با عنوان "سیمرغ در چمنزار" بار دیگر و همچون کارهای گذشته بر دغدغه پرداختن به اسطوره ها توسط او تاکید دارد. این اثر که با ترکیبی از اشیاء و مواد مختلفی چون قفس پرنده، پرنده های عروسکی و چمن مصنوعی خلق شده از حیث نگاه و ذهنیت هنری در حقیقت اثری معاصر است و بازخوانی دوباره ای از روابط میان عناصر را در اثر هنری به دست می دهد. "سیمرغ در چمنزار" ارجاعی هم به مجسمه سازی در شکل سنتی اش دارد. ده ها پرنده ای که او به نشانه سیمرغ در یک قفس سیمی روی هم انباشته در حقیقت هر یک مجسمه هایی کوچک اند که در میان اشیایی که روزانه با آن ها سروکار داریم یافت می شود.
هنرمندانی نیز که آثارشان در این نمایشگاه عرضه شده هنرجویان دوره های مجسمه سازی پرویز تناولی هستند که هریک از زاویه نگاه خود آموزه هایشان از این دوره ها را به نمایش گذاشته اند که بعضی از آنان از سال ها پیش به صورت متناوب از آموزش های تناولی بهره می برند که در ادامه آثار تعدادی از این هنرمندان را مرور می کنیم.
مفهوم به زیبایی شناختی اولویت دارد
فریش البرزکوه که سابقه شرکت در تمامی دورههای مجسمهسازی پرویز تناولی را دارد درباره آنچه در این کارگاهها آموزش دیده است گفت: از 7 سال پیش در موسسه ماه مهر کارگاههایی توسط پرویز تناولی برگزار میشود که در آنها به مسائل مختلفی مانند مجسمه سازی با ورق، سرامیک و... پرداخته شد. در سه دوره از این کلاسها مجسمه سازی با مواد بازیافتی، حجم سه بعدی روی دیوار و معاصرسازی اسطوره را انجام دادیم که آثار این نمایشگاه نتیجه همان کلاسها هستند.
او درباره یکی از کارهای خود به نام "از نفس افتاده" که در بخش مواد بازیافتی حضور دارد گفت: من پیش از این یک دوره با لامپ کار کردم و جواهرات پوشیدنی با آن درست کردم. موضوع این کار من هم لامپهایی است که از دور خارج شده و دیگر استفاده نمیشوند. از نظر من بعضی مواد صنعتی با وجود سالم بودن بعد از مدتی از دور خارج شده و جزء مواد بازیافتی قرار میگیرند، برای همین من از لامپهای پرمصرف استفاده کردم که با وجود اینکه هنوز قابل استفاده هستند ولی از چرخه صنعت خارج شدند چون لامپهای کم مصرف جایگزین آنها شدهاند. اسم این کار را گذاشتهام "از نفس افتاده" چون با وجود تلاش برای ادامه مصرف آنها، بعد از مدتی از دور خارج شدند.
البرزکوه با اشاره به اینکه برای او مفهوم کار نسبت به زیبایی شناختی اولویت دارد افزود: اگر از مواد آماده یا مصرفی در یک مجسمه خوب استفاده شود، از نظر مفهومی میتوان حرفهای زیادی را بیان کرد. غیر از دیدگاه زیست محیطی درباره استفاده از مواد بازیافتی میتوان از نگاه دیگری هم به اشیاء نگاه کرد. مثلا وقتی یک شیئ از محیط عادی خود خارج شده و به محیط دیگری میرود کارکرد و مفهوم آن هم عوض میشود و میتوان آن شیئ را با دیدگاه دیگری نگریست. استفاده از اشیا در فضایی جدید و متفاوت نکتهای است که من به آن فکر میکنم و برای من جذابیت زیادی دارد.
"امید دوباره" اثر دیگری است که از همین هنرمند در بخش سه بعدی روی دیوار به نمایش درآمده است. البرزکوه در توضیح مفهوم این اثر میگوید: من برای این کار ذغال را انتخاب کردم به دلیل رنگ، جنس و شکستنی بودن آن و اینکه کمتر کسی به عنوان یک متریال مجسمه سازی از آن استفاده میکند. در این کار جایگاه ذغال را عوض کردم و احساس کردم اگر دیوار از ذغال پوشیده شود این حس را القا میکند که آن دیوار از بین رفته و نابود شده است. اما وقتی از بین ذغالها برگ بیرون آمده است حسی از امید به بیننده میدهد که برای من خیلی جالب بود.
او درباره ارزیابی خود از این نمایشگاه گفت: به نظر من بچهها خیلی تلاش کردند که کارها به نحو احسن ارائه شود ولی اگر از روز اول تعریف میشد که این کارها قرار است در چه مکانی ارائه شوند، آثار میتوانست بهتر از این ارائه و دیده شود. اما در مجموع به عنوان نتیجه کارهای یک کارگاه، نمایشگاه خوبی بود.
هنر بازیافت حس متفاوتی را ایجاد میکند
علی موسویزاده هم از جمله هنرجویانی است که در همه دورههای مجسمه سازی پرویز تناولی شرکت داشته است. در بخش آثار بازیافتی یک اثر از او با نام "چسبها" شرکت دارد که با استفاده از چسبهای کاغذی خلق شده است. او در توضیح نحوه ساخت این اثر گفت: این کار نتیجه دوره بازیافت کلاسهای پرویز تناولی است که یک بخش جدید در مجسمه سازی به ما معرفی کرد. با این دیدگاه که میتوان از مواد بازیافتی و ضایعاتی که به نظر قابل استفاده نمیرسد بهترین استفاده را کرد و به ما این را یاد داد که به مواد دورریختنی به عنوان مواد اولیه کار نگاه کنیم. در این دوره بود که ما متوجه شدیم وقتی این مواد با یک فکر همراه شوند چقدر ارزش پیدا میکنند و ما با این کار یک ماده را از نابودی نجات میدهیم.
من مقداری چسب کاغذی آب خورده داشتم که از بین رفته و قابل استفاده نبودند و قصد داشتم آنها را دور بیندازم اما متوجه شدم که میتوانم از آنها برای این کار استفاده کنم. استفاده از این نوع مواد حس متفاوتی را در ما ایجاد میکند چون وقتی از بیارزشترین اشیاء یک چیز با ارزش به وجود میآورید این حس را دارید که موادی را نجات میدهید تا از بین نروند.
موسویزاده کار دیگری در بخش سه بعدی بر دیوار ارائه کرده که ترکیبی از بوم، سرامیک و برنز است. او درباره این کار میگوید: در این بخش از کارها همان ایدههای مجسمهسازی را به کار بردیم با این تفاوت که به جای اینکه مجسمه روی کف زمین قرار گیرد بر روی دیوار اجرا شده است و در عین حال تفاوت آن با یک تابلو، سه بعدی بودن آن است. ایده این کار من خیلی حسی است و در حقیقت یک فرم با ذهنیتی انتزاعی است که خیلی قابل توضیح نیست.
او در مورد آموختههایش از کلاسهای تناولی گفت: من و کسان دیگری که این فرصت را داشتیم تا در همه کلاسها شرکت کنیم، وقتی هرکدام از این سرفصلها برایمان باز میشد احساس میکردیم راه جدیدی مقابل رویمان گشوده شده است. وقتی راجع به این شیوهها تحقیق میکنیم متوجه میشویم هرکدام از آنها مسیری است که در دنیا شناخته شده است و هنرمندان زیادی روی آنها کار میکنند، ولی در ایران تازگی دارد و در خیلی از بخشها برای اولین بار چنین کارهایی انجام میشود.. شاید به صورت پراکنده هنرمندی چنین کاری انجام داده باشد ولی به صورت گروهی و منسجم قبلا چنین کاری انجام نشده بود.
نقاشی برعلیه نقاشی
لیلی طاهری که از اولین دوره کلاسهای جواهرسازی پرویز تناولی در همه کلاسهای او شرکت کرده، در رشته معماری تحصیل کرده و علاوه بر آن به مدت 10 سال شاگرد منصوره حسینی بوده است. او که سابقه حضور در نمایشگاههایی در پاریس در کنار پرویز تناولی، کامبیز صدری و... را دارد در این نمایشگاه با سه اثر حضور دارد و علاوه بر آن آثاری هم در بخش زیورآلات بازیافتی ارائه کرده است.
طاهری درباره اثری که با عنوان "تعالی" در بخش اشیاء بازیافتی به نمایش درآمده است میگوید: نقاشها برای آفرینش زیبایی از رنگ استفاده میکنند، اما تیوپ رنگ پس از پایان کار بیمصرف است و دور انداخته میشود. من تصمیم گرفتم از لوازم استفاده شده مانند تیوپ رنگ، دستمالهای کهنه، قلمموهای قدیمی و پالتهای کهنه، تصویری به وجود آورم که زیبا و قابل استفاده باشد. عنوان این اثر تعالی است و نشان دهنده آن است که این لوازم آنقدر پیشرفت کردهاند که خود به زیبایی و اصالت تبدیل شدهاند.
او در بخش معاصر کردن اسطوره اثری به نام "تشتر" ارائه کرده که مجسمهای از سر یک گاو است.طاهری درباره این اثر میگوید: این گاو خدای باران است که به سه صورت ظاهر میشود. اول مردی جوان، دوم گاوی با شاخهای زرین و در آخر به شکل اسب سپیدی که با دیو خشکسالی میجنگد و باعث حاصلخیزی زمین میشود. در این بخش چون کار ما معاصر کردن اسطورهها بوده جامی که در دست گاو قرار دارد شکلی امروزی پیدا کرده و روی شاخ آن حروف مختلف قرار گرفته است.
طاهری درباره اثر دیگرش در این نمایشگاه گفت: کار دیگر من "عصیان" نام دارد که در بخش سه بعدی بر دیوار به نمایش درآمده است. این کار نوعی ساختارشکنی است و پرویز تناولی درباره آن میگوید "نقاشی ضد نقاشی". در حقیقیت ما همیشه انتظار داریم که قلم مو به وجودآورنده اثر هنری باشد ولی این بار قلم تبدیل به خنجر شده و بوم را پاره کرده است.
چرا همه آدمها مسخ شدهاند؟
مهروز بلادی که دارای فوق لیسانس نقاشی است از 3 سال قبل به آموختن مجسمه سازی نزد محمد حسین عماد و پرویز تناولی پرداخته و به همراه استادان خود در چند نمایشگاه گروهی مجسمه شرکت کرده است.
او درباره اثر خود با نام "یخ درمانی" که در بخش اشیاء بازیافتی شرکت دارد گفت: ما در این نمایشگاه باید با مواد بازیافتی مجسمه میساختیم و چون پدر و خواهر من پزشک هستند تجهیزات پزشکی برای من بسیار آشنا هستند، بنابراین از قرصهای تاریخ مصرف گذشته در کار خود استفاده کردم. قرصها تنوع زیادی دارند و مصرف آن به عنوان یک ماده خوراکی بسیار زیاد است. من آنها را در قالب یک خوراکی شیرین که حسی نوستالژیک دارد و همه افراد به خوردن آن علاقه دارند قرار دادم و 4 فرم رایج بستنی را به وجود آوردم. برای ساخت آنها قرصهای رنگی را داخل رزین ریختم و شکل بستنی را به وجود آوردم. عنوان این کار از نام یخ که در نام انگلیسی بستنی وجود دارد گرفته شده است. در پایین این بستنیها عکسهایی از چند پرتره قرار دارد که یکی از آنها با دهان بسته و با تعجب به دیگران نگاه میکند و نمیداند چرا همه آدمها مسخ شدهاند و هرچه به آنها داده میشود میخورند. بقیه آدمها هم با دهان باز به او نگاه میکنند و دهان آنها مانند سیاه چالهای است که هر چه در آن بریزند میخورند و توجهی به ماهیت آن ندارند.
بلادی همچنین اشاره کرد: علاوه بر این کار یک پرفورمنس هم در روز افتتاحیه توسط یک بازیگر اجرا کردم و بازیگر به شکل فروشندههای تنقلات که در گذشته در سینماها وجود داشتند، در حال حرکت بود و بر روی جعبه او بستنیهایی با رنگهای جذاب وجود داشت که داخل آنها هم از قرصهای تاریخ مصرف گذشته استفاده شده بود. همچنین در بخش جواهرات بازیافتی با استفاده از همان ایده قبلی الماسهایی ساختم که داخل آنها قرصهای تاریخ مصرف گذشته قرار داشت و زیورآلاتی به شکل گردنبند و گوشواره و انگشتر ساختم.
انتهای پیام/