سرویس مد و لباس هنرآنلاین ، زیورآلات میناکاری یکی از همان مواردی است که مخاطبان را به سمت خود می‌کشاند و برای مدتی طولانی میخکوب می‌کند. میناکاری هنری با پیشینه‌ای در حدود پنج هزار سال است که در گذشته برای زیبایی بخشیدن به زیور آلات و ظروف مختلف استفاده می‌شده ‌است. این هنر ترکیبی از آتش و خاک است که با نقاشی آمیخته می‌شود و نقش‌های زیبایی را می‌آفریند.

فائزه صهبا، هنرمند میناکار گالری گل گندم است که هنر میناکاری را بر روی زیورآلات طراحی کرده است. نقش‌های زنده و رنگ‌های شفاف نخستین چیزی است که مرا به سمت این زیورآلات می‌کشاند. بدیهی است که هنر میناکاری نیز مانند سایر هنرهای سنتی ایران با مشکلات عمده‌ای رو به روست. آنچه می‌خوانید گفت و گوی هنرآنلاین با فائزه صهبا، هنرمند خوش ذوق ایرانی درباره نوع طراحی زیورآلات به سبک میناکاری است.

درباره نوع طراحی زیورآلات میناکاری و روش کاری خود توضیح بدهید؟ طرح‌های زیورآلات ما مربوط به هنر مینای خانه‌بندی است. این روش شیوه‌ای قدیمی است که به «مینای سیمی» نیز معروف است زیرا از مفتول‌های بسیار نازک در آن استفاده می‌شود. در این روش مفتول‌ها را به شکل دلخواه در می‌آوریم و با چسب روی قطعه کار قرار داده با یک لعاب شیشه‌ای روی آن را می‌پوشانیم. سپس آن را در داخل کوره‌ای با حدود ۱۰۰۰ درجه حرارت قرار می‌دهیم و مفتول‌ها به قطعه کار جوش می‌خورند. در مرحله بعد رنگ‌های مخصوص میناکاری را که به شکل پودر هستند بر روی سطح کار پر می‌کنیم. بعد از آنکه سطح کار یکسان و هموار شد آن را به مدت ۳ دقیقه در داخل کوره‌ای با حرارتی حدود ۱۰۰۰ درجه قرار می‌دهیم. مفتول‌های برنجی بعد از قرار گرفتن در کوره سیاه می‌شوند و باید با اسیدکاری رنگشان به حالت نخستین بازگردد. مینای خانه بندی در اصفهان و تهران رایج بوده است ولی درحال حاضر تنها کارگاه آموزشی مینای خانه بندی در پژوهشکده میراث فرهنگی است که این هنر را آموزش می‌دهد.

دلیل کمرنگ بودن این زمینه کاری چیست؟ مینای خانه بندی هنری است که که در دوره قاجار بسیار کار می‌شده اما حالا متروک است و چند نفر بیشتر آن را کار نمی‌کنند. زیرا رنگ مخصوص این کار در ایران تولید نمی‌شود. برای واردات نیز مشکل داریم زیرا تولیدکننده عمده این رنگ آمریکا است که از مبادی قانونی اجازه واردات نمی‌دهد. این در حالی است که واردات رنگ‌ها از خارج قیمت کار را بسیار بالا می‌برد و قدرت خرید را پایین می‌آورد.

چطور شد به سمت زیورآلات متمایل شدید؟ ما این هنر را در دانشگاه و مقطع کارشناسی ارشد آموختیم. اما با وجود قیمت بالا و مشکل رنگ مشتری چندانی برای ظروف و تزئین آلات وجود نداشت به همین خاطر این هنر را روی زیورآلات آوردیم تا قیمت مناسبتری پیدا کند.

طرح‌های زیورآلات بر چه اساسی و چگونه شکل می‌گیرد؟ اغلب طرح‌ها توسط خود ما طراحی می‌شود. طرح‌ها در قالب سنتی و مدرن هستند. در واقع بیشتر سعی می‌کنیم از هنرهای سنتی معماری، پوشاک و... اقتباس کنیم تا سلیقه‌های مختلفی را پوشش دهد.

با توجه به اینکه هنر زیورآلات در ارتباط مستقیم با طراحی لباس است آیا تا امروز برای طراح لباس همکاری خاصی به شما پیشنهاد شده است؟ نه تا امروز هیچ طراحی برای این پیشقدم نشده است اما ما غیر از زیورآلات روی ظروف و تابلو و لباس هم کار مینا را ارائه کردیم. تا جایی که در لباس مینا را به جای تزئینات و دکمه ارائه کردیم تا نشان دهیم که می‌توان از آن استفاده‌های متنوعی کرد.

واکنش مردم به این نوع لباس چگونه بود؟ از آنجا که این کار برای نخستین بار بود که ارائه می‌شد استقبال خاص و شگفت انگیز بود. ضمن اینکه لباس دارای زیورآلات مینا کاری بر خلاف تصور عموم به هیچ عنوان سنگین نیست اما جایگزین بسیار خوبی برای سنگ‌های مصنوعی و پلاستیکی است. ضمن اینکه شفافیت عالی دارد به هیچ وجه در شست و شو خراب نمی‌شود و رنگ عوض نمی‌کند.

تفاوت عمده زیورآلات مینا با سایر گونه‌های موجود در چیست؟ رنگ‌هایی که روی زیورآلات مینا کار می‌شود بسیار زنده و شفاف است به نحوی که هر کسی را جذب می‌کند. اما این هنر شناخته شده نیست به همین خاطر برخی افراد آن را با بدلیجاتی که رنگ آمیزی مصنوعی شده اشتباه می‌گیرند.

واکنش توریست‌ها نسبت به این هنر سنتی چگونه است؟ این نوع هنرها برای توریست‌ها بسیار جذاب است زیرا طرح‌ها تلفیقی است و رنگ‌های سنتی و ایرانی دارد.

فکر می‌کنید برای پیشرفت این کار مسئولان باید چه تسهیلاتی به شما بدهند؟ ما به صادرات فکر می‌کنیم اما هنوز نمی‌دانیم باید از کدام وادی قانونی وارد شویم. مینا کاری بسیار با ارزش است اما برای تامین رنگ مشکلات بسیاری داریم. تا جایی که باید مدت‌ها منتظر باشیم تا یک دوست یا آشنا به صورت چمدانی این رنگ‌ها را از خارج برای ما وارد کند. ضمن اینکه کسی برای تجهیز کارگاه به ما کمک نمی‌کند. واقعا حیف است این مینا قبلا کار می‌شده اما حالا رو به انقراض است.

آیا هنر میناکاری در کشورهای دیگر هم استفاده می‌شود؟ بله. روسیه مینای عالی ارائه می‌دهد. هند نیز در مرحله ضعیف‌تر کار می‌کند اما مینای آنها از نظر رنگ با ایران فرق دارد.

انتهای پیام/61