به گزارش سرویس مد و لباس هنرآنلاین / به نمایش درآوردن لباس یا نمایش زنده آنها در چه محلی باید انجام شود؟ محل برگزاری نمایش زنده لباس چه استانداردهایی باید داشته باشد؟ طراحان لباس در چه مکانی میتوانند طرحهای جدید خود را به مخاطبان معرفی کنند؟ لباس یک اثر هنری محسوب میشود یا یک کالای تجاری؟ محل ارائه لباس باید ویژگیهای هنری داشته باشد یا تجاری؟
پاسخگویی به این سوالات نیازمند بررسی جایگاه لباس و طراحی لباس است. در سالهای دور گالری و موزه به عنوان محلی برای نمایش آثار هنرهای تجسمی شناخته میشدند که ابتدا به نقاشی و مجسمه محدود شده و بعد عکاسی و گرافیک هم به آنها اضافه شدند. پس از آن گالریهای هنری پذیرای آثار هنری در شاخههای چیدمان، ویدئو آرت، پرفورمنس و... شدند. در دنیای هنر پستمدرن مرز بین شاخههای مختلف هنری کمرنگتر از قبل شده و امکان ارائه اثر هنری در فضایی متفاوت با عرف پیشین فراهم شده است. امروزه با گرایش هنرمندان رشتههای مختلف به سوی لباس و ارائه لباسهای هنری با عنوان art wear نگاه گالریداران به مقوله لباس و نحوه ارائه آن تغییر کرده و شاخه جدیدی به فعالیت گالریها اضافه شده است. لباسهای هنری، آثاری گاه پوشیدنی و گاه غیرقابل پوشیدن هستند که بر پایه خلاقیت هنرمندان و با استفاده از فرم بدن انسان به عنوان یک ابزار، به وجود میآیند و پیوندی میان مد و هنر هستند.
پیش از این رابطهای سرشار از نگرانی و عدم اطمینان بین موزهها و مد وجود داشت و بسیاری از مدیران گالریها اشتیاقی به ارائه مد و لباس نداشتند، به این دلیل که آنها برای هنر مخاطب وسیع و عام در نظر نگرفته و آثار هنری خاص را ارائه میکردند. اما پس از به وجود آمدن پاپ آرت و تاکید فرهنگ پاپ بر جذابیت مد، گالریداران به این نتیجه رسیدند که هنر پاپ با مردم ارتباط بیشتری دارد. اشتیاق به مد در میان افراد جامعه انکارناپذیر است و این موضوع باعث جلب توجه مدیران موزهها به موضوع مد و لباس شده است. بسیاری از آنها به این نتیجه رسیدهاند که هیچ شکل هنری بر دیگری برتری ندارد. از سوی دیگر امروزه طراحان مدرن هنجارهای هنر مد را به هم زدهاند و با ارائه طرحهایی خلاقانه و تفکربرانگیز، لباس را به مقولهای مهم در دنیای هنر تبدیل کردهاند.
اما در ایران هنوز هم گالریداران دید مثبتی به نمایش لباس در گالریها ندارند. آنها عقیده دارند گالری محل ارائه هنرهای تجسمی است و نه نمایش لباس. علاوه بر آن هنوز در ایران چیزی با نام لباس هنری طراحی نمیشود چون طراحی لباس در ایران کاری نوپا است و فقط به جنبه تجاری آن توجه میشود. با وجود این تعدادی از طراحان ایرانی لباسهایی کاربردی طراحی میکنند که در عین پوشیدنی بودن دارای خلاقیت و ارزشهای هنری نیز هستند.
اما طراحان لباس ایران هیچ محلی برای ارائه لباسهای خود به صورت نمایش زنده یا نمایش روی مانکن ندارند. مزونهای شخصی و ویترین فروشگاهها تنها محلی است که بین لباس و مخاطب ارتباط برقرار میشود. تنها اقدامات صورت گرفته در این زمینه به دو نمایشگاه نقاشی و چاپ بر روی تیشرت در خانه هنرمندان محدود میشود. این دو نمایشگاه نیز به طراحی لباس ارتباطی نداشته و هنرمندان نقاش و گرافیست از تیشرت به عنوان زمینهای برای طراحی استفاده کرده بودند. به نظر میرسد برقراری تعاملی بین گالریداران ایران و طراحان لباس فرصتهای مناسبی برای بروز خلاقیت و فعالیت در شاخههای جدید هنری به وجود خواهد آورد.
در ادامه نگاهی داریم به تعدادی از معتبرترین موزهها و گالریهای جهان که بخشی از فعالیت خود را به نمایش لباس یا اجرای نمایش زنده لباس اختصاص دادهاند.
موزه ویکتوریا و آلبرت لندن یکی از غنیترین موزههای هنری جهان است. در این موزه نمایشگاههای دائمی و موقتی مربوط به پارچه و لباس برگزار میشود و علاوه بر آن آرشیوهای مربوط به لباس و پارچه کشورهای مختلف در آن نگهداری میشود. فعالیت اصلی بخش لباس این موزه پرداختن به تاریخ لباس و نمایش مجموعههایی از لباسهای دورههای مختلف تاریخی است. سال 2004 برنامهای با عنوان شب ایران در این موزه برگزار شد که هنرهای مختلف ایران در آن معرفی شدند و یکی از بخشهای این برنامه نمایش زنده لباس از آثار طراحان ایرانی بود.
موزه بروکلین دومین موزه بزرگ هنری در نیویورک و یکی از بزرگترین موزهها در ایالات متحده آمریکا است. موزه بروکلین سال 2013 میزبان اولین نمایشگاه بینالمللی اختصاص داده شده به طراح پیشگام فرانسه" ژان پل گوتیه" بود. در این نمایشگاه که با عنوان From the Sidewalk to the Catwalk برگزار شد آثاری از گوتیه به نمایش گذاشته شد که از زیبایی و تنوع فرهنگهای جهانی الهام گرفته بود. این نمایشگاه چندرسانهای دربرگیرنده آثاری در هفت زمینه مختلف بود که به شکل غیرمستقیم بر این طراح لباس معتبر تاثیر گذاشته است.
همچنین موزه بروکلین مجموعهای متنوع از لباس،کفش و... در اختیار دارد که گاهی برای عموم به نمایش گذاشته میشوند.
موزه هنر ایندیاناپولیس سال 2012 با دعوت از هنرمندان و طراحان مد، نمایشگاه و نمایش زنده لباس برگزار کرد. آثاری که در این نمایشگاه شرکت داشتند، محصولاتی قابل پوشیدن با ویژگیهای منحصر به فرد، نوآورانه، الهامبخش و خلاق هنری بودند.
موزه هنر مدرن رم سال 2010 نمایشگاهی از آثار هنرجویان مدرسه طراحی رم برگزار کرد. دانشآموزان این موسسه لباسهایی را که برای پایان دوره خود طراحی کرده بودند با ترکیبی از پرفورمنس، هنر چیدمان و حرکات موزون در نمایشگاهی به یاد ماندنی از هنر مدرن ارائه کردند. با توجه به رویکرد آوانگارد دانشجویان، نمایش زنده لباسها در فضایی غیرمتعارف برای شوی لباس، به نمایش درآمد.
موزه پوشکین مسکو بیش از 100 لباس از آثار طراح مطرح فرانسه کریستین دیور را در یک نمایشگاه منحصر به فرد به نمایش گذاشت. به گفته مدیر موزه پوشکین "ایرینا آنتونوا" معمولا تصور حضور طراحی مد در موزه آسان نیست، اما در موزه پوشکین پاسخی فوق العاده از ترکیب نقاشی و لباس به دست آمد.
انتهای پیام/
مریم درویش