به گزارش خبرنگار هنرآنلاین ، پژوهش و تحقیق در مورد میراث فرهنگی و صنایع دستی ایران و احیاء پارچههای منسوخ شده ایرانی و استانداردسازی و تولید آنها، از اهداف اصلی موسسه ˝جام میراث جهان˝است. این موسسه همچنین در زمینه آموزش در زمینه پارچههای دستباف، برگزاری تورهای تخصصی دیدار از مراکز تولید پارچههای دستباف، نشست و سمینارهای علمی و تخصصی و مرمت پارچههای قدیمی که در مجموعههای خصوصی نگهداری میشوند نیز فعالیتدارد. گفتوگویی که در ادامه می خوانید با ناهید خالو احمدی، مدیر بخش صنایع دستی این موسسه صورت گرفته است.
خانم احمدی لطفا این مجموعه را برای ما معرفی کنید.
موسسه بینالمللی "جام میراث جهان" یک موسسه خصوصی است که در حوزه میراث فرهنگی و صنایع دستی فعالیت خود را از تیر ماه ۱۳۸۸ و با مجوز سازمان میراث فرهنگی آغاز نموده و در سه حوزه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و خدماتی که در قالب این سه حوزه ارائه میشود فعالیت میکند. اطلاع رسانی، آموزش و برگزاری همایش و سمینار در مورد این سه حوزه، فعالیتهای اصلی این موسسه هستند. در حال حاضر دو پروژه مهم در این موسسه پیگیری میشود، آموزش میراث فرهنگی به شهروندان و به خصوص کودکان و دیگری در زمینه صنایع دستی و احیای منسوجات دستباف ایران است. تمام خدماتی که این موسسه در زمینه صنایع دستی و پارچههای دستباف ارائه میدهد با نام تجاری "سیدار" ارائه میشود. این نام به کثرت منسوجات دست باف ایران اشاره دارد که به ۳۰نوع دستبافته و با زیرشاخههای آنها به ۲۴۰ نوع دستبافته میرسد.
نحوه شکلگیری این موسسه به چه صورت بود؟
خانم پریسا دهدشتی، موسس این مجموعه و من، فارغالتحصیلان دانشگاه مرکز آموزش عالی میراث فرهنگی، وابسته به سازمان میراث فرهنگی هستیم. بعد از فارغالتحصیلی خانم دهدشتی تصمیم گرفت موسسهای را در زمینه فعالیت میراث فرهنگی تاسیس کند. با توجه به اینکه پایاننامههای دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد من در مورد کاربافی و احیای آن بود و پژوهشهای زیادی در مورد آن انجام داده بودم، او تصمیم گرفت اولین پروژه اجرایی موسسه، احیای کاربافی باشد. به این ترتیب فعالیت در این زمینه را آغاز کردیم و تابه حال ادامه دادهایم.
در مورد فعالیتهایی که در مجموعه صورت گرفته است توضیح دهید.
بحث تولید، بازرگانی و خدمات دیگری مثل برگزاری همایش در مورد پارچههای مختلف و مرمت پارچههای قدیمی و کارهای پژوهشی، عمده فعالیتهای موسسه در طی این سالها است. در زمینه تولید دست بافها، از سال ۸۵ روی یک نوع پارچه به نام "کاربافی" که در حال از بین رفتن بود، در یزد و سایر استانها مطالعه پژوهشی و تطبیقی خود را آغاز کردیم. بعد از آن وارد فاز اجرایی شده و یزد را به عنوان محلی که پتانسیل اجرایی دارد به عنوان پایگاه فعالیت خود انتخاب کردیم. در آن زمان کمتر از ۱۰ نفر بافنده "کاربافی" وجود داشت که از آنها حمایت مالی و معنوی به عمل آمد و با تامین مواد اولیه، بازسازی دستگاهها و خرید محصولات تولید شده، اقدامات لازم در این زمینه انجام شد. پس از آن وارد مرحله برندینگ شده و روی محصولات اتیکت چسبانده و آنها را وارد بازار کردیم. کل بحث بازاریابی توسط همین موسسه در تهران انجام شد. از سال ۹۰ کار بازاریابی را انجام دادیم و الان این محصولات جایگاه خود را پیدا کرده و در فروشگاهها به فروش میرسند.
لطفا در مورد پارچه "کاربافی" توضیح دهید.
در فرهنگ ایرانی تهیه پوشاک به عهده زن خانواده بوده و در زمان قدیم همیشه یک دار کوچک کنار حیاط بوده و زنان برای تامین پوشاک خانواده پارچه میبافتند. در تمام مناطقی که هوای نسبتا گرمی دارند کاربافی یا کرباسبافی را که ۱۰۰ درصد از پنبه تهیه میشود تولید میکردند. این پارچه بر اساس کاربردهای مختلف اسامی دیگری مثل سفرهبافی، چادرشب بافی، کیسه بافی و... دارد. برای بافت آن، دستگاه کوچکی با عرض نهایتا ۹۰سانتی متر از چوب یا نی ساخته میشود که با طناب و نخ به هم وصل شده و به راحتی قابل حمل است.
دلیل کمرنگ شدن استفاده از این پارچه چه بود؟
در خیلی از مناطق ایران تا دوره قاجار "کاربافی" در همه خانهها تامین کننده نیاز منسوجی خانواده بود. اما بعد از آن چون کارخانههای پارچهبافی و تنوع پارچه زیاد شد، از دوره قاجار استفاده از آن کم شده و در دوره پهلوی کاملا منسوخ میشود. الان فقط در ورزنه و نجف آباد اصفهان و اردکان و میبد این پارچه تولید میشود. اما تولیدات آنها تنوع نداشت و به تولید دستمال محدود میشد. موسسه با حمایت از بافندهها به آنان کمک کرد که محصولات کاربردی مانند شال و حوله تولید کنند و پارچهها را از نظر انسجام و کیفیت استاندارد کردیم. در حال حاضر۴۰-۵۰ نفر بافنده با حمایت موسسه فعالیت میکنند و محصولات آنها وارد بازار میشود.
آیا پارچههای تولید شده قابلیت استفاده در سطح جامعه را دارند؟
چند نفر از فارغ التحصیلان رشته طراحی لباس به ما مراجعه کردند و چون این پارچه نمادهای سنتی دارد برای دوخت مانتو و پانچو از آن استفاده کردند. یکی از اهداف و در واقع شعار مجموعه "سیدار" این است که هر ایرانی یک قطعه پارچه دستباف داشته باشد. در بحث بازرگانی تلاش شده است پارچههایی از ارزان تا گران تولید شوند تا اقشار مختلف جامعه را پوشش دهند. کاربافی ارزانترین این پارچهها است و بعد از آن شعربافی و.. هستند که سطوح مختلف را از نظر قیمت پوشش میدهد. یکی از رموز موفقیت ما همین است که یک محصول ارائه نمیدهیم بلکه تولیدات متنوعی داریم.
به جز احیا و تولید "کاربافی" چه فعالیتهای دیگری در این موسسه انجام شده است؟
"سیدار" در نمایشگاههای تخصصی حضور دارد و علاوه بر اینکه محصول احیا شده کاربافی را به فروش میرساند، پارچههای دیگری که توسط بافندهها احیا شده و تولید میشوند را معرفی کرده و برای آنها شناسنامه صادر کرده و عرضه میکند. از ۳۰نوع پارچهای که در ایران موجود بوده ۷ نوع آن کاملا منسوخ شده و اصلا نمیتوانیم آنها را تولید کنیم. از ۲۳ نوع باقیمانده ۱۸ نوع آن قابلیت ارائه در بازار دارند و مجموعه "سیدار" انجمنی از بافندهها تشکیل داده و پارچههای مناطق مختلف را با کیفیت تایید شده خریداری کرده و با اسم بافنده در نمایشگاههای تخصصی با شناسنامه اطلاعاتی عرضه میکند.
اهداف این مجموعه در آینده چیست؟
نگاه "سیدار" برای احیای منسوجات دست باف، یک هدف ملی وجهانی است. قصد ما احیای تمام پارچههای دستباف ایرانی است. بخش بازرگانی حلقه مفقوده این کار است و مشکلات این بخش باعث شده کارگاههای پارچه بافی از ترمه و زربافت تا کاربافی تعطیل شوند. پارچه زربفت که از نخ طلا بافته میشود پیشینه تاریخی از هخامنشی و ساسانی دارد و زبانزد کشورهای همسایه بوده اما الان فقط ۵ کارگاه زربفت در ایران هست. ترمه دستباف به دلیل هزینه بسیار بالایی که دارد به صورت کامل منسوخ شده و تمامی ترمههای موجود در بازار ماشینی هستند. ما برای احیای آنها تلاش میکنیم اما هزینه این کار بسیار بالاست. بنابراین نگاه موسسه روی بازرگانی متمرکز شده و تا حالا هم موفق بوده است. در حال حاضر فروش داخلی داریم و قصد فروش خارجی هم داریم. اغلب خریداران محصولات ما خارجیهایی هستند که به ایران میآیند و به پارچههای ایرانی علاقه دارند.
علاقه مندان در این زمینه چه خدماتی میتوانند از این موسسه دریافت کنند؟
سایت "سیدار" برای انجام فعالیتهای گوناگون عضو میپذیرد. گردشگری و پژوهش فعالیتهای دیگر ما است و همه تلاشمان را میکنیم که این فعالیتها به شکل تخصصی انجام شوند. آموزش در زمینه پارچههای دستباف، برگزاری تورهای تخصصی دیدار از مراکز تولید پارچههای دستباف، نشست و سمینارهای علمی و تخصصی در این زمینه، مرمت پارچههای قدیمی که در مجموعههای خصوصی نگهداری میشوند از فعالیتهای دیگر این موسسه است. علاوه بر آنها برای گسترش حوزه کار، هنرهای وابسته به منسوجات که یکی چاپ باتیک و قلمکار و دیگری رودوزیهایی مثل بلوچیدوزی است را هم پوشش میدهد.
انتهای پیام/