خبرگزاری هنر ایران// مزیت و برتری زمان‌ها به واسطه رویدادهایی است که در آنها واقع می‏شود و اگر شرافت زمان به واسطه حادثه‌‏ای است که در آن زمان روی می‌دهد، پس شریف‌تر از روز بعثت رسول اکرم(ص) نیست؛ چراکه حادثه‌‏ای بزرگتر از این حادثه اتفاق نیفتاده و چنین روزی نیز دیگر در ازل و ابد نداشته و نخواهیم داشت.

مبعث نبوی با نهضتی معنوی آغاز شد و انقلابی در عالم بشری ایجاد کرد که هنوز دامنه آن ادامه دارد. در همین راستا و در آستانه فرا رسیدن سیزدهم رجب، عید سعید مبعث و به مناسبت پانزدهمین قرن ظهور دین مبین اسلام، بر آن شدیم تا با مرور آثار شاخص تولید شده هنری و فرهنگی توسط هنرمندان و اهالی فرهنگ با موضوعیت حضرت محمد(ص) و زندگی معنوی او، وجهی از وجوه گرانقدر پیامبر اسلام را برنماییم.

الملک یبقی مع‌ الکفر و لایبقی مع الظلم/ والا پیام‌دار، محمد

بی‌تردید ترانه "وحدت" یکی از تاثیرگذارترین آثار تولید شده با موضوع و محوریت رسول گرانقدر اسلام در حوزه موسیقی است که آهنگ آن را اسفندیار منفردزاده بر اساس شعری از سیاوش کسرایی در سال 1357 و در آستانه پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی ساخت و با صدای ماندگار زنده‌یاد فرهاد مهراد منتشر شد.

متن ترانه "وحدت" برخلاف آثاری از این‌دست که بیشتر جنبه ابراز ارادت و نشان دادن خصایل بزرگان را دارد به جنبه ظلم‌ستیزی حضرت محمد(ص) می‌پردازد تا اعتراض خود را با مضمونی دینی نسبت به ظلم‌های صورت گرفته ان هم در گرماگرم انقلاب در جامعه ابراز کند.

این ترانه به اعتقاد بسیاری از اهلی موسیقی جز ده ترانه ماندگار موسیقی ایران به شمار می‌آید و چه از نظر موسیقی، چه از نظر شعر و چه از نظر اجرای یکی از شاهکارهای موسیقی پاپ با محوریتی دینی مذهبی محسوب می‌شود.

سمفونی پیامبر اعظم(ص)

و باز هم در حوزه موسیقی و بعد از گذشت حدود 30 سال از انتشار ترانه "وحدت"، این‌بار نوبت به شاهین فرهت، آهنگساز مطرح و مدرس دانشگاه رسید تا با ساخت "سمفونی پیامبر اعظم(ص)" به شخصیت والا و برجسته این حضرت بپردازد.

این آهنگساز درباره انگیزه ساخت این سمفونی با موضوع و محوریت حضرت محمد(ص) که بیانگر بزرگی و انسانیت پیامبر اسلام است، می‌گوید: "همان طور که می‌دانیم تا به امروز فقط یک فیلم درباره این شخصیت گران بها ساخته شده و در نتیجه تصمیم گرفتم درباره حضرت محمد(ص) یک سمفونی بسازم که این سمفونی همزمان با سال پیامبر اعظم(ص) ساخته شد."

فرهت با اینکه در موسیقی فیلم حضرت محمد(ص) شخصیت این حضرت به خوبی بیان شده اما چون او دوست داشته از تمامی زوایا درباره حضرت محمد(ص) صحبت کند و بیشتر شخصیت ایشان را به زبان موسیقی بیان کند، دست به ساخت این سمفونی زده است.

او که نزدیک به دو سال بر روی این سمفونی کار کرده، این پروژه را کاری بسیار سخت توصیف کرده چراکه معتقد است؛ حضرت محمد(ص) بهترین سمبل انسانیت است در نتیجه باید این سمفونی در شان پیامبر اعظم (ص) ساخته می‌شد.

تِم اصلی این سمفونی حضرت محمد(ص) است و از ابتدا درباره شخصیت ایشان صحبت می‌شود. همچنین این سمفونی شرح حال مو به موی پیامبر اسلام(ص) نیست، بلکه در وهله اول یک بزرگداشت محسوب شده و بعد از آن به ابعاد مختلف شخصیت ایشان مانند انسانیت، عرفان، اخلاق و درام زندگی خود حضرت به عنوان سمبل می پردازد.

سمفونی پیامبر اعظم(ص) از 4 قسمت تشکیل شده که برای نوشتن آن از دو تُم به عنوان ایده پایدار و فیکس استفاده شده که در هر چهار قسمت شنیده می‌شود. یکی از تِم‌ها نشانگر وحدانیت خدا و دیگری به پیامبر ارتباط دارد که در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.

نکته دیگر اینکه؛ قسمت اول این سمفونی در فرم سونات پیاده شده و با حالت اعلامی که مبین ندایی از جانب حضرت حق است شروع می‌شود. در این قسمت به زندگی حضرت محمد(ص) و بیان تفکرات عالی و شخصیت ایشان پرداخته شده و قسمت دوم مقداری توصیفی‌تر است. در پایان قسمت دوم لحظه‌ای است که حضرت محمد(ص) به پیامبری مبعوث می‌شود. قسمت سوم همراه با دکلمه و آوازی است که شعر توسط آقای ساعد باقری در مدح حضرت محمد(ص) سروده شده است. همچنین در این قسمت تِم‌هایی را که در اول سمفونی به تِم پیامبر معروف بود دوباره اما به شکل فاتحانه می‌شنویم.

"محمد(ص)"، پرهزینه‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران

بی‌تردید وقتی صحبت از حضرت محمد(ص) در هنر هفتم به میان می‌آید کمتر کسی را بتوان پیدا کرد که تصاویر فیلم "محمد رسول‌الله" اثر ماندگار مصطفی عقاد، کارگردان برجسته جهان عرب در ذهن‌اش تداعی نشود. فیلمی که به دو زبان عربی و انگلیسی ساخته شد و بارها از شبکه‌های مختلف تلویزونی پخش شده است.

اما در بین سینماگران کشورمان، مجید مجیدی تنها کارگردانی که چند سالی است به سراغ ساخت فیلمی با موضوع حضرت محمد(ص) با عنوان "محمد(ص)" است.

مجیدی طراحی صحنه و دکور این پروژه فاخر سینمایی را بر عهده میلژن کرکا کلژاکوی، هنرمند 63 ساله کروات گذاشته و عکس‌های منتشر شده از پشت صحنه این فیلم نشان از زیبایی هر چه تمام‌تر آخرین ساخته مجید مجیدی دارد.

مجیدی برای ساخت این فیلم انگیزه‌های زیادی را تاکنون مطرح کرده اما شاید ساخت بیش از 200 فیلم با موضوع زندگی حضرت عیسی(ع)، 120 فیلم با موضوع حضرت موسی(ع) و 80 فیلم درباره دیگر پیامبران و تنها ساخت یک فیلم (محمد رسول‌الله) مهم‌ترین انگیزه او برای کلید زدن چنین پروژه بزرگی باشد.

مجیدی 7 سال پیش، بنای ساخت فیلم محمد(ص) را گذاشت و پس از نگارش فیلم‌نامه‌ای در 200 سکانس به کمک کامبوزیا پرتوی و با همکاری حمید امجد، مراحل پیش‌تولید انجام شد و فیلم در خرداد 1390 پروانه ساخت گرفت و سرانجام آبان همان سال مجیدی از ساخت فیلمی خبر داد که وقتی به پایان برسد، نام ایران و ایرانی را تا مدت‌ها بر سر زبان‌ها خواهد انداخت.

لوکیشن اصلی فیلم "محمد(ص)" شهرک سینمایی نور در حوالی شهر قم است که یکصد هکتار مساحت دارد. همچنین این فیلم در کرمان و عسلویه هم فیلمبرداری شده و در آخرین گام (پس از عدم موافقت هندی‌ها) این فیلم در آفریقا جلوی دوربین رفت. این سکانس به تعداد زیادی فیل نیاز داشت، چراکه بیانگر ماجرای لشکرکشی ابرهه به مکه و حمله پرندگان به سپاه او است.

فیلم "محمد(ص)" از محاصره‌ مسلمانان در شعب ابی‌طالب آغاز می‌شود و به پیش از تولد پیامبر اسلام باز می‌گردد. در این فیلم مخاطب شاهد وقایعی است که پیش از تولد پیامبر اسلام تا 12 سالگی ایشان را دربرمی‌گیرد. صحنه‌های وفات مادر رسول اکرم در روستای ابواء و صحنه‌های مربوط به دوران شیرخوارگی و خردسالی پیامبر در روستای سعدیه هم از دیگر بخش‌های فیلم است. فیلم محمد با اولین سفر پیامبر به شام و رسیدن به صومعه بحیرا به پایان می‌رسد. "بحیرا" راهبی مسیحی است که درباره ظهور آخرین پیامبر به ابوطالب بشارت می‌دهد.

نکته قابل توجه دیگر اینکه؛ از جمله چهره‌های سرشناسی که جزو عوامل فنی پروژه محمد(ص) هستند می‌توان به ویتوریو استورارو، فیلمبردار نامدار ایتالیایی اشاره کرد که تاکنون سه ‌بار موفق به کسب جایزه اسکار شده است.

این پروژه فاخر که پرهزینه‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران لقب گرفته و از کنار آن سریالی هم ساخته خواهد شد، قرار است علاوه بر زبان فارسی به سه زبان عربی، انگلیسی و اردو به صورت همزمان در ایران و کشورهای مسلمان اکران شود.

طراحی نشانه نوشته محمد رسول الله

در حوزه هنرهای تجسمی نیز نخستین جشنواره بین‌المللی پیامبر اکرم(ص) با موضوع طراحی نشانه نوشته محمد رسول الله یکی از برنامه‌های منحصربفردی است که از فردا ۵ خردادماه در خانه هنرمندان ایران برگزار می‌شود.

نخستین جشنواره بین‌المللی پیامبر اکرم(ص) با موضوع طراحی نشانه نوشته "محمد رسوال الله" به ریاست مجیدی مجیدی و دبیری ابراهیم حقیقی و داورانی همچون؛ ابراهیم حقیقی، صداقت جباری، جلیل رسولی، حبیب‌الله صادقی، مسعود نجابتی‌و... توسط سازندگان فیلم سینمایی "محمد(ص) و مشارکت سازمان زیباسازی شهرداری تهران، با موضوع طراحی نشانه نوشته (لوگوتایپ) "محمد رسوال الله" را برگزار می‌شود.

محمد(ص) در آیینه ادبیات

در زمینه ادبیات داستانی ابراهیم حسن بیگی با رمان محمد(ص) به زعم خودش تلاشی برای نمایش دادن شخصیت رحمانی پیامبر کرده است. نویسنده رمان "محمد" بعد از انتشار این کتاب پیشتر گفته بود: تمام تلاشم در این کتاب این بوده است که نگاهی بیطرف به زندگی حضرت رسول(ص) داشته باشم و بُعد رحمانی ایشان را نشان دهم.

رمان "محمد"، اثری است که در رابطه با زندگی حضرت رسول(ص) نوشته شده که برای اولینبار در بیست و ششمین دوره نمایشگاه کتاب تهران رونمایی شد. حسن بیگی ویژگیهای این رمان را اینگون توصیف کرده بود: قصد من در نگارش رمان "محمد" این بوده که با نگاهی بیطرفانه به این مقوله بپردازم و شخصیت پیامبر(ص) را آنطور که هستند، نشان دهم. سعی داشتم که شخصیت رحمانی و انسانی رسول خدا(ص) را همانطور که ما میشناسیم و از ایشان سراغ داریم، در این اثر به نمایش بگذارم.بضاعت مزجاتی بوده که من به ساحت حضرت رسول(ص) تقدیم کردهام. این نگاه بیطرفانه غیر قابل انکار است و اصلاً یکی از اهداف من در نگارش این اثر همین امر بوده است؛ این در حالی است که شناخت مخاطب جهانی با آنچه که ما از پیامبر(ص) سراغ داریم، متفاوت است و تلاش میشود تا از پیامبر(ص) چهرهای غیر واقعی به تصویر بکشند. این نویسنده در ادامه به تسنیم میگوید: افرادی تلاش میکنند تا مسلمانان را عقبافتاده، جنگطلب و تروریست نشان دهند. بخشی از این امر نشأت گرفته و متأثر از رفتار خود مسلمانان است که با رفتارشان اسلام را سیاه نشان میدهند. از سوی دیگر، خیلی از حکومتهای منطقه که از نظر اقتصادی و اجتماعی وابسته به استکبار هستند و از طرف دیگر خود را مسلمان مینامند، با اعمالشان سعی در سیاه نشان دادن چهره رحمانی پیامبر(ص) دارند. من در رمان "محمد" تلاش کردم تا با کنار گذاشتن این اقدامات و این نوع نگاه، به این بپردازم که رسول خدا(ص) در آن زمان در عربستان در کنار ادیان و اقشار مختلف جامعه زندگی میکردند و همه بر حسن خلق و امانتداری ایشان تأکید داشتند. در این اثر تلاش کردم بگویم که اگر تعاملی میان ادیان در آن زمان بوده است، برگرفته از خُلق نیک پیامبر(ص) و آیات قرآن کریم بوده است. همین امر سبب میشود تا در آن زمان بسیاری از اندیشمندان و متفکران مسیحیت و یهود به اسلام روی بیاورند.

رمان "محمد" جزء معدود آثاری است که در قالب داستان در خصوص زندگی پیامبر مکرم اسلام(ص) توسط نویسندگان ایرانی نوشته شده است.

انتهای پیام/32/