سرویس مد و لباس هنرآنلاین ، صنعت نساجی ایران پس از گذراندن یک دوره بحرانی و تعطیلی چند واحد فعال طی دهه گذشته، در عرصه اقتصادی کشور کمرنگ شد. این حضور امروز از نگاه بسیاری از طراحان و عموم مردم به حدی نادیده گرفته شده است که برخی معتقدند، ایران دیگر صنعت نساجی ندارد. این نظریات در حالی مطرح می‌شود که بسیاری از فعالان این عرصه معتقدند نساجی ایران همچنان فعال به کار خود ادامه می‌دهد اما مشکلات اقتصادی و عدم حمایت دولت از این بخش سبب شده است که نتوانند محصولات خود را به بازار معرفی کنند. تا جایی که برخی از پارچه‌های ایرانی با لیبل و مارک خارجی وارد بازار می‌شوند.

ذوالفقار رضایی، مسئول نساجی آسیا و عضو شورای راهبردی بنیاد ملی مد و لباس اسلامی است. او معتقد است نساجی امروز ایران می‌تواند کیفیتی در حد بالا داشته باشد به شرط اینکه فرهنگسازی و حمایت دولتی به موازات یکدیگر اتفاق افتد. آنچه می خوانید گفت و گویی است که این فعال حوزه نساجی کشور با خبرنگار مد و لباس هنرآنلاین داشته است.

فکر می‌کنید چرا بیشتر طراحان و عموم مردم پارچه خارجی را به ایرانی ترجیح می‌‍دهند؟ آنچه که امروز در ایران جا افتاده است یک فرهنگ واهی است. مستنداتی وجود دارد که بسیاری از محصولات خارجی موجود در بازار تولید داخل هستند و تنها لیبل و مارک آنها تغییر می‌کند. زیرا مردم اجناس خارجی را بیشتر قبول دارند در حالیکه همان اجناس ایرانی با مارک خارجی و قیمت بیشتر به فروش می‌رسد. جو روانی موجود در جامعه که همچنان مرغ همسایه را غاز می‌پندارد از یک طرف و حضور افراد منفعت طلب و سودجو از سوی دیگر سبب شده که امروز بسیاری از مردم فکر می‌کنند پارچه مناسب لباس توسط نساجی‌های داخلی تولید نمی‌شود. این در حالی است که برخی از نساجی‌های داخلی نظیر کارخانه بروجرد برخی از محصولات خود را به ایتالیا و انگلیس صادر می‌کنند اما مشکل اینجاست که این پارچه‌ها با برند ایرانی صادر نمی‌شوند زیرا این جو در سطح بین‌المللی نیز وجود دارد.

بی کیفیتی برخی از پارچه‌های ایرانی موجود در بازار باعث بی اعتمادی مردم شده است. برای رفع این مشکل و ایجاد رابطه‌ای مبتنی بر اعتماد بین صنعت نساجی و خریدار چه باید کرد؟ دقیقا این موضوع درست است. بی کیفیتی برخی از کالاهای ایرانی و خراب کردن جو ذهنی مخاطب یکی از عمده دلایلی است که امروز سبب شده ایرانی کالای ایرانی را نپذیرد. برای رفع چنین مشکلی فرهنگسازی عنصر بسیار مهمی است اما به تنهایی کافی نیست. جدای از مقوله فرهنگی باید کیفیت کالاهای ایرانی را افزایش دهیم اما بدون حمایت دولت از صنایع نمی‌توان چنین انتظاری داشت. دولت باید از تولیدکننده حمایت کند تا بهای تمام شده کالای تولیدی برای او صرفه اقتصادی داشته باشد.

درست است که برخی از کالاهای ایرانی کیفیت ندارند، اما چطور این کالاها برای فروش مشکل دارند در صورتیکه اجناس چینی با سرعت زیادی در ایران به فروش می‌رسند و واردات آنها هر روز رشد دارد؟ چین یکی از کشورهایی است که بسیار قوی در عرصه تولید عمل می‌کند. تیراژ بالا و سود کمتر یکی از دلایل سود دهی این کشور است. اما مساله اینجاست که همه اجناس چین بی کیفیت نیست. یکی از نقاط قوت این کشور در این است که هر آنچه مشتری بخواهد تولید می‌کند. اغلب تاجران ایرانی به خاطر سود بیشتر درخواست اجناس درجه سه چینی را می‌دهند. در غیر اینصورت اجناس درجه یک این کشور در آمریکا و انگلیس نیز بهره برداری می‌شود. اما دلیل عمده استقبال مردم تفاوت قیمتی است که بین آن بی کیفیتی و کالای ایرانی وجود دارد.

برای افزایش سطح کیفیت کالای ایرانی نیازمند مهندسی کنترل کیفی در صنایع هستیم. وضعیت این بخش امروز در ایران چگونه است؟ متاسفانه کنترل کیفیت در کشور ما آنچنان که باید فعال نیست و معمولا در پروسه تولید محصول انجام نمی‌شود. موضوع افزایش کیفیت محصولات داخلی کاملا دو سویه است. در این راستا نیز باید مدیریت کلان کشوری با تولیدکننده همسو باشد تا مسیر و خط را بشناسند. وقتی از تولیدکننده حمایتی انجام نمی‌شود، نمی‌توان انتظار داشت که با صرف انرژی و نیروی کار بیشتر وارد گود شود. زیرا افزایش خدمات به معنای بالا رفتن قیمت تمام شده است این در حالی است که درهای قاچاق پارچه در کشور باز است و این عرصه صدمات زیادی وارد کرده است. لذا وقتی حمایتی نیست انگیزه‌ای برای تولید بهتر نیست البته برخی از افراد سودجو نیز در این شرایط حضور دارند که از شلوغی این فضا بهره می‌برند.

وقتی برخی از نساجی‌ها می‌توانند کالای با کیفیت تولید کنند و به نام خارجی بفروشند یعنی امکان تولید در کشور هست. دلیل این پنهان کاری چیست؟ جدای از جو روانی جامعه یکی از عمده دلایل این است که تولیدکنندگان از برخی از مسائل حقوقی و اقتصادی اعمال شده توسط دولت واهمه دارند. زیرا در این صورت باید پاسخگوی مقدار سود، مالیات و ... خود باشند. لذا تولیدکننده سعی می‌کند در چنین قالب‌های سود خود را حفظ کند زیرا از سمت دولت خدماتی دریافت نمی‌کند.

از نظر علمی و تکنولوژی چقدر با استانداردهای کلان بین‌المللی فاصله داریم؟ متاسفانه ما با استانداردهای جهانی فاصله زیادی داریم. در ایران صنایع کمی را می‌بینیم که بتوانند از الگوهایی نظیر: چرخه تولید محصول، صنعت، تکنولوژی و عمر گسترش بازار بهره ببرند لذا باید روی آنها مانور بیشتری بدهیم.

برخی از فعالان عرصه نساجی معتقدند در یک دوره زمانی وام‌های کلانی به صنعت نساجی تخصیص داده شد، که به بخش‌های دیگری نظیر مسکن سازی تخصیص یافت. این مساله چه تاثیری بر این عرصه داشت؟ یکی از عمده‌ترین مسائل در صنعت نساجی ماشین آلات به روز و بهره برداری از تکنولوژی روز دنیاست. برای این امر هر واحد صنعتی نیاز به تزریق نقدینگی دارد تا بتوانند فضای کار خود را بهینه سازی کند. وقتی وام‌های کلان و مبالغ تزریق شده وارد این صنعت نشود، این ماشین آلات نیز به روز نخواهند شد. اتفاقی که رخ داده این است که بسیاری از واحدهای صنعتی تجهیزات به روزی ندارند و از ماشین آلاتی بهره می‌برند که چرخه عمر آنها گذشته است. این بهره وری بیشتر از تجهیزات سبب می‌شود که تولید روند منفی دریافت کند و منحنی کیفیت رو به نزول برود.

در چنین شرایطی پیشنهاد شما برای حضور پررنگ نساجی‌های داخلی در عرصه پوشاک کشور چیست؟ واقعیت این است که ما در کشور تولیدی‌های بسیار خوبی داریم که ناشناخته هستند. ما در کشور تولیدکننده پارچه‌های کت و شلواری و فاستونی درجه یک هستیم که تمام دنیا می‌توانند به کنترل کیفی آن بپردازند اما این بخش ها شناخته شده نیستند. لذا باید این افراد را به جامعه معرفی کنیم تا تولیدکننده انگیزه فعالیت بیشتر را به دست آورد. ضمن اینکه باید به فعالان این عرصه راهکار بدهیم تا بتوانند محصولات خود را بهینه سازی کنند. تعامل بین تولیدکننده، مصرف کنند و دولت در این بین ضروری است. بسیاری از تولیدکنندگان هنوز بازار مخاطب را نمی‌شناسند این امر سبب شده که ندانیم چه باید تولید کنیم.

انتهای پیام/61

گفتگو از سمیه باقری