سرویس تجسمی هنرآنلاین//
بازنمایی روایتگرانه در پرترههای مهدی ملک ایزدی، تفسیری است که در مرحله نخست در تفکر هنرمند مصداق یافته و در این مواجهه تلاش میشود کارکرد جهان ذهنی جایگزین جهان واقع شود و در پیوند با ساده سازی احساسات و فضا بازتعریف شود. در این تلاش، حضور جهانی بیرونی به عنوان موردی عینی، در آثار آشکار میشود. به این ترتیب اثری مستقل از تخیل هنرمند به ظهور میرسد که با مکاشفهای هنری مسیری ذهنی را در مرور بخشی از خاطرات او به سامان میرساند.
نقاش در ارائه چهرهها نشان داده، کانون اصلی به انسان اختصاص داده شده اما ترکیب بندی و ضرباهنگ رنگی حاکم بر نقاشیها مجال آن را میدهد که بیننده در سیر دیداری خود از آثار با تک تک عناصر نیز رو به رو شود.
دنیایی که او در مجموعه آثارش پیش چشم میگذارد پیکرهای جمعی از انسانها است که سعی دارد الگویی متفاوت از تفکر و زندگی را بنا بگذارد، الگویی که برداشت شخصی یک انسان است. انسان با همهٔ پیچیدگیهایش و با همهٔ ابعاد بینهایت گستردهٔ وجودش، تصویری نادر و ناشناخته و رازآمیز و در عین حال بسیار ساده.
در چنین شرایطی آدمهای او فارغ از حضور انسان جان میگیرند و به حرکت در میآیند. خود را در چیدمانهایی دلخواه قرار میدهند و تجربههایی را از سر میگذرانند. در مجموع رفتاری شبیه به روزمرگیهای انسان را این بار بدون مزاحمت او و به صورت خودخواسته و نه تحمیلی و از سر اجبار تجربه میکنند. آدمها در این مجموعه به شخصیت و حضوری مستقل دست پیدا میکنند که در مجالی که معلوم نیست چقدر طول خواهد کشید دسته به کشف و آفرینش لحظههایی شوند که پیش از این برایشان مقدر نبوده است.
ملک ایزدی در این مجموعه پرترههایی بیانگرا به نمایش مىگذارد. موضوع نقاشیها افرادی هستند که نقاش سیما و سیرت آنان را به روایت رنگها باز معرفى میکند.
ملک ایزدی پنلهای مجزایی را گردآوری میکند که شکل و ساختاری برخوردار از یک ویژگی خاصزیبایی شناسانه میگیرند و این با شکل کلاسیک آن متفاوت است. پرترههای او بخشی از ویژگیهای زیبایی شناسانهشان را در سادگی نقاشیها باز مییابند. نگاه ساختاری او به شکل و جنبههای شخصیتی سوژهها که گاهی در تضاد با یکدیگر قرار میگیرند در مجموع میتوانند یک رویکرد زیباییشناسانه را ارائه بدهند.
زیبایی در این آثار موضوعی حسی و شناخت شخصیت توامان است. زیبایی عینیت یافتهای که با صراحت خودنمایی میکند و میکوشد مفهومی ذهنی را با تکیه بر ساختاری برنامه ریزی شده ارائه کند. برای این کار او زیبایی را به عنوان یگانه امکان بروز عواطف در پدیدارها تعریف میکند. مطابق این درک زیبایی ایدهآلی است که از مجموعهٔ امکانها و ضرورتهازاده میشود.
در این ساختار عاطفی که به شیوهای دیالکتیکی پدیدار میشود اعتلای روح به مثابهٔ جلوههایی در کالبدهای انسانی عینیت و ذهن تجسم مییابد. او زیبایی را به عنوان جلوهٔ حسی ایده تعریف میکند که با شکوفایی حقیقت سوژه و نه با یک بازی صرفاً خوشایند یا سودمند خودش را نشان میدهد.
مطلوب او نه انعکاس بیکم کاست که نمود توامان حرکت- ایستایی و نمودی حقیقت طلبانه از زندگی و سوژه زنده است. او سوژه زمانمند و مکانمند را در موقعیتی تثبیت شده در زمان و مکان نگه میدارد و عاری از گزند و تغییر در پیش روی مخاطب میگذارد. شیوه ادراک حسی او در خدمت پدیدهای است که به عنوان یک امکان، تصاویری درون گرایانه را به صورتی مؤکد و مؤثر بازتولید میکند.
پرترههای او در ساحت ذهن و پندار موجودیت مییابند. چهرهها گویی بخشی از یک فرایند ذهنی و نتیجه تعامل بین هنرمند و سوژهها است.در حالی که به مثابه منابعی برای معنا هم قلمداد میشوند، و از مجموعه ویژگیهای درونی تشکیل شدهاند که بینندگان از قرار معلوم به آن واکنش نشان خواهند داد. اینجا است که انگارههای او به سوی ارائه الگوهایی پیش میرود که دائماً خود را تصحیح و ارتقا میبخشد و در عین حال قدرت بیشتری کسب میکند.
پرترههای ملک ایزدی در عین حال حاوی معنایی شخصی نیز هست چراکه هر انسان نماینده فردیتی است که در پرتره خود را باز مینمایاند و باردیگر به حضور میرساند، و این از ویژگی به روز بودن تصویر نشأت میگیرد؛ همان زمانی که باز نمایاندهمیشود و پرتره جزئی از ماهیت کلی تصویر و ضرورتاً حاکی از یک ایدهآلسازی است و میتواند طی مراحل بیپایان از ظاهر فرد مجسم گرفته تا درونیترین خصوصیات او را باز نمایی کند. این ایدهآلسازی موجب تغییری در این واقعیت نمیشود که یک فردیت خاص در پرتره معینی مجسم شده است و یا نوع انسان، هر قدر هم که فرد مجسمشده اوصاف عرضی و شخصی خود را از دستداده باشد به خصیصههای ذاتیاش تحویل داده نشود.
روزبه صدر