به گزارش سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین ؛ سید علی صالحی شاعر نام‌آشنایی است و نیازی به معرفی ندارد. علاوه بر اینکه از او دفترهای شعر بسیاری در طول چند دهه اخیر به چاپ رسیده است و به این واسطه او را به عنوان شاعری پرکار می‌شناسند، پیشگامی او در جریان‌های شعری موسوم به شعر گفتار و شعر ناب او را به چهره ممتازی در میان شاعران معاصر بدل کرده است. صالحی در اوایل دهه پنجاه همراه با هم‌نسلان شاعر خود، در جریان سازی "موج ناب" نقشی تاثیرگذار داشت، هرچند بعد از مدتی از این جریان کناره گرفت چرا که اینگونه می‌اندیشید که شاعران موج ناب هرچه می‌گذرد بیشتر شبیه هم می‌شوند. او در این گفت‌وگو نیز به این جریان اشاره‌هایی داشت که ممکن است برای خوانندگان جالب باشد. از سوی دیگر دفترهای شعر سیدعلی صالحی در نمایشگاه کتابی که قریب به یک هفته از پایان آن می‌گذارد در غرفه‌های نشر نگاه و مروارید فروش بسیار خوبی داشته است و این دیگر بهانه ما برای گفت‌و گو با او بود.صالحی در این مصاحبه هم از شعر گفت، هم از "دغدغه‌های ذهنی‌ای که این روزها خاطرش را آزرده است." شرح این گفت‌وگو در زیر از نظرتان می‌گذرد.

به عنوان شاعری که بانی شعر گفتار و از مهره‌های کلیدی جریان مهم شعری موسوم به "موج ناب" بوده‌اید، مهمترین جریان‌های شعری معاصر را کدام می‌دانید؛ شعر سپید، حجم، موج نو، دیگری، موج ناب، شعر گفتار و ...؟ اگر اساسا به چنین جریان شناسی نیز اعتقاد ندارید، بفرمایید.

در جوانی معمولا به چنین سوالی، پاسخ مفصلی می‌دادم و سعی می‌کردم مثلا موج ناب را "جا" بیندازم اما امروز در این سن و سال و با این تجربه صراحتا اعتراف می‌کنم جریان سازی در شعر امری فرعی است. من فقط معتقدم شعر باید شعر باشد. الان هم قادرم جریان بکر و بی‌نظیری مثل موج ناب یا شعر گفتار را پی بریزم، اما وقتی جهان ما، جهان چاره‌ناپذیر و فناپذیری است، این بازی‌ها به کار کودکان کوچه می‌آید. امیدوارم آنقدر در این بینش ویژه پیش نروم که چاپ کتاب‌های بعدی‌ام را به بعد از مرگ موکول کنم.

در دوره‌های مختلف، شاعرانی همیشه در صدر بوده‌اند، در این دوران شما چند شاعر برجسته را معرفی می‌کنید؟ و دلیل این انتخاب چیست؟ این شکل گزینش‌ها بی ثمر است. من داوری در این امر را پسندیده نمی‌دانم. زمان، تاریخ و مردم در فرایندی پیچیده به آن گزینش مورد نظر می‌رسند.

به تقسیم شعر بر اساس دهه‌ها باور دارید؟ خیر!

چرا؟ برای تشخیص تغییرات در شعر، یک دهه در واقع چند لحظه است.

بعضی بر این باورند که شعر معاصر از نیمه دهه هفتاد به بعد روند متفاوتی را طی کرد. شما چه ویژگی‌ای را برای این دوره قائلید؟ در شعر دهه هفتاد به این سو، کمتر نشانی از فرهنگ بومی وجود دارد.

دلیل این امر را در چه می‌دانید؟ یکی از این عوامل، مسئله واردات تئوری‌های غیر بومی است، همین است که شعر ما به شدت ترجمه زده است. البته نه همه شعر امروز؛ غالبِ شعرهای تمرینی، تجربی و خام را می‌گویم، به ویژه در پایگاه‌های اینترنتی.

این راه به کجا ختم خواهد شد؟ این راه، خودِ"راه" را خواهد خورد.

شما از سال 1373 کارگاه شعر داشته‌ و دارید، گاه بوده که کوتاه مدت تعطیل شده، چقدر به این فعالیت‌ها باور دارید؟ او که در انتقال تجربه و دانش خود به نسل‌های بعدی، خست می‌ورزد، آدم خُردی است. وقتی که دانشگاه‌ها در این زمینه کم کار می‌کنند، ما در حاشیه، این نقص را برطرف می‌کنیم.

این روزها چه می‌کنید؟از دفترهای تازه شعر، کارهای در راه؟! پنج کتاب شعرم مدت‌هاست در انتظار مجوز است که چهار دفتر آن از سوی نشر نگاه روانه ارشاد شده. ناشر محترم من هم نامه پیگیری نوشته اما کسی پاسخگو نبوده است تا این لحظه!

این دفترها حاوی شعرهای اخیر شماست؟ مربوط به دو سال پیش‌اند این شعرها. طی دو سال اخیر، کارهای تازه‌ام را پاکنویس نکرده‌ام هنوز.

چه چیزی اخیرا شما را شادمان کرده است؟ سامان دهی نظام بهداشت و بیمارستان‌ها، مسئله بیمه همگانی، و درک محرومین بیمار. امیدوارم این "صدقه دولتی" یعنی یارانه نقدی حذف شود و در مقابل تغذیه رایگان را از مهدها تا دانشگاه‌ها تضمین کنند.

و دغدغه ذهنی که اخیرا آزارتان می‌دهد؟ فرقه بی‌شرف "بوکوحرام" در آفریقا، قریب به سیصد دختر محصل را دزدیده. رهبر این گروه تروریستی ادعا کرده که من از خداوند دستور می‌گیرم. دنیا دارد پر از هیتلرهای کوتوله می‌شود. حکومت‌های آدم کشی که این گروه‌ها را تشکیل داده و حمایت می‌کنند، مقصرند. فقر، فقر، فقر هر فرشته‌ای را به سوی تروریسم منحرف می‌کند. همه حکومت‌های جهان اگر در آزاد سازی این دختر بچه‌ها شرکت نکنند، شریک جرم بوکوحرام‌اند. جهان بی رحم سرمایه داری، لحظه به لحظه بر توحش جهان می‌افزاید.

انتهای پیام/

گفت‌و‌گو مجتباهوشیارمحبوب