سرویس تئاتر هنرآنلاین // نمایش "با من بستنی میخوری" به نویسندگی و کارگردانی بهاره رهنما از فردا ۲۰ فروردین ماه اجرای خود را در تهران و در سالن فرهنگسرای نیاوران در حالی آغاز میکند که اجرای عمومی این نمایش برای نخستین بار در سال 91 در سالن استاد هودی شهر شیراز، استقبال مخاطبان را به همراه داشت. به همین بهانه گفتوگویی با این چهره شناخته شده تئاتر، سینما و تلویزیون انجام دادیم که در ادامه میخوانید.
- چطور شد که باز به سراغ اقتباسی از کتاب "مالیخولیای محبوب من" رفتید؟
رهنما: در بین کتابهایی که تاکنون منتشر کردم، "مالیخولیای محبوب من" که در واقع سومین کتاب من در کارنامه ادبیام است از جنبههای مختلفی برای من بسیار مهم است. اول به این خاطر که نگارش آن تا زمانیکه تکمیل شد و به دست ناشر سپرده شد حدود چهار سال طول کشید. هر نویسندهای تا وقتی که اثرش در بازار کتاب مننتشر و توسط مردم خوانده نشود مرحله نهاییاش را طی نکرده و هر قدرهم که شما نسخه کامپیوتری و تایپی کارتان را از طریق ایمیل یا پرینت به دوست و آشنا بدهید، باز یک خلاء وجود دارد و گویا تا زمانیکه کتاب منتشر نشده انگار یک مرحلهای از تولد یا تکاملش را طی نکرده است. به همین خاطر چون این کتاب برای من بسیارعزیز بود در این مدت همیشه در ذهنم به دنبال راهکارهایی بودم که بتوانم این کتاب را به مخاطب معرفی کنم در همین فرآیند به این نتیجه رسیدم که با توجه به اینکه مجموعه داستانهای این کتاب راویهای تکنفره دارد برای نمایشهای تکنفره بسیار مناسب است.
از طرفی دیگر ما گروهی تشکیل دادیم که اصولا روی اجراهای مینیمال به لحاظ صحنه، لباس و نور اما خیلی متفاوت به لحاظ متن و بازی تمرکز داشته باشد و نهایتا با همین مونولوگها یا تکگوییها کارمان شروع شد که نخستین کار ما "این تابستان فراموشت کردم" از روی دو داستان از آن مجموعه بود، دومین کار "چشمهایی که برای توست" باز یکی دیگر از داستانهای این کتاب بود و "با من بستنی میخوری" سومین کاری است که آماده اجرا کردیم. البته باید این توضیح را هم اضافه کنم که نمایش "این تابستان فراموشت کردم" از دو اپیزود تشکیل شده بود که یکی از آنها را نسیم ادبی نوشته بود و اتفاق آن در زمان قبل از انقلاب میگذشت، و من شخصیتی از آن اپیزود را در "با من بستنی میخوری" که خودم هم نقش آن را بازی میکنم ادامه دادم.
به هر حال این دغدغه تا زمانیکه کتاب منتشر نشده بود بیشتر دیده شدن و عرضه آن به مخاطب بود اما بعد از اینکه کتاب منتشر شد و با توجه به استقبالی که از فرم اجرایی نمایشهای مینیمال و تکنفره دیدیم تبدیل شد به جریانی که قابل استمرار بود. ضمن اینکه میتوان این نوع کارها را به راحتی در هر جایی و به هر شهر دیگری در ایران و حتی خارج از ایران برد و اجرا کرد.
- مسئله عشق و ارتباط بین افراد در متنهای قبلی شما از اهمیت ویژهای برخوردار بوده ولی ظاهرا این متن کمی با کارهای قبلی متفاوتتر است؟
رهنما: راستش اصولا روانکاوی برای من همیشه جذاب بوده و در کنار بازیگری و نوشتن یکی از علائق جدی من پرداختن و کنکاش درباره آنچه که در روان انسانها میگذرد بوده، و به نظرم ارتباطی که روح و روان افراد با یکدیگر برقرار میکنند آنقدر عجیب و پیچیده است که فکر میکنم خیلی جا دارد که به این ارتباطها به اشکال مختلف بپردازیم. دغدغههای اجتماعی من دغدغههای خیلی مهمی هستند و فعالیتهای اجتماعی من در سالهای اخیر هم بیانگر این بوده که آدمی نیستم که دغدغه اجتماعی نداشته باشم اما زمانیکه مینویسم اصلا به سمت فضاهای بیرونی نمیروم و ذهنم بیشتر در غالب پرداختن به درون آدمها کار میکند و این فرآیند هم فکر میکنم بخشی از این فرآیند به تربیت فکری و بخشی دیگر هم به علاقه و خیلی عوامل دیگر برمیگردد.
- خط داستانی و شیوه اجرای کار چگونه است؟
رهنما: نمایش "این تابستان فراموشت کردم" از دو اپیزود تشکیل شده بود که یکی از آنها را نسیم ادبی نوشته بود و اتفاق آن در زمان قبل از انقلاب میگذشت و من شخصیتی از آن اپیزود را در "با من بستنی میخوری" که خودم هم نقش آن را بازی میکنم ادامه دادم. نمایش "با من بستنی می خوری؟" شامل دو اپیزود به هم وابسته است که داستان 2 زن که هر دو عاشق یک مرد هستند را به تصویر می کشد. علاوه بر این در دو نمایش اول عشق و رابطههای عاشقانه تمرکز اصلی بود اما در این نمایش مسئله مهاجرت هم پر رنگ است. بعبارتی دیگر یک نمایش عاشقانه و درام است که در واقع هسته اصلی آن نوستالژی روابط عاطفی و مسئله مهاجرت و بازگشت به گذشته است،ایفا می کنند.
- شما یکی از معدود گروه هایی هستید که اجراهای موفقی هم در شهرستان ها داشتید، اگر شرایط مهیا باشد این روند را ادامه می دهید؟
رهنما: من میتوانم این ادعا را داشته باشم که جزو افرادی بودم که برای بردن تئاتر به شهرستانها خیلی پیگیری کردم و همیشه از این موضوع استقبال کرده و این کار را ادامه نیز میدهم. ضمن اینکه دو نکته در اینباره وجود دارد یکی اینکه بحث مالی این اجراهاست و دیگری تاثیر فرهنگی آن که در زمینه مسائل مالی روند اداری و بسته شدن قراردادها در دیگر شهرها نسبت به تهران خیلی راحتتر است و تسویه حسابها نیز سریعتر انجام میشود. اما از نظر فرهنگی فوقالعاده تاثیر بالایی دارد چراکه جوانهای شهرستانی افراد به شدت با مطالعهای هستند که تشنه دیدن تئاتر هستند و از طرفی هم امکان آمدن به تهران برای دیدن نمایش برای خیلیها به راحتی امکانپذیر نیست و این تبادل فرهنگی به نظر آنقدر مهم است که فکر میکنم بیشتر باید به آن توجه شد.
- البته استقبال از کارهای شما هم نسبت به دیگر گروه ها بهتر بوده؟
رهنما: به نظرم یکی از دلائلی که در استقبال از نمایشهای ما در شهرستانها تاثیرگذار است این است که من در چند سالهای اخیر به نوعی روی لبه خط میان سینمای تجاری و سریالهای تلویزیونی با کار تئاتر در نوسان حرکت کردم و واقعیت این است که مردم به واسطه حضور ما در تلویزیون و سینما از ما شناخت بیشتری دارند و همین امر در استقبال از کارهای تئاتری ما نیز تاثیر دارد. بخشی دیگر هم به این برمیگردد که هنوز بخشی از جامعه تئاتری ما به دنبال هنر برای هنر هستند در حالیکه من به شدت طرفدار تئاتر مردمی هستم که در عین اینکه اندیشه پشت آن هست، بتواند هم برای یک خانم خانهدار و هم برای یک فعال اجتماعی و تحصیلکرده دانشگاهی جذاب و قبال فهم باشد و به نظرم این آن تئاتری است که میتواند نجات دهنده نمایش در کشور ما باشد.
- مسئله ای که درباره کارهای شما همیشه مطرح بوده این است که خیلی ها معتقدند بهاره رهنما بازیگری است که امتحانش را در سه مدیوم تئاتر، سینما و تلویزیون پس داده اما این فشردگی کارها بعضا بر کیفیت بازی او تاثیر منفی گذاشته است. آیا خودتان این مسئله را قبول دارید؟
رهنما: راستش به نظرم آنقدر عرضه و تقاضا در سینما، تلویزیون و تئاتر زیاد نیست که مثلا این باشد که من الان چند کار دیگر را رد کردم تا این تئاتر را کار کنم.
- اما به هر روی شما جزو هنرمندان پر کار محسوب میشوید؟
رهنما: درست است اما واقعیت این است که من خیلی با برنامهریزی کارهایم را انتخاب میکنم. یعنی کارهایی را انتخاب میکنم که فکر میکنم تاثیری بر روند کاریام داشته باشد. مثلا در سینما من بیشتر بازیگر تجاری بودم و یکی دو سال است که کارم را کم کردم و سعی میکنم گزیده کار کنم. اما در تئاتر به این نتیجه رسیدم که تاثیر حضورم یا مفید بودن حضورم در صحنه تئاتر خیلی بیشتر است و به همین دلیل فعالیتم در تئاتر را بیشتر کردم. در واقع به نظرم اگر بازیگری کارش را بلد باشد با مدیریت صحیح زمان میتواند روند کاری خودش را بدون اینکه لطمهای به کارش بزند به جلو ببرد.
در کارهای تئاتریام چون با تمام وجود و انرژی کار کردم چنین حسی نداشتم، مثلا یکی از افتخارات من این است که خانم لیلی گلستان بخاطر بازی من در نقش یک زن جنوبی قاتل در نمایش "عامدانه، عاشقانه، قاتلانه..." ساناز بیان مقالهای نوشتند که عنوانش این بود که "چطور دوباره بهاره میشوی". اما در سینما به هر حال به دلیل شتابی که وجود دارد خودم نیز در بعضی فیلمهای تجاری که بازی کردم این اعتقاد را داشتم که مثلا کاش این نقش را نمیپذیرفتم یا اینکه کاش بهتر بازی میکردم.
- برای این اجرا از کی تمرینات خودتان را شروع کردید؟
رهنما: ما با توجه به اینکه برای اجرا در شیراز حدود یک ماه و نیم تمرین کرده بودیم برای این اجرا به جز 5 جلسه دورخوانی که در اسفندماه داشتیم از روز 14 فروردینماه تمرینات خودمان آغاز کردیم و برای اجرا آماده هستیم.
- انتخاب سالن گوشه نیاوران علت خاصی داشت؟
رهنما: اول اینکه این جنس کارهای مینیمال و تکنفره سالنهای کوچک میطلبد و ما سالن کوچک حرفهای بسیار کم داریم و اجرای این کارها در سالنهایی که سن بزرگی دارند به نوعی حیف میشود. ضمن اینکه سالن گوشه نیاوران در بین سالنهای موجود برای این جنس کارها به نظرم سالن خوبی است. از طرفی دیگر برای اجرا در جاهایی مثل تئاترشهر بخاطر ترافیک زیاد متقاضیان زمان زیادی را باید منتظر نوبت اجرا ماند که این هم دلیل دیگری برای انتخاب سالنهایی به جز تئاتر شهر و از ایندست سالنها هستند.
- بعد از اجرای این نمایش آیا پروژهای هست که انجام آن قطعی شده باشد و بتوانید کمی هم درباره آن توضیح بدهید؟
رهنما: بعد از اجرای این نمایش قصد دارم نمایشی کاملا متفاوت با این نمایشها را برای اجرا در تماشاخانه ایرانشهر کارگردانی کنم. این نمایشنامه که متن پر پرسوناژ و بزرگی هم هست یک اثر کمدی خارجی است که در واقع یک بازنویسی از شخصیتهای زن نمایشنامههای شکسپیر است.
- نکته پایانی؟
رهنما: راستش نمیتوانم خوشحالی خودم را از این بابت که فعالیتهای تئاتری ما توانسته مخاطب خودش را پیدا کند و افرادی هستند که کارهای گروه ما را دنبال میکنند پنهان کنم و با توجه به اینکه همه میدانیم تئاتر نیاز به حمایت دارد اگر کار ما را دوست داشتند به یکدیگر معرفی کنند.
انتهای پیام/32/