سرویس تئاتر هنرآنلاین // تماشاخانه استاد جمشید مشایخی (تئاتر مان) از جمله سالن‌های کوچک و تازه تاسیس تئاتر در تهران است که توانسته با میزبانی از آثار نمایشی کارگردان‌های جوان و مستعد تئاتر به ویژه در سال جاری، نظر بسیاری از مخاطبان تئاتر را به خود جلب کند.

در همین راستا؛ تماشاخانه استاد جمشید مشایخی بعد از میزبانی از نمایش‌هایی همچون؛ "برای کلاه آهنی‌ها"، "درستکارترین قاتل دنیا"و... که جملگی با استقبال بسیار خوب مخاطبان مواجه شدند، این روزها میزبان نمایش "ازدواج‌های مرده" نوشته آزیا سرنچ تودوروویچ با ترجمه احمد پرهیزی و کارگردانی محمدحسین میربابا است.

کارگردان نمایش "ازدواج‌های مرده‌‌" در گفت‌وگو با خبرنگار هنرآنلاین درباره علت انتخاب نمایشنامه‌ای از یک نویسنده اهل کرواسی و دغدغه‌های موجود در متن که برای او انگیزه اجرای صحنه‌ای این اثر به وجود آورده، گفت: من حدود دو سال پیش بعد از اینکه متن را خواندم حتی بعد از چندین جلسه صحبت با آقای پرهیزی که مترجم کار هستند بنابه دلائلی نتوانستم که گروه را برای اجرا جمع کنم، اما نهایتا از دی ماه سال گذشته تمرینات این کار برای این اجرا آغاز کردیم.

میربابا با بیان اینکه؛ نمایشنامه "ازدواج‌های مرده" علاوه بر اینکه قابلیت فرم‌گرایی زیادی در آن وجود دارد، محتوای بسیار عمیقی نیز در آن است، افزود: از ویژگی‌های این متن علاوه بر فضای سورئالیستی که آن، استفاده از فرمی بود که با محتوای ما خیلی همخوانی داشت. چون معتقدم یکی از مشکلات امروز تئاترهای حرفه‌ای ما فرم‌گرایی فاقد محتوا است و همین فرم‌گرایی باعث شده که تماشاچی با تصاویر بسیار بسیار پررنگ و گاها اعجاب‌آوری روبرو شود که از هر محتوایی تهی شده و به عبارتی در این گونه کارها سعی می‌شود که از نظر بصری تماشاگر را راضی کنند و هیچ محتوایی به مخاطب انتقال داده نمی‌شود.

او با اشاره به نسل‌کشی‌های مختلفی که در دهه‌های گذشته در اروپا اتفاق افتاده، توضیح داد: با توجه اینکه این متن در دهه 90 میلادی و در اوج نسل‌کشی‌های منطقه بالکان نوشته شده و نگاهی که نویسنده به فضای مرده کار دارد برگرفته از فضای روح بشری در آن مقطع زمانی در اروپا بوده و به همین خاطر کارهایی هم که در انگستان و فرانسه از این متن روی صحنه رفته با برداشت‌های ضد جنگ همراه بوده است. اما نگاهی که من به این کار داشتم برای آنکه بتوانم آن را برای مخاطب ایرانی آماده اجرا کنم، پرداختن به یک نگاه هستی‌شناسانه بوده است. یعنی من بیشتر روی هستی درون متن مانور دادم و به یک کلیتی تبدیل کردم که برای مخاطب ایرانی هم قابل برداشت باشد.

این کارگردان تئاتر تصریح کرد: ما در کشورمان برخلاف اروپایی‌ها که از زمان جنگ جهانی تا دهه 90 شاهد چندین نسل‌کشی بودند، چینین تجربه‌ای نداشتیم ولی وجه مشترکی که در این متن وجود داشت و ما می‌توانستیم به آن نگاه کنیم وجود نوعی فقدان روح زندگی در جوامع امروزی بشری است که شامل فقط جامعه ما نمی‌شود و خیلی از کشورها امروزه دچار این مسئله هستند. ضمن اینکه در این اجرا از غنای زبان فارسی و شاعرانگی آن نیز برای تغییر در لحن‌ها استفاده کردیم تا بیشتر بهتوانیم با مخاطب ارتباط برقرار کنیم.

کارگردان نمایش "زندگی ضرب در سه" همچنین درباره علت انتخاب این سالن برای اجرای جدیدترین اثر نمایشی خود و همچنین شرایط اجرا در این سالن و تاثیر فشردگی نمایش‌هایی که در این تماشاخانه اجرا می‌شود بر کیفیت کارها، ضمن قدردانی از مسئولان این تماشاخانه که با سرمایه شخصی‌شان و بدون هیچ چشم‌داشت مالی و در راستای انجام یک کار فرهنگی، اقدام به راه‌اندازی این مجموعه و این سالن کردند، گفت: به نظر من تماشاخانه مشایخی در میان تماشاخانه‌های خصوصی که در تهران هستند و تعدادشان هم زیاد نیست، از نظر امکانات فنی و فضای اجرا، بهتر از بقیه سالن‌ها است، چراکه حداقل با بلک‌باکسی طرف هستیم که فضای خوبی را برای میزانسن به کارگردان می‌دهد و امکان نورپردازی بهتری هم نسبت به بقیه سالن‌ها دارد. اما درباره فشردگی اجراها تردیدی نیست که این مسئله حتما باعث به وجود آمدن استرس بر گروه‌ها می‌شود و نمی‌توان منکر شد که تاثیرگذار نیست، اما به نظر من در حال حاضر اینکه منافع تماشاخانه (نه از نظر مالی) بلکه از این منظر که چراغ آن بتواند روشن بماند، از اهمیت بیشتری برخوردار است.

او با اشاره به تعداد کم سالن‌های نمایش در تهران و متقاضیان زیاد برای اجرا، گفت: مسئولان تماشاخانه مشایخی ناچار هستند که چنین سیاستی را در پیش بگیرند و گروه‌های نمایشی هم باید شرایط سخت تماشاخانه را در تامین هزینه‌هایش درک کنند، چراکه اتفاق خیلی بدی می‌افتد اگر این تماشاخانه بعد از یک سال دیگر نتواند به کارش ادامه بدهد. به همین خاطر فکر می‌کنم گروه‌های نمایشی باید در نظر داشته باشند که این فشردگی که در اجراها وجود دارد فقط و فقط برای این است که چراغ این تماشاخانه روشن بماند و خیلی از افرادی که پشت در سالن‌های بزرگ ماندند بتوانند در این سالن کارهایشان را اجرا کنند. ضمن اینکه درباره اجرای خودمان من از قبل درباره وجود این فشردگی با گروهم صحبت کردم و شرایط را برایشان توضیح دادم و فکر می‌کنم که اگر بقیه گروه‌ها نیز خودشان از نظر ذهنی از قبل آماده بکنند، این فشردگی برایشان کمتر خواهد بود.

میربابا در پایان خاطر نشان کرد: متاسفانه در این شهر بعضی اوقات تئاتر در مکان‌هایی اتفاق می‌افتد که به خاطر هجمه و پروپاگاندای رسانه‌ای سالن‌های بزرگ‌تر و مشهورتر، آنها به خوبی و انطور که باید دیده نمی‌شوند و به همین خاطر من از مخاطبان حرفه‌ای تئاتر می‌خواهم که با رفتن به سالن‌های کوچک و خصوصی، ضمن کمکی که جریان جوان تئاتری می‌کنند و البته به نوعی کمک به خودشان نیز محسوب می‌شود، به روشن ماندن چراغ‌های اینچنین تماشاخانه‌هایی که با هزینه شخصی اداره می‌شوند نیز کمک کنند.

گفتنی است، تاکنون نمایشنامه‌های متعددی از آزیا سرنچ تودوروویچ، نویسنده، نمایشنامه‌نویس و فیلمنامه‌نویس اهل کرواسی در آلمان، انگلستان، فرانسه و... اجرا شده ‌است. نمایشنامه "ازدواج‌‌های مرده‌"، متاثر از ادبیات جادویی آمریکای لاتین سعی بر آن دارد تا همه چیز علیه چارچوب‌های بسته (قانون) باشد. قوانینی دست و پاگیر که سال‌های سال مردمان بخش عمده‌ای از جهان را از باورها و آزادی بیان عقایدشان منع کرده است. در این نمایشنامه مرگ و زندگی در هم آمیخته می‌شود تا ما بدانیم که دلبستگی عاطفی و شدیدالحن آدم‌ها به همدیگر گاهی اسباب دردسر برای دیگران می‌شود. در یک خانواده غریب کراوات مادری فوت کرده‌ و حالا جسد این زن دفن نشده و در کنار خانواده‌اش و در یک گنجه زندگی می‌کند. داماد که دلبسته و عاشق دختر این خانواده است، به دنبال این است که هر چه زودتر موعد عروسی را مشخص کند. می‌آید و می‌رود اما هنوز پدر و دختر و حتی روح مادر در این‌باره تصمیم نگرفته‌اند تا اینکه به توافق می‌رسند که زمستان مراسم ازدواج را برگزار کنند. گویا دختر اصلا نمی‌خواهد تن به این ازدواج بدهد...

نمایش "ازدواج‌های مرده" نوشته آزیا سرنچ تودوروویچ با کارگردانی محمدحسین میربابا و نقش‌آفرینی ماه‌منیر موسوی، محمد طایفه، داوود گراوند و الهه برادران، هر شب رساعت 19 در تماشاخانه استاد جمشید مشایخی (تئاتر مان) روی صحنه می‌رود.

انتهای پیام/32/