به گزارش سرویس سینمایی هنر آنلاین ، این روزها فیلم "پنج ستاره" به کارگردانی مهشید افشارزاده روی پرده سینماهاست. این فیلم بهانه ای بود تا با این بازیگر سینما که کارگردانی را نیز تجربه کرده است به صحبت بپردازیم.
***
اتفاق خوبی در سینما افتاده است. حالا هر دوره از جشنواره فیلم فجر که برگزار می شود، با چهره کارگردان های تازه ای روبرو می شویم که فیلم های آن ها در جشنواره به نمایش گذاشته شده و به نوعی منتقدان آن ها را نقد و بررسی می کنند.
گاهی از میان این چهره ها، چشمان ما به بازیگران نام آشنایی می افتد که علاوه بر بازیگری، کارگردانی را هم تجربه می کنند. یکی از فیلم هایی که سال گذشته در سی و دومین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد، فیلم "پنج ستاره" به کارگردانی مهشید افشارزاده بود. اگر چه وقتی با او درباره اولین حضور کارگردانی اش در سینما صحبت کردیم، معتقد بود که سال هاست فیلم های کوتاه و مستند ساخته و در انتظار شرایطی بوده تا اولین فیلم بلند سینمایی اش را کارگردانی کند که سال گذشته این فرصت پیش آمد.
اگر چه فیلم او با واکنش های مختلفی از سوی منتقدان روبرو بود؛ عده ای بر این تصور بودند که در این فیلم یک دید زنانه نهفته است. اما افشارزاده در ادامه مصاحبه اش عنوان می کند، بیشتر از آن که به زمینه زنانگی در فیلم پرداخته باشد، دید انسان دوستانه برایش اهمیت دارد. با این حال افشارزاده در فیلم های مطرحی، بازیگری را تجربه کرده است.این بازیگر سینما ایفا گر نقش در فیلم هایی چون "بلوف" ساخته ساموئل خاچکیان، "بایسیکلران" و "بچههای طلاق" ساخته تهمینه میلانی بازیهای ماندگاری ارائه کرده است.او در فیلم سینمایی "پنج ستاره" که این روزها بر پرده سینماها است، میکوشد تا تماشاگر را با محوریت یک لوکیشن واحد ( هتل ) به کنکاش در درونیات آدم های داستان اش وادار کند. با این کارگردان فیلم اولی، درباره فضای فیلم و نیز انتخاب بازیگران به گفت و گو پرداخته ایم که در زیر می خوانیم.
از اکران فیلم "پنج ستاره" راضی هستید؟
بله خوشبختانه فیلم اکران خوبی داشته و امیدوارم در شهرستان ها هم با فروش مناسبی روبرو شود. البته فروش فیلم را باید مدیون داستانی باشم که توانسته است در این شرایط که فیلمنامه ها کمتر می توانند مخاطب سینما را جذب کنند، با تماشاگر ارتباط برقرار کند. باید این مسئله را هم عنوان کنم که متاسفانه تیزر و تبلیغات فیلم خیلی ضعیف بود اما با این وجود مردم فیلم را دیده اند.
چرا داستانی را برای فیلم اولتان انتخاب کردید که نگاه زنانه در آن پررنگ است و در همان جشنواره فیلم فجر پس از نمایش فیلم، عده ای از منتقدان فیلم را یک جریان به اصطلاح فمینیستی نامیدند؟
فیلم روایت یک دختر جوان است که در هتلی مشغول به کار می شود. در سینما اگر داستانی دربرگیرنده یک اتفاق به روز و در عین حال به شرح حال زندگی یک زن بپردازد، حرف هایی از سوی منتقدان درباره فیلم شنیده می شود که شاید دیدگاه فیلمساز واقعا آن مسائل نباشد. من معتقد هستم که یک فیلم جدا از بحث داستان زنانگی و یا مردانگی آن باید دارای ارزش های اخلاقی دو انسان را به نمایش بگذارد. مسلما فیلمی که می خواهد زندگی یک زن را به نمایش بگذارد، این تصور را در ذهن خیلی ها بوجود می آورد که داستان فیلم درباره یک زن است اما اهداف زنانگی در فیلم مورد توجه نیست بلکه داستانی مورد نظر است که بر اساس آن اتفاق ها رخ می دهد.
پس خیلی اتفاقی شخصیت اصلی فیلم شما، یک زن بوده است...
اساسا زن و مرد در داستان یک فیلم فرقی نمی کند .مهم مضمون و آن پیامی ست که به بیننده منتقل می شود و آن برایم بیشتر اهمیت دارد.
چرا در فیلم هایی که ساخته می شود، کارگردانان به سراغ شخصیت ها و بازیگران تازه در سینما نمی روند؟
اگر بخواهیم خواسته مردم و هم نیاز روحی خود را در یک کاری که اولویت آن فرهنگ و هنر و در مرحله بعدی سرگرمی است،در نظر بگیریم، انتخاب بازیگر در آن فیلم سخت خواهد شد. به همین دلیل من سعی کردم از هر گونه طیف بازیگرهای ستاره و بازیگران محبوب استفاده کنم. بر همین اساس همایون ارشادی، امید روحانی و بهنوش بختیاری را در کنار شهاب حسینی، بهناز جعفری و دیگر بازیگران فیلم قرار دادیم. درباره این که چهره بازیگران جدید درسینما معرفی کنیم،کاملا منطقی است . چرا که سینمای ما به چهره بازیگران سن پائین نیاز دارد. خیلی از فیلمسازان چهره جوان در فیلم های خود ندارند. با مشورت امیر سماواتی تهیه کننده و پرتوی مشاور پروژه بازیگران را یکی یکی انتخاب کردیم.
شما بازیگری را در سینما بیشتر تجربه کرده اید، آیا اعتمادی که باید میان کارگردان و بازیگر نوپا در سینما باشد هنوز بوجود نیامده است؟
مسئله اعتماد میان کارگردان و بازیگر جدید در سینما نیست، اما کارگردان هم برای انتخاب چهره بازیگر جدید در سینما باید ریسک کند. بحث فروش فیلم در سینمای ایران امر مهمی است. فیلمی که می فروشد، بخشی از فروش فیلم هم براساس حضور بازیگر مطرح سینما است و مردم خیلی از فیلم ها را با دیدن نام بازیگران مطرح انتخاب می کنند. حتی خود من در انتخاب فیلم های خارجی چند بازیگر را در اولویت دیدن یک فیلم قرار می دهم. بازیگر برای کارگردان و برای مردم مهم است. به هر حال بازیگر، ویترین یک فیلم است. خیلی از مردم با انتخاب بازیگر، برای دیدن یک فیلم به سینما می روند. سینما نیاز دارد تا چهره های جدیدی از بازیگران را در فیلم ها مطرح کند تا روزی آن ها هم تبدیل به ستاره شوند.
شما دوست دارید که چهره های تازه ای از بازیگران را در فیلم های خود معرفی کنید؟
من در همین فیلم "پنج ستاره" بازیگری به نام دیبا زاهدی را معرفی کرده ام اما متاسفانه حرف هایی پشت سر من زده می شود که واقعا ناراحت کننده است. گاهی می شنوم که می گویند فلان بازیگر به کارگردان پولی پرداخت کرده و در این فیلم بازی کرده و غیره و یا صحبت هایی می شود که فلان کارگردان از طریق یک بازیگر، اسپانسر برای فیلم اش گرفته است. متاسفانه این حرف های حاشیه در سینمای ما فراوان است. بعضی از حرف ها باعث می شود سینمای ما از رونق بیافتد. به جای اینکه بگویند فلان کارگردان یک بازیگر جدید را به سینما معرفی کرده ،بیشتر حرف و حدیث های نادرستی از گوشه و کنار شنیده می شود.
شما فکر می کنید سینمای ما رونق ندارد؟
اتفاقاتی در سینما پیش می آید که علیه همه ما است. سینمای ما در دوره ای دچار حاشیه هایی می شود که این حاشیه ها نمی گذارد سینما به مسیر صحیح و سالم خود ادامه دهد. گاهی فکر می کنم ما خودمان تیشه به ریشه سینما می زنیم. حسادت ها و رقابت های ناسالم و اینکه موفقیت خود را در گرو شکست دیگران بگذاریم،همه این ها به خانواده سینمای ما ضربه می زند. البته عده معدودی در سینما هستند که متاسفانه در هر شرایطی می خواهند یک کارگردان را در سینما بکوبند. به نظر می رسد این آدم ها فرهنگی نیستند و آدمی که فرهنگی است هیچ وقت نمی آید ازدرون خود را نابود کند و همانند موریانه فرهنگ را از داخل چه در سینما و چه در ادبیات تحت تاثیر قرار هد.
فیلم "پنج ستاره" اولین فیلم بلند سینمایی در کارنامه بازیگری شما به شمار می رود. چطور شد که تصمیم گرفتید یک فیلم سینمایی را کارگردانی کنید؟
از سال 1378 فیلمسازی را شروع کردم. به خاطر دارم اولین فیلم من 30 دقیقه ای بود که برای اولین بار این فیلم را به خانه سینما ارائه دادم تا به من مجوز کارگردانی بدهند. در سال 1382 فیلم 90 دقیقه ای "آواز دوم" را به صورت دیجیتالی ساختم که جایزه بهترین فیلم اجتماعی را از جشنواره "آینه و آفتاب" استان اصفهان کسب کردم. در سال 1387 هم فیلمی به نام تحقیقات محله ای را کارگردانی کردم و بر اساس این فیلم بود که من مجوز کارگردانی را بدست آوردم. چند سالی به دنبال سناریو بودم تا اینکه سناریو فیلم "پنج ستاره" علی اکبر قاضی نظام به دستم رسید؛ داستان این فیلم ذهن من را درگیر کرد. چرا که از ایده فیلم و انرژی مثبتی که در فیلمنامه بود خیلی راضی بودم.
آیا دغدغه کارگردانی در سینما را ادامه خواهید داد یا خیر با توجه به اینکه شما بازیگر بودید و وارد عرصه کارگردانی شدید؟
ابتدا باید برای فیلمسازی که یک صنعت وابسته به اقتصاد است و به سرمایه مرتبط می شود، سرمایه کافی دراختیار یک کارگردان باشد و انگیزه لازم برای فیلم ساختن یکی از مهم ترین دغدغه های من به شمار می رود. اگر سرمایه لازم و انگیزه را داشته باشم، حتما به مسیر ساختن فیلم ادامه خواهم داد. دوست دارم فیلمی بسازم که مردم دوست داشته باشند و دارای ارزش های فرهنگی و اجتماعی باشد. اگر چه دیر فیلمسازی را شروع کردم و اگر فرصتی در عمر من باقی مانده باشد و نیز همکاران سینمایی اجازه بدهند، فیلم بعد ای ام را می سازم.
فکر می کنید کارگردانی شما را از حرفه اصلی تان، بازیگری دور می کند؟
یک سری افراد هستند که دوست ندارند بنده به عنوان کارگردان فعالیت داشته باشم و به خاطر اینکه اسم من مطرح نشود اصلا کاری به من پیشنهاد نکنند.عده ای از دوستان سینمایی فکر می کنند با پیشنهاد کار به بنده در عرصه فعالیتم،ممکن است نام من بیشتر مطرح شود. همانند خانم نیکی کریمی که ابتدا بازیگر بود و بعد کارگردانی را تجربه کرد. اگر همچنان بخواهم به فیلمسازی ادامه دهم و بازیگری کنم، شاید به نفع بعضی ها نباشد. خیلی ها بوده اند که رویای فیلمسازی در سر داشته اند اما نتوانستند. اکثر عوامل فیلم های دیگر دوست ندارند که یک بازیگر وارد عرصه فیلمسازی شود. حتی من این حرف را خیلی شنیده ام که گفته اند فلانی بازیگر توانایی است چرا فیلم ساخته است. فکر می کنم هر کسی انگیزه های شخصی در ذهن دارد که می خواهد به آن ها برسد.
گفت و گو: صبا شادور