به گزارش خبرنگار هنرآنلاین ، حسن تصادفی پیش آمده که این روز را به دو مناسبت به میهمان گرامیمان ایرج راد تبریک بگوییم. سالروز تولدش و دیگر، انتخاب مجدد او به سمت مدیرعاملی خانه تئاتر که نشان میدهد او نزد تئاتریها هم بسیار محبوب است. در بخش اول این گفتوگو از تلخیها و شیرینیهای حرفهاش و خاطرات دور و نزدیک او شنیدیم. تجربههای مدیریتی او در خانه تئاتر این سالها هم حاوی نکات جالبی است که در این بخش از نظرتان میگذرد.
آقای راد امروز علاوه بر سالروز تولدتان، انتخاب مجدد شما به سمت مدیرعاملی خانه تئاتر را هم باید تبریک بگوییم. برایمان بگویید که علت محبوبیتتان بین تئاتریها که موجب شده بازهم در این سمت بمانید چیست؟
من در همهٔ مدت ۱۴ سال فعالیت در خانهٔ تئاتر نه تبلیغاتی برای خودم کردهام و نه از کسی خواستهام که به من رای بدهد، بلکه تنها تلاش کردهام تا کار خود را به درستی انجام دهم. کسانی که در انتخابات اخیر خانهٔ تئاتر به من رای دادهاند، حتما به این درک رسیدهاند که من توانستهام گامی بردارم و کاری را به انجام برسانم. برای میزان بالای رایی که در این انتخابات به دست آوردم از همهٔ کسانی که رای دادند سپاسگزارم و امیدوارم بتوانم هر کاری را که از دستم برمیآید برای تئاتر و جامعهٔ تئاتری کشور انجام دهم.
شما از ابتدای تاسیس خانهٔ تئاتر تا کنون به عنوان عضو هیات مدیره و رییس هیات مدیره و مدیرعامل حضور داشته-اید. فکر میکنید خانهٔ تئاتر در مدت ۱۴ سال فعالیتش تا چه میزان توانسته رسالت خویش را انجام دهد و به هدف خود نزدیک شود؟
ما در خانهٔ تئاتر خیلی تلاش کردیم. اما اگر تلاشها را صد درصد در نظر بگیریم، تنها به پنجاه یا پنجاه و پنج درصد از خواستههایمان رسیدهایم. دلیل آن هم شرایط است. ما در ابتدای شکلگیری خانهٔ تئاتر نه پولی داشتیم و نه امکاناتی. در واقع مدتی ما جلسات خانه تئاتر را هفتهای یک بار در بوفهٔ تالار هنر برگزار کردیم و پس از آن به خانهٔ هنرمندان رفتیم و هفتهای یک بار یک اتاق برای برگزاری جلسات و یک میز هم در دبیرخانه داشتیم. مدتی برای تشکیل انجمنهای گوناگون و همچنین برای گرفتن مجوزهای لازم از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بعد عضوگیری طول کشید. مدتی هم در مرکز هنرهای نمایشی اتاقی داشتیم که بتوانیم جلسات را در آنجا برگزار کنیم. تلاش زیادی کردیم و دست آخر توانستیم با سختی فراوان همین مکانی را که در حال حاضر خانهٔ تئاتر در آنجا مستقر است به دست بیاوریم. فراموش نکنیم که خانهٔ تئاتر مطابق با آییننامه مستقل است و طی این مدت ما فقط سعی کردیم کمک بگیریم. به این معنی که آنچه گرفته میشود مطابق با فعایتهای خانهٔ تئاتر و خارج از وابستگی باشد.
نگاه من هم از ابتدا این بود که بتوانم برای خانهٔ تئاتر سرمایهٔ مستقلی را فراهم کنم. تا جایی که حتی با شرکت سونی نامه-نگاری کردیم و توضیح دادیم که خانهٔ تئاتر به عنوان یک موسسهٔ فرهنگی غیر دولتی نیاز به دوربین دارد و شرکت سونی هم برای ما پنجاه درصد تخفیف از طریق نمایندگی ایران در نظر گرفت. یا دستگاه ریسوگرافی خریدیم که کارهای چاپی را با آن انجام دهیم. در زمینهٔ مسایل صنفی نظیر بیمه هم تلاشهای گستردهای شد و امروز اعضای خانهٔ تئاتر بیمه تامین اجتماعی هستند. با این وجود بیمهٔ تکمیلی را هم از یاد نبردیم و صندوق کمک به هنرمندان شکل گرفت. خوشبختانه پارسال پس از تلاش چندسالهٔ ما برای شکلگیری بیمهای که بتواند بیماریهای خاص هنرمندان را هم پوشش بدهد، با کمکی که از سوی دولت آن زمان و دوستان دیگر شد، توانستیم بچهها را بیمهٔ طلایی کنیم. در کنار این ماجراها ما چند سال برای قراردادهای تیپ و کف دستمزدها تلاش کردیم که همچنان با مشکلاتی در این زمینه مواجه هستیم. تعاونی مسکنی هم به راه انداختهایم که با وجود مشکلات، برخی اعضا را خانهدار میکند. به این ترتیب در بخشی موارد تلاشها بیش از صد درصد بوده، اما نتیجهٔ به دست آمده مطلوب نبوده است. از دیگر تلاشهای خانهٔ تئاتر هم میتوان برگزاری کارگاههای آموزشی، کلاسهای زبان، جلسات نمایشنامهخوانی، تهیهٔ تصویر و فرم از بازیگران برای انتخاب آنها توسط کارگردانان، بزرگداشت روز جهانی تئاتر به مدت یک هفته در سال، برگزاری مسابقات سالانهٔ ادبیات نمایشی و فعالیتهایی از این دست را نام برد. در کنار همهٔ این موارد، موضوعی که برای من بسیار مهم است و در چند سال اخیر آن را دنبال کردهام موضوع مکان خانهٔ تئاتر است.
شرایط ساختمان خانهٔ تئاتر در حال حاضر در چه وضعیتی است؟
ما با مشقتهای فراوان و در مقاطعی با کمک، جایی را پیدا کردیم و با دویست هزار تومان آن را خریداری کردیم که امروز بالغ بر ده میلیارد تومان ارزش دارد. ساختمانی با ببیش از پنجاه سال سن و مخروبه بود که آن را تخریب کردیم. به دلیل موقعیت مکانی زمین امکان گودبرداری با بولدزر نبود و ما نیاز به بیش از ۹ متر گودبرداری داشتیم. چون طبقهٔ زیرین باید تبدیل به سالن میشد. میتوانم بگویم کیسه کیسه خاک را بیرون آوردیم و با کمکهای مقطعی کوچک مراحل را سپری کردیم تا جایی که برای قرارداد با پیمانکار و مسایلی از این دست نیاز به پول بیشتری داشتیم. ناگفته نماند با وجود آنکه من در حدود یک سال و هفت ماه به دنبال جواز بودم اما شهرداری در این زمینه به ما کمک کرد جواز مسکونی به به فضای فرهنگی و هنری تغییر کرد و پس از آن برای گرفتن تراکم و این اواخر برای اضافه کردن به تراکم این محبت را به ما داشتند. در آن محل امکان ایجاد پارکینگ نبود، اما باز هم در پرونده نوشته شد که این پارکینگ از سوی شهردای تامین خواهد شد. به این ترتیب آقای قالیباف واقعا به ما کمک کرد. در دورهٔ گذشته هم دولت به خانهٔ تئاتر کمک کرد. اما همهٔ این کمکها بدون وابستگی و تنها در قالب کمک بود. همهٔ سعی من بر این بود که پیش از انتخابات امسال خانهٔ تئاتر دست کم بخشی از ساختمان خانهٔ تئاتر قابل بهرهبرداری باشد که متاسفانه به دلیل برخی بدقولیها اینچنین نشد. در حال حاضر سیصد متر فضای سالن نمایش و استودیویی برای ضبط برنامه در طبقهٔ زیرین داریم. طبقهٔ همکف سقفی به ارتفاع هت متر و نیمطبقهای با اتاقهایی برای گریم و اتاق فرمان و سیصد متر فضا برای سالن انتظار و کافیشاپ در نظر گرفته شده است. امکانات لازم برای گالری هم وجود دارد. طبقهٔ نخست با وسعت دویست و بیست متر به بخش اداری اختصاص یافته است. در طبقهٔ دوم فضایی برای اتاقهای انجمنها در نظر گفته شده است. طبقهٔ سوم بخش مدیریت و اتاق بزرگ کنفرانس است. بالای آن هم تراس و بامی است که با پیشبینی آشپزخانه قابلیت تبدیل شدن به رستوران را دارد. در حال حاضر کانالها و تهویهٔ سالن کامل شده است. اما برای کامل شدن اکوستیک و امکانات فنی نور و صدا و سیستم تلویزیونی و صندلیها و مسایلی از این دست هزینههای زیادی در بر دارد و امسال به بهرهبرداری نخواهد رسید. اما امیدوارم که به جز سالن، بخشهای دیگر طی امسال به اتمام برسد.
کمی هم به اردیبهشت تئاتر ایران بپردازیم. روز جهانی تئاتر مصادف با هفتم فروردین ماه است و در کشور ما به دلایلی از جمله تعطیلات عید نوروز، مراسم این روز به یک هفته در اردیبهشت ماه انتقال یافته است. برخی دوستان معتقد هستند که این انتقال زمان باعث لوث شدن موضوع خواهد شد. هرچند که در آی. تی. آی هم یک بازهٔ زمانی یک ماهه برای برگزاری مراسم روز جهانی تئاتر در نظر گرفته شده است. نظر شما در این باره چیست؟
این موضوع مربوط ه سالها پیش است و از گذشته آی. تی. آی و یونسکو با توجه به تعطیلات نوروز پذیرفتهاند که ایران طی یک دورهٔ یک ماهه این جشن را برگزار کند. در طول عید نوروز همه به دنبال تفریح و سفر و مراسم ویژهٔ نوروز هستند و برگزاری این جشن در آن زمان تاثیر لازم را نخواهد داشت. چرا یک روز را به نام بزرگداشت تئاتر مینامند؟ برای یادآوری اهمیت تئاتر یا هر مقولهٔ دیگری. برای اینکه توجه افراد در ارتباط به آن مقوله را به اهمیت آن جلب کنند. در خصوص تئاتر نه فقط هنرمندان، بلکه مسوولینی که به نوعی در ارتباط با هنر تئاتر هستند. از دانشگاه گرفته تا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همهٔ نهادهای مرتبط. پس برای برگزاری مراسم بزرگداشت تئاتر باید موقعیت آن فراهم شود. اما دو دلیل داشتیم برای آنکه به جای یک روز، یک هفته را به تئاتر اختصاص دهیم. یکی اینکه یک روز در ایران تاثیری را که باید ندارد. روز جهانی تئاتر در همهجای دنیا، به ویژه در کشورهای صاحب تئاتر، با سالنهای زیادی که در سراسر کشور وجود دارد، طی یک روز جریانی رخ میدهد و تاثیرات خود را در همان یک روز به شکل گستردهای خواهد داشت. اما در کشور ما اگر مراسم را طی یک روز برگزار کرده و نهایتا بیانیهای صادر کنیم، خیلی زود خاموش خواهد شد. دلیل دوم شرکت انجمنهای گوناگون در این مراسم بود. ۱۴ انجمن داریم که همه میخواهند باشند و برگزاری مراسم همهٔ آنها در یک شب امکانپذیر نیست. بنابراین هر شب را به دو انجمن اختصاص دادیم تا هم گستردگی بیشتری ایجاد شود و هم انجمنهای گوناگون برنامههایشان را اجرا کنند. پس از آن هم اداره کل هنرهای نمایشی یک ماه کامل را به نام اردیبهشت تئاتر ایران به تئاتر اختصاص داد که خیلی هم خوب است. اصلا امیدوارم همهٔ سال به تئاتر اختصاص یابد.
برنامههای خانهٔ تئاتر در این هفته چگونه خواهد بود؟
ما دو گونه برنامه در نظر گرفتهایم. یکی برای عموم مردم و کسانی که در فضای باز هستند که تلاش کردهایم تا کمی برنامههای مفرحتری تدارک ببینیم و حال و هوای نمایشی خاصی ایجاد شود. در فضای باز از نمایشهای سنتی ایران و از جمله نقالی، خیمهشببازی، نمایشهای عروسکی تئاتر خیابانی، موسیقی و به ویژه برنامههایی برای کودکان خواهیم داشت. در سالنها هم برنامههای مربوط به خود انجمنها و از جمله تقدیرها و تشکلها مسایلی از این دست برگزار خواهد شد. علاوه بر این نمایشگاههایی از جمله پوستر، عکس، ماسک و... نیز خواهیم داشت.
متشکریم.
انتهای پیام/
ساسان پارسی